Çanakkale Üniversite Kantinciler Derneği Başkanı Mustafa Çelik, pandemi döneminde üniversite kantincilerinin yaşadığı sorunlar ile ilgili olarak Kaleninsesi Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulundu. 16 Mart itibari ile okulların kapandığını ve Çanakkale’deki bütün kantinci esnafının o tarihten beri çalışmadığını ifade eden Başkan Çelik, yaz ayında kısıtlamaların sadeleşmesi ile beraber yeni normal hayata geçilmesinin kantincilere hiçbir şekilde yansımadığını söyledi. Başkan Çelik, “Hiç nefes alacak pozisyonumuz olmadı. Bu dönemde de kapalı kaldık. Bir yıldır hiç çalışmamış olacağız. Kantinlerimiz tam bir yıldır kapalı olmuş olacak. Kesinlikle dışarı ile kıyaslamıyorum ama kantinci esnafları unutuldu. Hele Çanakkale gibi taşra bir kentte bizim alternatif iş yapma imkanımız da yok.” şeklinde konuştu.
Çelik; “Kantinci esnafı evine ekmek götüremiyor”
Çanakkale’de yaklaşık 500 kantin olduğunu belirten Başkan Çelik, bu kantinlerin her birinde yaklaşık 5 kişinin çalıştığını ve kantin sayesinde evlerine ekmek götüren kişi sayısının 2 bin - 2 bin 500 kişi arasında olduğunu söyledi. Başkan Çelik, “Öte yanda bu esnaflarımız evlerine ekmek götürememekte. Tamam, devletimiz belki kısa çalışma ödeneği yaptı veyahut ücretsiz izin desteği verdiler ama esnafın Bağ-Kur'u çalışıyor, vergiler düzenli olarak işleme başladı. Damga pulu, KDV'si vs. kapalı olsak da bunları işlemeye başladı. Bağ-Kur'umuz düzenli olarak işliyor.” şeklinde konuştu.
“Çektiğimiz kredileri ödeyemiyoruz”
Mart ayı sonrasında devlet destekli pandemi kredilerine kantinci esnafı olarak başvurduklarını ve aldıklarını söyleyen Başkan Çelik, dernek başkanı olarak bu durumu yakından takip ettiğini ve kredi çekmekte zorlanan kantinci esnafı için bankalarla görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti. Başkan Çelik, kredilerin geri ödemesinin geldiğini hatırlatarak sözlerine şu şekilde devam etti; “Allah razı olsun banka müdürlerimizden, hepsi ilgilendi fakat 6 aylık süre doldu ve şu anda biz o çektiğimiz kredileri ödeyememeye başladık. Ödeyemiyoruz ve geçen ay ben biliyorum, şahsen yakın yönetimde bir iki yakın arkadaşım var, 'Ağabey, biz bu kredileri ödemeyeceğiz.' diyerek yakındılar. Çünkü iş yerlerimiz açılmadı.” dediler ve ödemeyemediler. Bu krediler 6 ay ötelemeli olsa da kısa vadede yaramıza bir merhem olsa da şimdi daha da kanatmaya başladı. Bu kez esnaf arkadaşlarımızın bankalardaki ticari sicillerinin bozulmasına neden olacak. Şu anda bu risk ile karşı karşıyayız. Esnaf arkadaşlar ile konuşuyoruz, kıt kanaat geçinen esnaflarımız var. 'Bu dönemde bin TL, bin 500 TL mutfağıma ayırmıştım. Şu anda o para kalmadı.' diyorlar.”
“Kantinci esnafı unutuldu”
Çanakkale Üniversite Kantinciler Derneği olarak bu durum hakkında girişimlerde bulunduklarını ve seslerini duyurmaya çalıştıklarını ifade eden Başkan Çelik, “Devlet büyüklerimiz bizi dinlemeye çalıştı ama hala kantinci esnafıyla ilgili gelen bir şey yok. Hiçbir çalışma yok, herhangi bir destek yok. Kantinciler yaklaşık bir yıldır hiç çalışamadı, tekrar ediyorum, Çanakkale nüfusuna oranla 5 bin kişi bu işten ekmek yiyor. Duyuyoruz, araştırmalar da yapıyoruz, diğer dernekteki arkadaşlarla da konuşuyoruz, kesinlikle dışarı ile kıyaslamıyorum ama kantinci esnafları unutuldu. Hele Çanakkale gibi taşra bir kentte bizim alternatif iş yapma imkanımız da yok. Desek ki dışarıda başka bir iş yapalım, çarşıdaki esnafın hali belli. Büyüklerimize attığımız maillerimiz var, yazdığımız yazılar var. Esnafımızın durumunu Ak Parti Grup Başkanvekilimiz ve Çanakkale Milletvekilimiz Sayın Bülent Turan'a ilettik, kendisi yakinen ilgileniyor. Kendisine de ayrıyeten çok teşekkür ediyoruz. Bizimle çok ilgilendi.” şeklinde konuştu.
“Borçlarını ödemek için arabasını satan arkadaşlarım var”
Çanakkale Kantinciler Derneği Başkanı Aziz Asan’ın da Kaleninsesi Gazetesi’ne yaptığı açıklamaları değerlendiren Başkan Çelik, “Aziz Ağabeyin fikrine destek veririm, doğru söylüyor kesinlikle. Şu anda eksideyiz, bankaya borçlanıyorsunuz, kredi kartına borçlanıyorsunuz, esnafa borçlanıyorsunuz. Şu anda kantinci esnafı borçlanarak geçiniyor. Gerek devlete borçlanıyor, gerek bankalara borçlanıyor, gerekse esnafa borçlanıyor. Geçinmek için arabasını satan esnaf arkadaşım oldu. Bu krediler, satılan mallar, borçlanmalar, biriken Bağ-Kur, biriken vergi borçları bunları karşılamak, yerine koymak bizi en az 2 yıl geriye atmış oldu. 2 yıl sonra biz Mart 2020'ye dönmüş olacağız. Allah devletimize zeval vermesin, Allah milletimizi korusun. Bunun pandemiden dolayı gerçekleştiğini biliyoruz ve devletimizden bir destek bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
“2021 için ümidimiz yok”
Eylül ayında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Pandemi Kurulu toplantılarına paydaş olarak iştirak ettiklerini söyleyen Başkan Çelik, o dönemde yükselen vaka sayıları ile birlikte üniversitenin açılmamasına sebep olduğunu söyledi. Başkan Çelik, “Şimdi vaka sayıları 30 bin kişi civarında gidiyor. Böyle giderse 2020-2021 akademik yılının ikinci döneminden de çok ümidimiz yok. Bilim Kurulu toplantılarını takip ettiğim kadarıyla Covid-19 aşısı en erken 25 Aralık itibariyle vurulmaya başlanacak ve bunun sahaya yansıması Ocak - Şubat - Mart olacak. Eğer 3 ay içerisinde illere ve tabana yayılma imkanı olursa o zaman bir ihtimal açılma şansı var. Mart ayında açılma ihtimali olsa bile bu durumun nasıl gerçekleşeceğini ve kantinci esnafına nasıl yansıyacağını şu anda bilmiyoruz.” şeklinde konuştu.
“Ne gerekiyorsa yapmıştık”
Pandemi dönemi şartlarında kurumsal olarak okulların açılmasına hazır olduklarını ve bunun için ne gerekiyorsa yaptıklarını ifade eden Başkan Çelik, pandemi döneminde olası bir açılma durumunda ne tür hazırlıklar yaptıklarını şu sözlerle açıkladı; “Kurumsal olarak okulların açılmasına hazırdık. Üniversitenin Pandemi Kurulu Toplantısına paydaş olarak katıldıktan sonra kantincilerimizi, derneğimizi topladık. Hemen üzerime ne vazife düşüyorsa yapmaya hazırlanmıştık. Masa sandalye oranın yüzde 50 azaltılması, 14 kural yazılı panoların her kantine asılması, kapı girişlerinde dezenfektan standları, ateş ölçerler, paspaslar, temassız kart başta olmak üzere bir sürü hazırlığa girdik. Bu maliyetler de bizde kaldı zaten. Bir buçuk metre kuralı, güvenlik şeritleri vs. birçok hazırlığı kurumsal olarak yaptık ve bunlar maalesef kaldı.”
“Esnaf başına 15 Bin TL’lik mal çöpe gitti”
Dernek olarak devam eden süreçte açılmamanın daha iyi olduğunu dile getiren Başkan Çelik, kantincilerin büyük maliyetli zararlarını ise şu sözlerle açıkladı; “Biz sonra dedik ki, 'İyi ki eylül ayında açılmadık.' Çünkü okullar kapandıktan sonra elimizde açılmış mallarımız vardı. Birçok esnafımız bu malların hepsini çöpe attı. Birçok kantinci esnafın çöpe attığı mal miktarı 10 - 15 bin TL arasında. Çünkü soğuk zincir ürünü, açılmış ürün, toptancı açılmış ürünü geri almıyor. Dondurucuda olsa dahi bozuluyor, tarihi geçiyor. Zaten Gıda Denetim kabul etmiyor. Eylülde açılsaydı biz bu malları tekrar tedarik edecektik. Yine kapandığını düşünecek olursak, tekrar çöpe atacaktık. Ondan dolayı memnunum.”
Çanakkaleli esnafa teşekkür
Kantincilerin Çanakkale esnafına hala borcu olduğunu ifade eden Başkan Çelik, “Çanakkale esnafı bizleri çok idare ediyorlar. Onların hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyoruz. Toptancı esnaflarımız biz kantincilere ellerinden geldiği kadar yardımcı olmaya devam ediyorlar. Bu hususta hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum ama hala ufaklı tefekli borçlarımız var, ödeyemiyoruz. İnşallah kısa zamanda gerek biz kantinci esnafları, gerek Çanakkale esnafımız bu illetten kurtulur, aşının verimini alırız, milletimize sağlık sıhhat getirir ve biz de normal rutin işlerimize kavuşuruz diye düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
Üniversite yönetimine de teşekkür eden Başkan Çelik, her hususta bizimle ilgileniyorlar. Üniversite yönetimine çok teşekkür ediyorum. Ne zaman bir derdimiz olsa yönetime çıktığımızda bizi dinleyip, ellerinden geldiği kadar bizlere yardımcı olmaya çalışıyorlar. Bu hususta tekrar üniversite yönetimine gerçekten çok teşekkür ediyorum.
ASAN; “Kantincilerin açığı 2 yılda kapanır”
Türkiye genelinde olduğu gibi Çanakkale’de de okulların uzaktan eğitim olmasıyla birlikte okul kantinleri kapanmıştı. Çanakkale Kantinciler Odası Başkanı Aziz Asan, zor günler yaşayan kantin işletmecilerinin açığının 2 yılda kapanabileceğini söyledi. Yeni gelen kısıtlamalarla birlikte okullarda kantin işleten esnaf kesimi de zarar görmeye devam ediyor. Çanakkale Kantinciler Odası Başkanı Aziz Asan, kantincilerin durumu ile ilgili olarak Kaleninsesi Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulundu. Başkan Asan; “Kantinci esnafı olarak gerçekten sıkıntıdayız. Gerçekten sıkıntıda arkadaşlarımız. Bir sene çalışmadan eve ekmek götürmek, devletin verdiği krediyi ödemek, faiziyle beraber, ev kirası ödemek borçları birikti arkadaşlarımız. Herkes bakkallara borçlandı.” dedi.
“Kantinci esnafı açmak istemedi”
Okulların ara döneme girmeden önce iki haftalık bir açılma olduğunun, ara tatil sırasında da tekrar kapanma kararı alındığını hatırlatan Başkan Asan, “Şöyle söyleyeyim, kantinleri o zaman açtılar. Bir açtılar, 8 gün yarımşar günden gidildi ama liselerde birinci sınıflarla son sınıflar geldi, ilkokullarda da diğerleri öğleye kadar, bunları da yarım öğrenci. Çarşamba tatil, 25'er 30'ar tane öğrenci geldi, lise ve ortaokullarda öğrenci gelmediği için 25 TL - 30 TL ile kantin kapattılar. Çoğu da açmak istemedi ama yine de devlet açın dediği için açtılar. Kiralarımızı düşürmüşlerdi ama bazı arkadaşlarımız sözleşmesini feshetti. Çünkü yüzde 20 kirayı bile çıkaramaz pozisyonda açıldı okullar.” şeklinde konuştu.
“Kantinlerin açılabileceğini düşünmüyorum”
Okulların ara tatil sırasında tekrar kapatıldığını belirten Başkan Asan, “Onun için şu anda tekrar okullarımızı kapattılar. Yılbaşından sonraya kadar, 2021'nin Ocak ayına kadar okullar kapalı. Hastalıklar bu kadar ilerliyor, okulları tekrar açabileceklerini de pek zannetmiyorum. Açsalar bile yine aynı şekilde böyle seyreltilmiş bir şekilde hibrit eğitim olacaktır. Yine isteğe bağlı olduğunda yine kantinler ile ilgili verimli bir şey olacağını zannetmiyorum. Kantinci esnafımız şu anda çok zor durumda. Arayan arayana. ‘Devletten bize bir destek var mı?’ ‘Hibe var mı?’ diye.” dedi.
“Açığımızı 2 yılda kapatabiliriz”
Aynı zamanda Türkiye Kantinciler Federasyonu İkinci Başkanı olduğunu söyleyen Başkan Asan, İstanbul’da giderek yaptığı çalışmalardan şu sözlerle bahsetti: “Geçen hafta İstanbul'daydım. Fedarasyon Başkanımızla beraber gerekli bakanlıklara girişimlerimizi de dilekçelerimizi de yazdık, ziyaretçi kabul de etmiyorlar Ankara'da ama gerekli girişimlerimizi yaptık. Federasyon Başkanımız da ulusal kanallarda ara sıra çıkıyor, esnafımızın sıkıntılarıyla ilgili konuşmaları var. Dün de İstanbul Kantinciler Odası ve Federasyonu olarak da bir açıklama yapıldı. Dediğim gibi hastalık bu şekilde ilerlediği sürece kantinlerin açılacağını düşünmüyorum. Kantinler açılsa da kantincini esnafını kurtaracağını da zannetmiyorum. Bu gidişle şöyle söyleyeyim, tam faal kantinler açılsa bile biz bunu ancak 2 yılda bu açığı kapatabiliriz.”
“Kantinci esnafımız sıkıntılı durumda
Bir sene boyunca insanların çalışmadığını ve borçlarının biriktiğini söyleyen Başkan Asan, “Devlet bize sadece kredi verdi, hibe vermedi. Kredi ödemeleri geldi. İnsanlar para kazanmadan, geliri olmadan kredi ödüyor, Bağ-Kur ödüyor, ev kirası ödüyor, çoluğuna çocuğuna bakıyor. Mutfak masrafları var. Bir sene olacak neredeyse, bir sene insanın çalışmadan ev geçindirmesi zor. Arkadaşlarımız diyorlar, hadi dışarıdan bir iş bulsan, her yer kapalı. Dışarıda da bir iş yok. İnsanların çalışma imkanı yok. Onun için ciddi manada kantinci esnafımız gerçekten çok sıkıntılı bir durumda. Şöyle söyleyeyim, beni arıyorlar, ‘Çocuğuma 1 litre süt alamayacak durumdayım.’ diyorlar.” diye konuştu.
Önümüzdeki dönemde Kantinciler Odası olarak belediye ile bir yardım görüşmesi gerçekleştireceğini söyleyen Başkan Asan, “Şöyle söyleyeyim, Antep'te biliyorsunuz belediyeler başladı. Antep Oda Başkanımız Ali Başkan ile de görüştüm ben dün akşam. İlçe belediyeleri 1000'er TL, büyükşehir belediyesi de 1500'er TL her ay esnafa yardım verecekmiş. Protokol imzalamışlar bu yardımla ilgili. Çanakkale ile önümüzdeki günlerde görüşmeler yapacağız. Cuma günü belediyeden randevu isteyeceğim, belediye ile bu konu hakkında konuşacağım.” dedi.
Mert Doğan Pehlivan
Yorumlar
Yorum Yaz