Herculaneum antik kentinde bulunan bir Roma villasında bulunan yüzlerce zarar görmüş papirüs tomarları, geleneksel yöntemlerle açılıp incelenmek için oldukça narin. Julius Caesar'ın kayınpederine ait olduğu düşünülen villada 18. yüzyılda yapılan kazılarda, 1000'den fazla tam ya da kısmı haldeki parşömenler yanardağ patlaması nedeniyle kömürleşmiş halde bulunmuş. Bu nedenle papirüslerin üzerinde bulunan siyah mürekkep okunamamıştı.
Bu antik parşömenlerin okunması için Kentucky Üniversitesi'nden bilgisayar bilimcisi Brent Seales ve Silikon Vadisi'ndeki çeşitli destekçiler tarafından 2023'te başlatılan 1 milyon dolar bütçeli Vesuvius Challenge adı verilen bir yarışma başlatıldı. Yarışma dahilinde Birleşik Krallık'taki Oxfordshire kentinde bulunan parçacık hızlandırıcı tesis Diamond'da, parşömenlerden birinin yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi benzeri taramaları yapıldı. Bu taramalardaki metinlerin okunmasını sağlayan projeye ise ödül vaat ediliyordu.
Geçtiğimiz pazartesi günü ABD'li teknoloji yöneticisi ve yarışmanın kurucu sponsorlarından Nat Friedman, Alman Youssef Nader, Amerikan Luke Farritor ve İsviçreli Julian Schilliger'dan oluşan üç meraklı bilgisayar öğrencisinden oluşan ekibin, 700 bin dolarlık ödülü kazandığını açıkladı.
Taranan görüntüleri sanal olarak açıp, mürekkebin varlığını tespit etmek için YZ algoritmalarını eğiterek, parşömenleri okuma çabalarına öncülük eden Seales, "Yeni bir çağ başlıyor" açıklamasında bulundu.
Napoli Federico II Üniversitesi'nde papirolog olan Dr. Federica Nicolardi ise şöyle diyor: "Bu, Herculaneum papirolojisinde ve genel olarak Yunan felsefesinde bir devrimin başlangıcıdır. Antik Roma döneminden bize ulaşan tek kütüphane bu."
Yorumlar
Yorum Yaz