Berkit, vatandaşların en temel probleminin “bilgi eksikliği ve hak arama süreçlerine erişimde yaşanan tıkanmalar” olduğuna dikkat çekti.
Hakem Heyetlerine Şikâyetler Rekor Seviyede
2025 yılında tüketici hakem heyetlerinin yükü önemli ölçüde arttı. Berkit, her oturumda 300 ila 500 arasında dosyanın tek seferde görüşüldüğünü belirterek şunları söyledi:
“2025 hakem heyeti raporları kapandı. Her ay yüzlerce şikâyet geliyor. Vatandaş önce hakem heyetine başvuruyor, tutar 149 bin TL'nin üzerindeyse adliyeye gidiliyor. Ancak tüketicinin bize ulaşamaması büyük bir sorun. Evrak ve belge eksikliği yüzünden birçok işlem yapılamıyor. Oysa resmi kurumların sağlıklı işlem yapabilmesi için fiş, fatura, makbuz gibi belgeler zorunlu.”
Hakem heyetlerinin verdiği kararlar mahkeme hükmünde sayılıyor. Berkit, “Telefon veya bilgisayar gibi ürünlerde iade kararı çıktığında, ertesi gün icra yoluyla para alınabiliyor. Kararı durdurmak mümkün değil; sadece 15 gün içinde itiraz edilebiliyor” diyerek sürecin önemine vurgu yaptı.
Berkit Hakem Heyetinin 2025 raporundan kesitler paylaştı. İçinde bulunduğumuz yıl boyunca 3 bin 848 adet şikayet ve 3 bin 954 adet karar çıkmış.
6 Ay içinde kusur varsa iade ya da değişim hakkı
TÜKODER Başkanı, vatandaşların çoğunun garanti ve ayıplı mal süreçlerini bilmediğini belirtti: Ürün 6 ay içinde kusurlu çıkarsa, belge ve faturayla başvuru yapılabilir.
Ürün serviste tamir edildi, ancak tüketici tatmin olmadıysa hakem heyetine gidilebilir.
Aynı arızanın 2 kez tekrarlaması durumunda ürünün değişimi ya da iadesi için tüketiciye doğrudan hak doğar. Servis süresinin 20 günü aşması da iade/ değişim hakkı tanır.
“Hakem heyetinin baktığı temel şey şudur: Bir ürünü kim sattıysa muhatap her zaman o satıcıdır” dedi.
Komisyon ve Banka Kesintileri Gündemde
2024 yılında olduğu gibi 2025’te de en yoğun başvurular banka ve kredi kesintilerine yönelik oldu. Berkit, özellikle kredilerden alınan komisyonlar konusunda tüketici lehine pek çok karar çıktığını söyledi.
Kredi kartlarında alınan yıllık kullanım ücretleri için de tüketicinin hakkı olduğunu belirten Berkit, “Eğer yıl içinde kullanılmayan bir karta ücret yansıtılmışsa, iadesi için başvuru yapıldığında tüketici lehine sonuçlanma oranı yüksek” dedi.
İcraya düşen kredi kartı borçları için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ve bankalara çağrı yapan Berkit, “Bir milyonu aşkın vatandaş icrada. Faiz oranlarının düşürülmesi, taksitlerin daha sürdürülebilir hâle getirilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
TÜVTÜRK’te Komisyon Ücretleri İade Edilebilecek
Araç muayene istasyonlarında kredi kartıyla yapılan ödemelerde alınan komisyon ücretlerinin tüketiciyi zorladığını belirten Berkit, dikkat çekici bir bilgiyi paylaştı:
“Bugün bir araçtan 110 TL komisyon alınıyor. Küçük gibi görünse de toplama bakıldığında ciddi bir meblağ çıkıyor. TÜVTÜRK’te kesilen bu komisyon ücretlerinin iadesi için karar çıktı. Vatandaş başvurduğu takdirde bu tutarın geri alınması mümkün.”
Berkit ayrıca, 2026 yılında muayene ücretlerinin 3 bin TL’nin üzerine çıkmasının beklendiğini ifade etti.
Üretici de Tüketici de Hakem Heyetine Başvurabilir
Ziraat alanında üreticilerin de mağdur olabildiğini belirten Berkit, “Üretici ürününü hale satıyor, ancak bazı durumlarda ödeme gecikiyor veya yapılmıyor. Bu durumda hal müdürlüğüyle birlikte hakem heyetinden üretici lehine iade kararı çıkıyor” dedi.
Toplumda Tüketim Alışkanlıkları ve Farkındalık Artıyor
Berkit’e göre tüketicinin en önemli eksiği bilgiye ulaşamaması:
“Tüketici hakları konusunda farkındalık yavaş yavaş artıyor ama yeterli değil. Biz dernek olarak tamamen ücretsiz danışmanlık veriyoruz. Vatandaş hakkını bilirse mağdur olmaz.”
Özellikle son yıllarda teknoloji ürünlerinde yaşanan “sıvı teması” gerekçesiyle garanti dışı bırakılan ürünlerle ilgili çok şikâyet aldıklarını söyleyen Berkit, bilirkişi zorunluluğu nedeniyle son dönemde bu tür geri dönüşlerin azaldığını vurguladı.
Yaz Saati Uygulaması Vatandaşı Yormaya Devam Ediyor
Derneğe gelen ilginç şikâyetlerden biri de yaz saati uygulaması. Berkit, özellikle öğrenciler, sabah erken saatlerde açılan iş yerleri ve esnafın bu durumdan rahatsız olduğunu belirterek, “Tasarrufu kim sağlıyor? Vatandaş bu durumdan memnun değil” dedi.
“Vatandaş Bilirse Güçlüdür”
TÜKODER Çanakkale Şube Başkanı Ali Rıza Berkit, tüketicilerin bilinçlenmesinin en büyük hedefleri olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
“Tüketici bilinçlenirse yanlış yönlendirmelere, fahiş kesintilere, gereksiz ücretlere geçit vermez. Bizim işimiz vatandaşın hakkını korumak, onların yanında olmak. Kaleninsesi Gazetesi’ne bu farkındalığı artırma konusunda verdiği destek için teşekkür ederiz.”
Yorumlar
Yorum Yaz