Hafta sonu kısıtlamaları nedeniyle kötü etkilendiklerini belirten Pazar esnafı Elif Nur Akal; “Hafta sonu kısıtlamalarından çok kötü etkilendik. Pazarlar iptal edilmeden önce Cumartesi günü Esenler de, Pazar günü Cuma pazarında, pazara çıkıyorduk. Ama şimdi onu da yapamıyoruz. Zaten hafta içi pazarları yoğun olmuyor. En yoğun ve güzel pazarlar hafta sonu oluyordu. Tatilde olanlar, çalışmayanlar Pazar günü memurlar da Cumartesi geliyordu bir yoğunluk oluyordu. O yüzden kısıtlamalar bizi olumsuz etkiledi. Marketler kapalı alan olduğu halde açık, Pazar yeri açık alan ve her ürün kendi üretimimiz olduğu halde kapalıyız. Bu durumdan mağduruz. Cumartesi pazarını Çarşamba gününe çektiler ama zaten o süreçte boş değildik. Çarşamba günü Kepez’de de pazarımız vardı” dedi.
“Marketler her şeye rağmen açık”
“Marketler daha büyük ve kurumsal firma oldukları için bir sürü şubeleri var ve etkilenmiyorlar” diyen Akal; “Süpermarketlere gittiğim de hep uzun kuyruklar oluyor. Hem kapalı alan, hem de havalandırma yok. Olsa da aynı havayı geri üflüyor. Buna rağmen onlara bir yasak yok, istedikleri zaman açılıyorlar. Ama bizim pazar yerini kapattılar” şeklinde konuştu.
“Fiyatların yüksek olduğunu düşünmüyorum”
Pazar ürünlerindeki fiyat artışları konusunda ki düşüncelerini paylaşan Akal; “Fiyatların yüksek olduğunu hiç düşünmüyorum. Çünkü market ve manava gidince fiyatı kimse sormuyor. Kaç para olursa olsun insanlar kabul edip alıyorlar. Ama pazara geldiklerinde hemen pazarlık yapmaya başlıyor herkes. Örneğin bir pırasayı tezgâhta sergileyene kadar çamurdan topluyoruz, arındırıyoruz. Soğuk suda yıkarken ellerimizi hissetmiyoruz. Tezgâha gelince yeniden temizleyip demetleyip kesiyoruz. Hep bir emek var üzerinde. Yani aslında 5 TL’ye satılacak bir şey değil bu. Ama insanlar yine de illa bir indirim yaptırmaya çalışıyor” ifadelerini kullandı.
“Eskiden durumumuz daha iyiydi”
Geçmişten günümüze pazar esnaflığının değerlendirmesini yapan Akal; “Ailem 30-40 senedir bu işi yapıyor. Eskiden her şey daha iyiydi. Para kazanmakta para biriktirmekte daha kolaymış. Ama şimdi hepimizin masrafı ne yazık ki çok. Pazarcılığın durumu da eskiye göre daha berbat. Çünkü artık hem marketler çoğaldı, hem de her yerde manav var. Bir de eve de hizmet sunuyor artık marketler. Kimse bu yüzden dışarı çıkmıyor insanlar da tembellik baş gösterdi. Hatta artık evlerde yemek bile yapılmıyor direkt paket servise yöneliyorlar. Bu hiç iyi bir şey değil aslında hem sürekli hazır hem de sağlıksız besleniyorlar. Bu yüzden sağlık sorunlarının da çok artacağını düşünüyorum. Kışın domates, salatalık yenmez ama insanlarımız bunları yemeye devam ediyor hatta yok satıyor. İnsanlarımızı pazar yerine gelmeye buradan alışveriş yapmaya davet ediyoruz. Çiftçiye destek vermelerini bekliyoruz” dedi.
Erol; “Satışlarımız %50 oranında düştü”
Kısıtlamalardan sonra pazar satışlarının ciddi şekilde düştüğüne dikkat çeken pazar esnafı Şemsettin Erol ise; “Kısıtlamalardan sonra satışlarımız %40-50 oranında düştü. Marketlerin bu süreçte açılmasını taraflı değerlendiriyorum. Mesela burada böyle bir sıkıntı söz konusuysa, Pazar yerlerini gıda sektörünü her gün açarsın, kargaşa sıkışıklık olmaz. Zaten o zaman da normalde kim geliyorsa aynı müşteri yine gelecek. Pazar kurulumu her gün olur insanların daha rahat dolaşmaları sağlanırsa bu sektör de bu şekilde ancak değerlenebilir.Pazar yerleri ne için var tazelik için. Tazelik olmazsa pazarın ne anlamı kalır. Marketin malı kaç günlük bizim ürünümüz kaç günlük. Bizim ürünümüz haftada üç gün geliyorsa markete 15 günde bir gelir. 15 günde mi 3 günde mi daha taze olur ürünler siz düşünün. O yüzden biz her zaman taze ürünü satmaya çalışıyoruz ama marketler soğuk hava deposundan çalışıyorlar” şeklinde konuştu.
“Üretim azaldı”
“Fiyatlar evet yüksek çünkü bu yıl kurak geçti” diyen Erol; “Ayrıca piyasaların ne olacağı da belli değil. Fide yüksek, maliyetler yüksek. Ekici ve üreticilerde bu doğrultuda Ekim %35 azaldı. Üretim azalınca otomatikman fiyatlara yansıdı. Bazı yerlerde de sudan kaynaklanan üretim azalışı yaşandı. %20 bu sebeplerden %20 de piyasanın katkısı ve üretimin tercih edilmemesi yani fiyat yükselişlerinde hepsi etkili. Bakıyorsun patates depoda 80 kuruş pazarda 2,5 TL. Bizde de aynı mesela mandalina 2.00-4,5 TL aralığında. Ama yarısı çöpe gidiyor. Havalar da soğuk gitti bu ara. Lodosun arkası yağmur yağınca mahsulün hepsi dibe indi. Özellikle portakal oldukça az. Mandalina da telef oldu. Hem de zaten yavaş yavaş zamanı geçiyor” ifadelerini kullandı.
“Allah herkesin yardımcısı olsun”
Erol sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Bizim genel sıkıntımız pazar yeri değişikliği yapmalarıydı. Hafta da bir gün kuruluma geçtik. Haftada bir gün pazara çıkınca da gelen mal çürüdü. Yukarılara Pazar kuruldu 1 hafta malımız telef oldu. Biz sokağın orta yerine tezgâh da açamayız ki. Bu zorlu süreçte herkese hayırlı işler diliyorum. Allah herkesin yardımcısı olsun.”
Özden Nur Özden
Yorumlar
Yorum Yaz