Et fiyatlarına gelen zamlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Biga Ravzanur Et yetkilisi Engin Biçer; “Biz daha kırmızı ete zam yapmadık. Fakat diğer arkadaşlar şu anda kıymanın kilosunu 70 TL’den satıyorlar. Mesela kuşbaşını 75 TL yaptılar. Et çeşitlerinden en çok kuzu etine 10 TL oranında zam geldi. O da taze kuzu ve yeni kesim olduğu için. Aslında ete gelen bu zam piyasaya göre çok uygun. Asgari ücretlinin hesabına göre tabii ki pahalı. Ancak süte 50 kuruş zam geldi peynire, tereyağına 10-15 TL zam uygulandı. Ete en son geçtiğimiz yıl Mart ayında zam yapılmıştı. 11 aydır zam gelmiyordu ve sadece 5 TL zam uygulandı. Yani piyasaya göre ete bir senede 5 TL zam gelmesi gayet normal.Ancak tavuk da durum aynı değil. Zaten tavuğa nerdeyse haftada iki defa zam geliyor. En çok giden tavuk çeşitleri kanat ve incik fiyatı yazda ki fiyatın üstünde seyrediyor. Kanat ve inciği şu anda 25 TL’ye satmamız gerekirken 37 TL’ye satıyoruz. Bir de bu fiyat indirimli hali.Tavuk ciğerin bile kilosu 15 TL.Ama marketlere baktığımız da tavukların bagetlerini indirime sokup 12-13 TL’den sattıklarına şahit oluyoruz.Bu da demek olur ki kurtarıyor” dedi.
Tavuk fiyatlarında aşırı artış
Tavuk fiyatlarındaki ciddi artışın sebeplerine değinen Biçer; “Tavuklar da gereksiz yere kümes sayılarını azaltıyorlar. Bazı şirketler birleşerek tek şirket halinde hareket ediyor ve fiyatları kendileri belirliyorlar. Kısaca bu fiyatlar tekelleşmeden dolayı. Köylü teyzenin tavukları telef olurken holdinglerin tavuklarına bir şey olmuyor. Köyden kente göçler arttıkça köylerde üretim yapılmıyor bu da fiyatları etkiliyor. Her şeye gelen zam eti de tavuğu da etkiliyor. Mazotta, yemde, gübrede, iğnede veterinerde her şeyde zam mevcut. Maliyet de bu doğrultuda yükseliyor. Süte geliyor 50 kuruş zam, peynire geliyor 10 TL zam. Neden? 10 kilo süt 50 TL. 10 kilo sütten bir kilo peynir yapılıyor çünkü. Peynirin şu an 60 TL olmasının sebebi bu. Fakat tavuğa bu kadar zam yapılmasına hiç gerek yok. Bunun bir an önce önüne geçilmesi ve denetimlerin arttırılması gerek” diye konuştu.
“Halk zamlara alışıyor”
“Bazı şeylere mecbur kaldığımızı düşünüyorum. Tavuğun paketinde fiyat etiketlerine yer verilmemesinin sebebi de sürekli değişen fiyatlar. Bir nevi bu şekilde strateji uyguluyorlar. Herkes köylerde olsa, üretimimiz yüksek olsa şu an bu eti 35 TL’ye yeriz. İnsanlar da her şeye rağmen fiyatlara 2-3 günde alışıyor” diyen Biçer; “Tepki gösteren de nasıl olsa bir şey değişmeyecek deyip boşuna tepki gösterdiğini düşünüyor ve en sonunda susuyor. Bu doğrultuda gelen zamlardan dolayı az da olsa müşteri yoğunluğumuz olumsuz etkileniyor. Özellikle müşteri bir kiloluk ürün alacakken fiyatlardan dolayı yarım kilo almak zorunda kalıyor. Bazı kişilerde fiyatları ucuz gösterebilmek adına daha farklı yollara başvuruyorlar. Örneğin köfte yapıyor, sucuk yapıyor ama içine farklı katkı maddeleri katıyor” şeklinde konuştu.
“Ümidimiz daha fazla zam gelmemesi”
Biçer sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Gelecek zamanda fiyatlarda değişiklik olacağını pek sanmıyorum. Daha doğrusu her şey yem, mazot ve gübre fiyatlarındaki gidişata bağlı birazda. Kurbana yaklaşıyoruz ümidimiz daha fazla zam gelmemesi.”
Öztürk; “Fiyatlara daha da zam gelecektir”
Yapılan zam sonucunda fiyatların giderek daha da artacağını düşünen Ender Chef’in yetkilisi Ender Öztürk; “Et ve tavuk fiyatlarına en son iki gün önce zam geldi. Örneğin; kuzu eti fiyatlarında 10 TL, dana eti fiyatlarında da 5 TL kadar bir zam yaşandı. Şu an zam gelmeyen hiçbir et ürünü yok. Bir kilo kıyma 70 TL’den satılıyor. Bu fiyat 2023’e kadar 90 TL’ye kadar çıkar diye düşünüyorum. Yapılan zammın en temel sebeplerinden biri yem fiyatlarının yüksek seyretmesi. Çünkü bir işe en başından bakmak gerek. Yem pahalı olursa köylü kazanamaz. Köylünün kazanması için fiyat artması gerekir. Fiyat artınca da haliyle bize yansıyor. Bunun önüne geçilemezse fiyatlar daha da artacaktır” dedi.
“Tavuk fiyatları borsa gibi”
Tavuk fiyatlarının sürekli değiştiğini ifade eden Öztürk; “Tavuk fiyatlarımız genel olarak 40 TL’den satışa sunuluyor. Her sene yaz aylarında kanat ve incik 35 TL’den satılırken, her kış fiyatlar 20 TL’ye kadar düşerdi. Ama bu kış fiyatlarda hiçbir düşme olmadı. Aynı yaz tarifesi gibi devam ediyor. Bunun sebebinin de pandemideki mangal kısıtlamalarından, tavukların fazla satılamamasından dolayı olduğunu düşünüyorum. Tavuk borsa gibi müşteri bir gün bakıyor 50 kuruş zam gelmiş, bir gün bakıyor 20 kuruş zam gelmiş aslında çok basit rakamlar ama artık satıcı da bu zamlara yetişemediğinden fiyat etiketlerini yapıştırmaya ya da değiştirmeye çalışmıyor. Zaten bize fiyat listesi veriliyor artık onun üzerinden ürünleri satıyoruz. Ben çok tavuk satıyorum sürümden kazanayım diyorsan 1-2 TL daha düşük fiyata verebilirsin. Ancak şu dönemde çok zor. Büyük marketler olduğu sürece küçük esnafın oluk oluk tavuk satma gibi bir durumu söz konusu değil” diye konuştu.
“Halk tepkisiz”
Halkın zor şartlarda olmasına rağmen zamlara tepkisiz kaldıklarının altını çizen Öztürk; “Halk fiyat zamlarına tepkisiz kalıyor. Kıyma 100 TL’de olsa 500 TL’de olsa seslerinin çıkacağını düşünmüyorum. Gel gelelim bakıyoruz insanlar 10 TL’lik kıyma alıyor, kredi kartı uzatıyor. Bir tane ekmek alıyor kart veriyor. Bu da demektir ki halk da para yok” ifadelerini kullandı.
Özden Nur Özden
Yorumlar
Yorum Yaz