Türkiye Büyük Millet Meclisi Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görüşülen “Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı’nı kapsayan tarihi bir değişikliği de beraberinde getirdi.
Kabul edilen düzenlemeyle, Çanakkale Boğazı’nda deniz savaşlarında batan gemilerin bulunduğu alan resmen Tarihi Alan sınırlarına dahil edilecek. Böylece, daha önce yalnızca “koruma önerisi” statüsünde bulunan HMS Majestic, Mesudiye Zırhlısı, HMS Triumph ve Lundy gibi batıklar artık resmî kültürel miras alanı olarak kabul edilecek.
Bu karar, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı kültürel alan genişlemelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Yeni düzenleme, hem bilimsel araştırmaların hem de dalış turizmi ve kültürel projelerin yasal çerçevede yürütülmesine imkân tanıyacak.
Cumhurbaşkanı Kararıyla Sınırlar Genişleyebilecek
Yeni yasa uyarınca, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı’nın sınırları, Cumhurbaşkanı kararıyla genişletilebilecek. Böylece yalnızca kara cepheleri değil, 1915 Deniz Savaşları’nda batan gemilerin bulunduğu bölgeler de artık devletin resmî koruma alanı içine girecek.
Alan sınırları, yeni ekli harita ve koordinat listesiyle netleştirilecek. Bu düzenleme, mevcut harita ve koordinat sisteminin kara ile tam örtüşmemesi nedeniyle oluşan teknik sorunları da ortadan kaldıracak.
Yeni Komisyon ve Koruma Esasları
Teklifle, “Gelibolu Tarihi Alanı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu” oluşturulacak. Kamu kurumları, belediyeler, gerçek ve tüzel kişiler, bu komisyonun kararlarına uymakla yükümlü olacak.
Ayrıca, Tarihi Alan sınırları içinde yer almamasına rağmen, arkeolojik veya kültürel açıdan Alan’la bağlantılı bölgeler, ilgili kurumların görüşü ve Cumhurbaşkanı kararıyla “Tarihi Alan bağlantı noktası” olarak belirlenebilecek. Bu noktalar da Alan kapsamına dâhil edilerek aynı koruma rejimine tabi olacak.
Müze Kurulabilecek, Batıklar Sergilenecek
Yeni düzenleme kapsamında, Çanakkale Savaşları’na ilişkin silah, teçhizat, belge, kıyafet ve diğer materyaller Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında taşınır kültür varlığı sayılacak. Bu varlıkların tasnif, tescil, korunma ve sergilenme esasları, Milli Savunma Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ortak çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Ayrıca, Alan Başkanlığı tarafından Çanakkale Savaşları ve Tarihi Alana ilişkin müzeler kurulabilecek. Bu müzeler devlet müzesi statüsünde olacak ve yönetmelikleri Alan Başkanlığı’nca hazırlanacak.
Tarihi Alan’ın Korunmasına Yeni Boyut
Yeni yasa, Tarihi Alan’daki ormanların bakımı, korunması, yangın ve zararlılarla mücadele süreçlerinin Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesini de öngörüyor. Bu alandan elde edilen gelirler ise Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye bütçesine aktarılacak.
Bu düzenlemeyle birlikte, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı yalnızca bir kara muharebesi bölgesi değil, aynı zamanda deniz savaşlarının da koruma altına alındığı bütüncül bir kültürel miras alanı haline gelecek.
Yorumlar
Yorum Yaz