Diyabet, pankreasın yeterli miktarda insülin üretmemesi veya ürettiği insülini etkili kullanamaması sonucu gelişen ve ömür boyu süren bir hastalık olarak tanımlanıyor.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Begüm Kuran, diyabeti önlemede ve yönetmede yaşam alışkanlıklarının önemini aktardı.
Diyabeti Önlemede Temel Yaklaşım
Diyabeti önlemenin asıl amacının kan şekeri dengesini korumak, insülin direncini azaltmak ve metabolik yükü hafifletmek olduğunu söyleyen Kuran, “Mesele sadece ‘şeker yememek’ değil, vücudun şekeri nasıl kullandığını yönetmek” dedi.
Glisemik Yükü Düşük Beslenme
Kuran, beyaz un, pirinç, patates ve tatlılar gibi hızla kan şekerini yükselten besinleri sınırlamak gerektiğini, bunun yerine tam tahıllar, baklagiller, sebzeler ve posa açısından zengin gıdaların tercih edilmesi gerektiğini belirtti. “Lif, karbonhidrat emilimini yavaşlatır ve kan şekerinin dengede kalmasına yardımcı olur” dedi.
“Her öğünde protein alınmalı”
Her öğünde yeterli protein almanın kan şekeri dalgalanmalarını önlediğini vurgulayan Kuran, yumurta, balık, yoğurt, baklagiller, tavuk veya tofu gibi protein kaynaklarının uzun süre tokluk sağladığını söyledi. Sağlıklı yağların da insülin duyarlılığını artırdığını ifade ederek, zeytinyağı, avokado, ceviz, badem, chia ve keten tohumu gibi yağların tüketilmesini önerdi.
Sebze Merkezli Tabak Modeli ve Sıvı Kaloriler
Beslenme uzmanı Kuran, sağlıklı bir tabağın yarısının sebzelerden, çeyreğinin proteinlerden, çeyreğinin ise kompleks karbonhidratlardan oluşması gerektiğini aktardı. Sıvı kalorilerden uzak durmanın önemine dikkat çeken uzman, meyve suyu, gazlı içecekler ve “light” aromalı içeceklerin pankreası yorabileceğini, su veya şekersiz bitki çaylarının en güvenli seçenek olduğunu söyledi.
Meyve ve Fermente Gıdalar
Meyvenin protein veya yağla birlikte tüketilmesinin kan şekerini daha stabil tuttuğunu aktaran Kuran, kefir, yoğurt ve turşu gibi probiyotik kaynaklarının bağırsak mikrobiyotasını güçlendirdiğini ve insülin direncini olumlu etkilediğini belirtti. Rafine ürünlerden kaçınılması gerektiğine de dikkat çekti.
Çocuklara ‘yasak’ yerine ‘denge’ odaklı yaklaşım uygulanmalı
Kuran, çocuklarda diyabet yönetiminde pozitif ve öğretici yaklaşımların önemine değindi. Yasak kelimesi yerine denge odaklı yaklaşım uygulanması gerektiğini ifade eden uzman, çocuklara şu örnekleri verdi:
“Tatlıyı sadece özel zamanlarda yiyoruz.”
“Vücudumuzun enerjisini dengede tutmak için her öğünde farklı renkler olmalı.”
Glisemik dengeyi öğreterek beslenmenin, çocuklarda farkındalık yaratmak ve kan şekerini stabil tutmak için etkili olduğunu belirten Kuran, renkli tabaklar, seçim hakkı tanıma ve sağlıklı atıştırmalık alışkanlıklarının önemini vurguladı.
Öğün Düzeni ve Aile Modeli
Uzman, uzun açlıkların kan şekeri dalgalanmalarına neden olduğunu ifade ederek, 3 ana ve 2 ara öğün düzeninin, her öğünde karbonhidrat, protein, lif ve sağlıklı yağ dengesinin önemine değindi. Ailenin örnek olmasıyla çocuğun “diyabetik ürün” yerine gerçek gıdaları tercih etmeyi öğreneceğini belirtti.
Eğitim ve Duygusal Destek
Kuran, çocukları yemek hazırlığına dahil etmenin ve oyunlaştırılmış yaklaşımlar geliştirmenin, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kalıcı hâle getirdiğini aktardı. Kan şekeri dalgalanmaları sırasında çocuklara destek olunmasının hem fiziksel hem de duygusal dengeyi sağladığını söyledi.
Tuğde Yıldırım
Yorumlar
Yorum Yaz