TBMM'den geçen ve zeytinlik alanların madencilik faaliyetlerine devrini kolaylaştıran düzenlemeler, başta Çanakkale olmak üzere ülke genelinde zeytin üreticileri ve çevrecilerin tepkisini çekiyor.
Çanakkale zeytincilikte Türkiye’nin önemli üssü
Güney Marmara Kalkınma Ajansı verilerine göre; Çanakkale’de özellikle Ayvacık, Ezine ve Bayramiç ilçeleri zeytin üretiminin merkezinde yer alıyor. Bölgede ağırlıklı olarak yağlık zeytin üretilirken, üretilen zeytinlerin %94’ü yağlık, %6’sı sofralık olarak değerlendiriliyor. Çanakkale, yağlık zeytin üretiminde Türkiye genelinde 6. sırada, sofralık zeytin üretiminde ise 12. sırada bulunuyor.
Çanakkale’de zeytin üretiminin büyük bir bölümü organik tarım sahalarında gerçekleştiriliyor. Organik zeytin ve organik zeytinyağı üretimi açısından Türkiye'nin en yüksek potansiyele sahip illerinden biri olarak kabul ediliyor. Güney Marmara Kalkınma Ajansı verilerine göre, kentte ağaç başına ortalama verimlilik de ülke genelinin üstünde.
Zeytinlikler Maden ve İnşaat Tehdidi Altında
Türkiye’de zeytinliklerin yok edilmesi kamuoyunda ilk kez 2014 yılında Manisa Yirca’da 6 bin zeytin ağacının termik santral inşaatı için kesilmesiyle gündeme geldi. Çanakkale ise benzer bir tehditle 2017 öncesinde otoyol projeleri sırasında büyük zeytinlik kayıpları yaşadı.
Tartışmalı süreç 2017 yılında hazırlanan yasa taslağı ile daha da hızlandı. Taslak, zeytinlik alanların maden ve konut projelerine açılmasını kolaylaştırıyordu. Kamuoyunun büyük tepkisine rağmen, yıllar içinde farklı dönemlerde benzer düzenlemeler tekrar gündeme geldi. En son 2022 yılında kömür madenciliği için yapılan yasal değişiklik, zeytinliklerin koruma statüsünü bir kez daha tartışmaya açtı.
Yasa Geçti, Tepkiler Çığ Gibi
TBMM’den geçen düzenlemeye göre, zeytinlik sahalarının kamu yararı adı altında madencilik faaliyetlerine devredilmesi kolaylaştırıldı. Bu karar, zeytin üreticileri ve çevre örgütleri tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Türkiye'nin zeytin varlığı 171 milyon ağaç ile dünyada ikinci sırada yer almasına rağmen, zeytinliklerin kesilmesiyle hem ülke ekonomisinin hem de doğal ekosistemlerin zarar göreceği uyarısı yapılıyor.
Çanakkale’de üreticiler ve sivil toplum kuruluşları, bu kararın özellikle organik tarım yapılan alanlarda geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açabileceğini dile getiriyor. 2017 yılında zeytinlikler için başlatılan kampanyalarda 18 binden fazla imza toplanmıştı. Bugün ise benzer bir toplumsal direnişin yeniden oluşması bekleniyor.
Üreticiler Kaygılı,
Çanakkale’de zeytin üreticileri, yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte üretim sahalarının daralmasından, ağaçların kesilmesinden ve organik üretim zincirinin bozulmasından endişe ediyor. Ayrıca bölgenin önemli bir gelir ve istihdam kapısı olan zeytinyağı sektörünün de bu gelişmeden olumsuz etkileneceği belirtiliyor.
Vatandaşlar; "Bir ağaç bir yaşam" diyerek, kamuoyunu ve yetkilileri zeytinliklerin korunması konusunda daha hassas davranmaya davet ediyor.
Yorumlar
Yorum Yaz