Online küratörlüğünü Elif Derin Bülbül’ün üstlendiği sergide, istihdam edilmiş otizmli genç yetişkinlerin, çalışma alanlarında kendi çektikleri fotoğraflar ve bu fotoğraflara ilişkin anlatımları yer alıyor. Katılımcılar, çalışma ortamlarını kendi bakış açılarıyla fotoğraflarken, iş yaşamında karşılaştıkları güçlükleri, geliştirdikleri çözüm yollarını, ekip arkadaşlarıyla kurdukları ilişkileri ve çalışma hayatının kendilerine kazandırdığı özgüveni aktarma fırsatı buldu.
Liseli Elif Derin Bülbül, tarafımıza yaptığı açıklamada; Sergide, istihdam edilmiş özel gereksinimli bireylerin kendi objektiflerinden yansıttıkları fotoğraflar ile iş hayatına dair deneyimleri yer alırken, toplumsal kapsayıcılık ve fırsat eşitliği konularına da dikkat çekmeyi hedeflediğini belirtti.
Kaleninsesi’ne yaptığı açıklamada Bülbül, serginin temel amacının otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin iş deneyimlerini görünür kılmak olduğunu belirterek, “Kapsayıcılığın sadece bir slogan değil, günlük bir uygulama olduğu bir dünya inşa etmekte hepimize görevler düşüyor. Çünkü kapsayıcılık yalnızca hoşgörülü olmakla sınırlı değil. Yolları bizimkinden daha farklı ve daha zorlu olan bireylerin üretmelerine imkân sağlamalı, ortaya koydukları emeğe ve başarıya değer vermeliyiz” dedi.
Paketleme, Sevkiyat, Düzenleme ile muhteşem iş çıkardılar
Fotoğraflarda kimi zaman bir fabrikanın paketleme hattı, kimi zaman bir depo rafı, kimi zaman da çalışanların nefes aldığı bir bahçe yer alıyor. Ancak tüm karelerin ortak noktası, özel gereksinimli bireylerin üretim süreçlerinde aktif rol aldıklarını ve çalışma yaşamına değer kattıklarını göstermesi. Katılımcılar, işlerini severek yaptıklarını, düzenli ve planlı çalışmanın kendileri için önemli olduğunu ifade ederken, zaman zaman karşılaştıkları zorlukların ekip arkadaşlarının desteğiyle aşılabildiğine dikkat çektiler.
Bilimsel Araştırmadan Doğan Bir Farkındalık Projesi
Bülbül, hazırladığı çevrimiçi serginin, İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyeleri Yeşim Güleç Aslan, Hatice Şengül Erdem ve Özlem Dalgın tarafından Eker Süt Ürünleri A.Ş. ile SOBE Vakfı iş birliğinde yürütülen “İstihdamdaki OSB Olan Gençlerin Görünen Sesleri: Sahadan Bir Fotoses Araştırması” çalışmasının yaygınlaştırılmasını amaçladığını belirtti.
Projeye İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülenay Pınarbaşı da destek verdi. Uzun yıllar Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde akademik çalışmalar yürüten Pınarbaşı tarafımıza yaptığı açıklamada sergi için; “Otizmli bireylerin istihdam deneyimlerini yalnızca akademik bir veri olarak değil, insan hikâyeleri üzerinden ele alınması çok anlamlı bir farkındalık,” dedi.
Bir Bahçe Fotoğrafının Anlattıkları
Sergide yer alan fotoğraflardan biri, Konya Çimento Ambalaj’da çalışan Batuhan Göçer tarafından çekilen “Bahçe” isimli kare.
İlk bakışta sıradan bir dinlenme alanını gösteren fotoğraf, aslında çalışan bir bireyin iş yaşamı içindeki nefes alma alanını temsil ediyor. Batuhan Göçer fotoğrafı anlatırken, “Bahçedeyken dolaşıyorum, geziyorum ya da yürüyüşümü yapıyorum. Bahçede dışarı çıkıyoruz, hava alıyoruz” ifadelerini kullandı.
“Çalışmayı Çok Severim”
Batuhan Göçer’in sergide yer alan bir başka fotoğrafı ise depo ve malzeme yönetimi süreçlerine odaklanıyor.
Malzeme sevkiyatında görev alan Göçer, yaptığı işi anlatırken malzeme kodlarını, stok kartlarını ve raf isimlerini düzenlediğini ifade ediyor. Anlatımının en dikkat çekici bölümü ise işine duyduğu bağlılık olduğunu belirten Göçer, depo bölümünde çektiği başka bir fotoğrafta da malzeme sayımı yaptığını anlatarak, “İşimi, çalışmayı çok severim” sözleriyle çalışma hayatının kendisi için taşıdığı değeri ifade etti.
Fabrika Bandındaki Düzen Arayışı
Serginin dikkat çeken bölümlerinden biri de Eker Süt Ürünleri Fabrikası’nda çalışan katılımcıların fotoğrafları.
Katılımcılardan Halil İbrahim Çetin’in çektiği “Labne Peynir Düzenleme” adlı fotoğraf, paketleme hattındaki çalışma sürecini konu alıyor. Çetin, ürünleri belirli bir düzen içerisinde kutulara yerleştirdiğini, işini dikkatle yaptığını ve yaptığı çalışmanın kendisini tanımladığını belirtti.
Çetin açıklamasında; Üretim hattında yoğunluğun artmasının ve çalışma alanındaki dağınıklığın kendisini zorladığını ifade ederek bu gibi durumlarda ekip arkadaşlarından destek aldığını aktardı.
Yardım İstemek de İş Hayatının Bir Parçası
Çetin’in çektiği “Akıllı Paleti Şeftali, Kayısı Kefirleri Dizmesini Seviyorum” isimli fotoğraf ise sevkiyat sürecindeki görevlerini kapsıyor.
Palet düzenleme işini severek yaptığını belirten Çetin, bazı görevlerde çalışma arkadaşlarından destek aldığını açıkça ifade ediyor. Özellikle fiziksel güç gerektiren bazı işlemlerde yardım istemekten çekinmediğini belirten katılımcı, bunun bir eksiklik değil, ekip çalışmasının doğal bir parçası olduğunu anlattı.
İş Yerini “Alternatif Yuva” Olarak Görmek
Serginin en etkileyici anlatımlarından biri ise Eren Tan’a ait. Depo ve Sevkiyat biriminde çalışan Tan’ın çektiği fotoğrafın adı “Alternatif Yuva”. Tan, iş yerini anlatırken kullandığı ifadelerle çalışma yaşamının birey üzerindeki dönüştürücü etkisini gözler önüne serdi.
“Evden diğer yuvaya, diğer yuvadan eve” sözleriyle iş yerine duyduğu aidiyeti anlatan Tan, yıllar içerisinde yalnızca ekonomik kazanımlar elde etmediğini, aynı zamanda sosyal bir çevre ve yaşam alanı da oluşturduğunu ifade etti.
“Nerede Mutlu Olduğumuza Bakılmalı”
SOBE Vakfı Meram Şubesi’nde bulunan Emir Tekdere’nin çektiği “Sevdiğiniz Yerde Durun” isimli fotoğraf ise farklı bir noktaya dikkat çekti. Tekdere, kalabalık ve gürültülü ortamların kendisini zorladığını anlatırken, daha sakin alanlarda kendisini rahat hissettiğini aktardığı fotoğraf oldukça beğenildi.
Toplumsal Farkındalık Çağrısı
“Farkında mıyız?” sergisi, otizmli bireylerin iş yaşamındaki başarılarını görünür kılarken aynı zamanda toplumun engellilik kavramına bakışını sorgulamaya davet ediyor.
Sergide yer alan fotoğraflar, özel gereksinimli bireylerin yalnızca destek alan kişiler olmadığını; üreten, çalışan, sorumluluk üstlenen, ekip arkadaşlarıyla birlikte değer yaratan bireyler olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma hayatının onlar için yalnızca bir gelir kaynağı değil, aynı zamanda aidiyet, özgüven, sosyal kabul ve bireysel gelişim alanı olduğu görülüyor.
Elif Derin Bülbül’ün genç yaşına rağmen ortaya koyduğu proje, yalnızca bir farkındalık çalışması olmanın ötesine geçerek, toplumun farklı kesimlerini kapsayıcılık üzerine düşünmeye davet ediyor.
Otizmli bireylerin kendi gözlerinden aktardıkları bu hikâyeler, aslında serginin adında yer alan soruyu yeniden gündeme getiriyor.
“Farkında mıyız?”
Çevrimiçi sergiye https://elifderin.com/sergi-farkinda-miyiz/ adresinden erişilebilir.
Yorumlar
Yorum Yaz