SELİMİYE KIŞLASI VE LAMBALI KADIN (17.08.2021)

4 Ekim 1853 tarihinde Kırım Savaşı başlar. Bu savaşta Osmanlı Rusya’ya karşı savaşırken, İngiltere ve Fransa da Osmanlı’nın yanında yer alır. Dönemin padişahı Abdülmecid, Kırım Savaşında yaralanan askerlerin tedavisi için 1854 yılında Selimiye Kışlası’nı tahsis eder. Müttefiki olan İngiliz askerler de burada tedavi edilir. Ayrıca İngiliz askerlerine bakmak için Selimiye Kışlası’na İngiltere’den hemşireler getirilir. İşte bu gelen hemşireler arasında gelecekte bu mesleğin kurucusu olan biri vardır.

The Times gazetesinde Kırım Savaşı’na katılan İngiliz askerlerin sağlık durumunun içler acısı olduğundan bahsediliyordu. Bu haberleri gören zengin bir aileden gelen sağlıkçı Florence, o dönemin savaş bakanı olan Liz Herbert'ten Kırım Savaşı’na bir hemşire grubu gönderilmesini rica etti. Kısa bir süre sonra, Florence’dan İstanbul’a gönderilecek olan hemşire grubuna başkanlık yapması istendi. Görevi kabul eden Florence, İstanbul’da çalışacak hemşirelerin yöneticiliğini üstlenerek 38 kadın ile birlikte Londra’dan İstanbul’a doğru yola çıktı.

İstanbul’a geldiği ilk günlerde hasta bakımı yapan Florence kısa süre sonra hastanenin yönetimi ve hemşirelerin organizasyonu ile uğraşmaya başladı. Hastane yönetiminin aksadığını gözlemleyerek malzemelerin plansız dağıtıldığını gördü. Bunun üzerine yeniden düzenlemeler yapmaya başladı. İngiltere’ye eksik malzemeler için çok sayıda mektup yazdı.

Savaşın yanına bir de kolera salgını eklenince Selimiye Kışlası yaralı ve hastalarla dolup taştı. Florence, yaralı hastaların arasında dolaşırken elinde bir lamba taşıdığı için yaralı askerler tarafından “Lambalı Kadın” diye adlandırıldı. Onun gösterdiği sabır ve sevgi ile pek çok hasta sağlık ve moral buldu.

Yataktan kalkamayan durumu ağır olan askerlere yemek sağlamak için yeni mutfaklar kurdurdu. Londra'daki ünlü bir mutfak ustası olan Alexis Soyer, gönüllü olarak Selimiye'ye gelerek mutfakları yeniden düzenledi.

Florence'ın hastanedeki işi temizliğin ve temel hemşirelik bakımının ötesine geçti. Askerlerin durumunu bildirmek için askerlerin ailelerine mektuplar yazdı. Kayıp veya hasta askerlerle ilgili araştırmalar yapılmasını sağladı. Ölen askerlerin ailelerine taziye mektupları yazdı. Florence’ın bu yaptıkları resmi bir kişinin asker ailelerine ilgi gösterdiği ve ilgilendiği ilk savaş olarak tarihe geçti.

Gece koğuşlara girebilecek tek kişiydi ve elinde lambası ile hasta koğuşlarını gezerdi. Ünü İngiltere’de de bu şekilde yayıldı. Florence'ın resmi 'Lambalı Kadın' olarak ilk kez 24 Şubat 1855'te The Illustrated London News'da yayımlandı. Günümüzde bu betimleme hala kullanılmaktadır.

Florence hemşireliği kadınlar için saygın bir meslek haline getirdi. Onun izinde giden Nightingale Eğitim Okulu mezunları, dünyanın her yerinde hastanelerde önemli yerlere geldiler. Hastanelerde, yaşlı bakım evlerinde ve orduda hemşirelik reformlarına katkı sundular.

Selimiye Kışlası’nın kulelerinden birinde bulunan Florence Nightingale ve onun ekibindeki hemşirelerin kaldığı oda 1954 yılında müze olarak düzenlendi. Müzede Florence Nightingale’in eşyaları, fotoğrafları, elinden düşmeyen lambası, madalyaları ve Sultan Abdülmecid’in hediye ettiği bilezik bulunmaktadır.

İngiliz zengin bir aileden gelen ve adını doğduğu şehir Floransa’dan alan Florence, daha küçük yaşlarda hastanelerde hastalara yeterince ilgi gösterilmediğini düşünüyordu. Bunu düzeltmek istediği için hasta bakıcı olmak istedi ancak ailesi izin vermedi. Çünkü o dönemde hasta bakıcılık hiçbir işi olmayan kızların yaptığı pis bir iş olarak bilinmekteydi.

Kararından asla vazgeçmeyen ve ailesinden ayrılarak hasta bakıcı olan Florence, hasta bakıcılığın kötü adını silmek ve bunu meslek haline getirmek istedi. Savaştan sonra da kendini bu mesleğe adadı. Bu adanmışlık ve hemşireliğe olan katkısından dolayı hemşirelik mesleğinin kurucusu sayılan Florence Nightingale, Londra’da bir hemşirelik okulu açar. 1907 yılında İngiltere Liyakat Nişanı alan ilk kadın oldu.

30 Mart 1856'da Paris Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla Kırım Savaşı sona erdi. Florence ise son hemşire İstanbul’dan ayrılana kadar Selimiye Kışlası'nda kaldı.