Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği’nin (Türkiye İMSAD) Ağustos 2025 Aylık Sektör Raporu’na göre, inşaat sektörü 2025 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 10,9 büyüme kaydetti. Birinci çeyrek büyümesi de yüzde 8,6 olarak yukarı yönlü revize edildi. Böylece sektör, yılın ilk yarısında yüzde 9,75 oranında büyüyerek Türkiye genelinde güçlü performans sergiledi. Ancak Çanakkale’de ve birçok ilde tablo farklı. Yüksek maliyetler ve faiz oranları nedeniyle inşaat faaliyetlerinde düşüş yaşanıyor.
Kuzu, tarafımıza yaptığı açıklamada; Çanakkale’de inşaat faaliyetlerindeki düşüşün nedeni olarak yüksek krediler, yapı malzemelerinin artan maliyeti gibi birçok konuya değinerek, Çanakkale’nin gelecek yıllardaki projeleri nasıl olmalı, nelere dikkat edilmeli gibi bir çok konuda düşüncelerini aktardı.
“Kentsel dönüşüm yanlış kararlarla tıkanıyor”
Kuzu, kentsel dönüşüm sürecinde uygulanan kararların hem müteahhitleri hem de ev sahiplerini zor durumda bıraktığını belirterek şunları söyledi:
“Normalde apartman olarak kentsel dönüşüme karar verilen bir alanda, yeni projeler yapılırken evlerin metrekaresi düşüyor. Çünkü asansör, kapalı otopark, yangın merdiveni gibi yönetmelikle ilgili değişiklikler var. Bu da mevcut ev sahiplerinin dairelerini küçültüyor. İnsanlar doğal olarak bu durumdan rahatsız oluyor ve projeler ilerlemiyor. Sosyal konutlarda da aynı sorun yaşandı.”
Ülkemizde, devletimizin her ilde aynı politikayı uygulaması sağlıklı olur diyen Kuzu; “Artık neredeyse tüm binaların yenilenmesi gerekiyor. Ancak müteahhitler çoğu zaman kazançlı çıkmıyor. Kat sınırı var, tapularda mirasçı anlaşmazlıkları çok oluyor. Devlet de bu dönüşüme ortakolup evin artan değeri için faizsiz kredi vermeli. Vatandaş kira öder gibi yeni ev sahibi olmalı. Geliri düşük olan ev sahiplerine de yine aynı destekler verilmeli,” diye konuştu.
Küçük evlere talep arttı
Halil Kuzu, değişen konut tercihleriyle ilgili de önemli tespitlerde bulundu. “Eskiden 110–130 metrekare evler rahat satılıyordu. Şimdi 3+1 evleri bile 90–100 metrekare arasında tutuyoruz. Çünkü insanlar ısınma, temizlik gibi masrafları düşünerek daha küçük evleri tercih ediyor” dedi.
“38 metrekare çok küçük”
Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile 2017’den beri yasak olan 1+0 ve stüdyo daireler belirli koşullarla yeniden yapılabilecek. Kuzu bu konuya ilişkinyaptığı açıklamada; “En küçük ev bizim projelerimizde 42 metrekare, bunun aşağısı bir yaşam alanın için yeterli görmüyoruz,” dedi.
“Sıradan ev yapma dönemi bitti”
Kuzu, inşaat sektörünün artık farklı bir bakış açısına ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak Sarıçay Evleri örneğini verdi:
“Sarıçay Evleri’ni yaptığımızda bir öğretim görevlisi arkadaşımız, ‘Dört duvar, dört kapı, dört pencere yapanlara bir ev nasıl yapılır gösterdiniz’ demişti. Bu hoşumuza gitti. Orada 80 dairelik proje yaptık, Çanakkale’ye Fransız balkonu ilk biz getirdik. Büyük pencereler, ısı izolasyonlu camlar kullandık. Bu detayları artık yerli müteahhitler de uygulamaya başladı. Bu nedenle eskisi gibi çok büyük metrekarelerden oluşan sıradan ev yapma dönemi bitti.”
Bugün ise site konseptinin öne çıktığını ifade eden Kuzu, Park17 Evleri örneğini vererek, “İçinde havuzu, marketi, çocuk oyun alanları ve güvenliği olan siteler aileler tarafından daha çok tercih ediliyor. Çanakkale’de de bu yaygınlaşmalı. Bunun için belediyeler daha büyük parseller oluşturmalı. 3–5 bin metrekarelik alanlar yerine 15–20 bin metrekarelik alanlar lazım” dedi.
Belediyelere çağrı: “Dış cepheler tek düzen olmalı”
Kentsel dönüşümde belediyelere büyük sorumluluk düştüğünü belirten Kuzu, dış cephelerin de tek düzen olması gerektiğini vurguladı:
“İnönü Caddesi’ndeki binaların cepheleri tarihi dokuya sahip olmalı. Her renkten, her boydan bina olmamalı. Paris’te ana caddeler böyle korunuyor. Çanakkale’de de ana caddeler için aynı düzen uygulanmalı. Bu, şehrin kimliğini yansıtır.”
“Maliyetler dövizden değil işçilikten ve vergiden artıyor”
Çanakkale’de inşaat faaliyetlerinin düşmesinin en büyük nedeni olarak maliyet artışlarını gösteren Kuzu, şunları söyledi:
Kuzu, müteahhit kârının sanıldığı kadar yüksek olmadığını da belirtti: “Bir proje 3 yılda bitiyor. Yüzde 24 kâr çıkıyor ama 3’e böldüğümüzde yüzde 10’un altına düşüyor. 3 yılın sonunda riskler nedeniyle bu kâr da eriyor. Ayrıca daireler satılmazsa zarar ediliyor.”
İş gücü sıkıntısı: “Ustalar doğuya kaydı”
Depremlerden sonra iş gücünün doğuya yöneldiğini söyleyen Kuzu, “Artık ustayı bulmak zorlaştı, işçilik fiyatları astronomik seviyeye çıktı. Taşeron firmalar müteahhit oldu ama çoğu pişman. Çünkü taşeronken elde ettikleri kârı müteahhitken kazanamıyorlar. Satılamayan daire olursa zarar büyüyor” dedi.
Sosyal Konutlar 12 yıldır beklemede
Çanakkale’de 12 yıldır kentsel dönüşüm bekleyen Sosyal Konutlar için hazırladıkları projeyi de hatırlatan Kuzu, mülk sahiplerinin talepleri nedeniyle sürecin tıkandığını söyledi. “Aynı daire, aynı komşu, aynı kat gibi talepler geldi. Böyle olunca maliyetler karşılanmadı. Halbuki biz havuzu, otoparkı olan modern bir site planlamıştık” dedi. Konuşmasında; “Bu binaların şu an 8 katı var. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İl Özel İdare ve Çanakkale Belediyesi Başkanı Muharrem Erkek ile görüşüp sosyal konutları 9 kata çıkaralım dedik. Olumlu dönüşlerde aldık. Bu sayede orada oturanlar hiç para ödemeyecekti. Karlı bir proje olacaktı. Yaptığımız toplantılarda ise mülk sahipleri ise, aynı koşullarda ev istediler; evim aynı olsun, komşum aynı olsun, bulunduğum kat aynı olsun, otopark olmasın, havuza da gerek yok gibi çok fazla talep geldi. Biz site olarak bu projeyi yaptığımızda içinde projede yer alana sosyal yaşam alanlarını eklemezsek daireleri daha ucuza satmak zorunda kalacağımız için kar elde edemeyeceğiz. Bundan dolayı proje durdu, ilerlemedi. Olsaydı, Çanakkale’nin merkezinde sosyal bir yaşam alanı olan büyük bir site olacaktı. Bu sitede, her daire için otoparkı olan, büyük parselli bir alanda, içinde alışveriş merkezi ve spor kompleksleri dahil her şeyi bulunan, güvenlikli bir yaşam alanı olacaktı,” ifadelerine yer verdi.
Parsel bazlı dönüşüm şart
Eski binaların 1990 öncesinde denetimsiz yapıldığı için risk taşıdığını vurgulayan Kuzu, “Bina bazlı dönüşüm kısa vadede çözüm gibi görünüyor ama uzun vadede doğru değil. Bir sokakta yeni binanın yanında eski bina olunca depremde risk devam ediyor. Devlet ve belediyeler parsel bazlı dönüşüme yönelmeli. Çünkü bina bazlı kentsel dönüşüm yapıldığında o sokakta bakıyorsunuz bir yeni binanın yanında bir eski bina oluyor. Eski bina depremde yıkılırsa yanındaki binada zarar görüyor. O yüzden; devlet ve belediye yönetimleri ortak çalışmayla parsel üzerinden blok halinde kentsel dönüşüme zemin yaratmalı” ifadelerini kullandı.
“Çanakkale büyüyor ama tarım alanları korunmalı”
Çanakkale’nin önümüzdeki yıllarda büyümeye devam edeceğini kaydeden Kuzu, Karacaören bölgesini işaret etti. “Büyük bir yatırım alanı ama tarım arazileri korunmalı. Şehir merkezden dışa doğru, banliyö tarzı büyümeli. Sarıcaeli’nin arka tarafları, hastane bölgesinin arka tarafları bu açıdan uygun” dedi.
Çanakkale gelişen, ilerleme kaydeden bir şehir. İleride ortak çözümlerle başarılı projelerin olacağına inanıyorum şeklinde düşüncelerini paylaşan Çanakkale Müteahhitler Birliği Başkanı Halil Kuzu’ya teşekkür ederiz.
Yorumlar
Yorum Yaz