Obezite, vücutta aşırı ve anormal düzeyde yağ birikmesine denir. Kadınlarda %30, erkeklerde ise % 25 üzeri olan rakamlarda obezite olarak görülür. Yağ dokusu tüm sistemi etkileyecek şekilde hormonal ve kimyasal maddeler salgılar. Bazı salgılar iştahın açılmasına, doyma sınırının üste çekilmesine ve obezitenin ilerlemesine sebep olur. Öncelikle yağ dokusunun vücudun neresinde toplandığını bilmek, obezitenin tanı ve tedavisi için oldukça önemlidir. Elma tip ve armut tip olmak üzere ikiye ayrılabilir. Elma tip obezitede yağ göbek çevresinde birikmektedir. Armut tip obezitede ise kalça ve basenlerde biriktiği gözlemlenir. Fakat göbek çevresinde biriken yağın, kalça ve basenlere göre daha tehlikeli ve kalp hastalıklarına yakalanma riskini artırdığı kabul edilir. Erkeklerde bel çevresi 94 cm’nin üzerinde olursa artmış risk, 102 cm’yi geçerse yüksek riskten bahsedilir. Bu risk oranları kadınlarda 80 ve 88 cm olarak kabul edilir.
Obezitede rakamlar iki kat arttı
Dünyada gelişmiş ülkelerin birçoğu için en önemli sağlık sorunlarının başında obezite yer alıyor. Dünya sağlık örgütünün verilerine göre 2 milyar insanın kilolu ve bu rakamın 700 milyonu da obez olarak kabul ediliyor. Gelecek nesiller, önlem alınmadığı takdirde obezitenin yarattığı sorunlarla mücadele etmek zorunda kalmaya devam edecek. Ülkemizde de bu durum çok farklılık göstermiyor. Yapılan araştırmalara göre Türk erkeklerinin %25’i, kadınların ise %44’ün de obezite saptanmış.
Obezite tedavisi nasıl uygulanmalı?
Obezite hastalarına hangi tedavi yöntemi ile devam edileceğine, başka hastalıkların bulunup bulunmaması ve vücut kitle endeksinin değerlerine göre karar verilir. Eğer kişinin vücut kitle indeksi %35’in altında bir değere sahipse, egzersiz ve sağlıklı bir beslenme programı ile kilo vermesi mümkündür. Vücut kitle endeksi %35’in üzerinde olan kişilere ise genellikle cerrahi yöntemler uygulanır.
Obezite Nasıl Ölçülür?
Obeziteyi belirlemek için Dünya Sağlık Örgütü'nün obezite sınıflandırılması kullanılmakta ve genellikle Beden Kitle İndeksi (BMI-Body Mass Index) ile ölçülmektedir. Beden kitle indeksi, kilogram olarak ağırlığın, metre cinsinden boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde ediliyor. Morbid obezite, BKİ'nin 40 kg/m2'den fazla olması durumudur. Hastanın kilo almasına neden olan herhangi bir hastalığı, metabolik sorunu varsa (reaktif hipoglisemi, insülin direnci gibi) bu sorunlara uzman doktor denetiminde ilaç tedavisi uygulanıyor. Ancak ilaç tedavisinden, direkt olarak obezitenin ilaçla tedavisinin anlaşılmaması gerekiyor. Çünkü henüz obezite tedavisi için reçete edilebilecek, FDA onaylı gerçekten güvenli ve etkili bir ilaç bulunmuyor.
Kimler ameliyat olabilir?
Obezite cerrahisi öncesi hastanın yeme-içme alışkanlıkları, diyabet, yaşam tarzı ve diğer hastalıkların durumu göz önüne alınır. Cerrahi, genellikle 18-60 yaş arasında uygulanabilir. Hastaya cerrahi işlem uygulanabilmesi için bazı şartlar gereklidir.
Bunlar;Vücut kitle indeksinin 40’ın üzerinde veya obeziteden kaynaklanan hastalıkları bulunan 35-40 arası hastalar. En az 5 yıldan bu yana tedavi edilemeyen obezite hastalığının bulunması.
Bir yıllık ilaç ve diyet sonucunda hastalığın seyrinde değişim olmaması.
Endokrinolojiyi ilgilendiren hastalıkların bulunmaması.
Aşırı alkol veya uyuşturucu madde bağımlısı olunmaması.
Hastanın anlama ve uyum kabiliyetinin tam olması ve operasyon sonrası obezite ekibiyle eşgüdümlü olabilmesi. Ameliyata engel bir durumunun olmaması.
Tüp Mide Ameliyatı
Tüp mide ameliyatı midenin yaklaşık %80’lik kısmının cerrahi olarak çıkarılmasıyla gerçekleştirilen bir obezite ameliyatıdır. Birden fazla mekanizmayla hastanın kilo vermesi sağlanmaktadır. Öncelikle yeni oluşturulan mide, normal mideye göre belirgin derecede azalmış hacmi nedeniyle daha az gıda ve böylece daha az kalori alınmasına neden olur. Ancak asıl etkisinin gıda alımını kısıtlamaktan öte mide bağırsak sistemindeki özellikle açlık, tokluk ve kan şekeri kontrolünü sağlayan hormonlar üzerinde meydana getirdiği değişimdir.
Kısa dönem sonuçlarına bakıldığında tüp mide ameliyatı, daha eski olan gastrik bypass kadar hem hastanın kilo vermesi hem de diyabet gibi metabolik bozuklukların tamamen düzeltilmesinde veya iyileşmesinde etkili bir ameliyattır. Ayrıca bu metabolik etkisi aynen bypasstaki gibi hastanın kilo vermesinden bağımsız olarak gerçekleşmektedir. Hasta ameliyattan çok kısa bir süre sonra henüz daha kilo vermeye başlamadan diyabete bağlı yüksek kan şekeri düzeylerinin normale doğru yönelmesi, diyabet için kullanılan ilaçların ve insülinin tamamen veya kısmen bırakılması söz konusudur. Ayrıca tüp mide ameliyatı gastrik bypass ameliyatına göre daha az komplikasyonun görüldüğü bir ameliyattır. Yöntem; kısıtlayıcı bir ameliyat olması, fazla kiloların %50-60’ının kısa sürede kolaylıkla verilmesini sağlaması, yabancı bir cismin vücuda adapte edilmek zorunda olunmaması, mide bağırsak sisteminde gıda geçiş güzergahında bir değişiklik gerektirmemesi, hastanede kalış süresinin daha kısa olması, mide bağırsak sistemindeki açlık, tokluk ve kan şekeri düzenleyici hormonlara olumlu yönde etkilerde bulunması bakımından ayrıcalıklıdır.
Ameliyat sonrası yaşam
Burada hastaların bilmesi gereken bir diğer önemli nokta ameliyattan sonra kendilerini bambaşka bir hayatın beklediğidir. Beslenme ve diyet uzmanı rehberliğinde düşük karbonhidrat-yüksek proteinli bir diyet uygulanması, ufak porsiyonlarda daha fazla sayıda öğünlerin düzenlenmesi, iyi çiğneme alışkanlığının kazanılması, günlük multivitamin, kalsiyum ve d vitamini takviyesinin yapılması, fizik egzersizlerin buna eklenmesi büyük önem taşımaktadır. Ameliyat sonrası hastalar küçük porsiyonlarla doyabildiği için yeni hayatlarına alışmada sorun yaşamamaktadır. BÜLTEN
Yorumlar
Yorum Yaz