.jpeg)
Depremler, doğal afetlerin en yıkıcı ve ölümcül olanlarından biridir. Bu nedenle depremleri önceden tahmin edebilmek ve gerekli önlemleri alabilmek hayati önem taşır. Fakat bugüne kadar depremler için net bir haberci sistem geliştirilemedi. Ancak iki jeofizikçi sismolog, büyük depremlerden önce bir sinyal olduğunu ortaya çıkardı.
Jeofizikçi sismologlar Bletery ve Nocquet, büyük depremler için bir haberci sinyal arayışına girdi. Bu amaçla, büyüklüğü 7 ve üzeri olan 90 farklı depremden önceki GPS verilerini incelediler. Bu inceleme sonucunda, depremlerden yaklaşık 2 saat önce gürültü ile birlikte bir sinyal olduğunu gözlemlediler. Bu sinyal, depremlerin öncü kayma fazı ile ilişkiliydi.
Öncü kayma fazı, depremlerden önce fay üzerinde meydana gelen bir harekettir. Ancak bu hareket, onlarca yıldır tartışmalıdır. Çünkü öncü kaymanın göstergeleri, depremden hemen önce görülmediği gibi deprem olmadan da görülebiliyor. Bu yüzden Bletery ve Nocquet, GPS verilerinde kısa vadeli öncü kayma için küresel bir araştırma yaptı.
Bu araştırma, depremlerden önce yaklaşık 2 saatlik bir süre boyunca kayma hızında bir ivmelenme olduğunu ortaya koydu. Bu da büyük depremlerin öncü bir kayma dönemiyle başladığını gösterdi. Bu da büyük depremlerin daha etkili bir şekilde tespit edilmesini ve önlem alınmasını mümkün kılabilir.
Bletery ve Nocquet, bu bulguyu pratikte kullanabilmek için sensörlerin teknolojisi ve hassaslığının geliştirilmesi gerektiğini söylediler. Eğer bu sistem pratiğe dökülürse, insanlık adına büyük bir buluş olacağı düşünülüyor. Özellikle de ülkemiz gibi deprem kuşağında olan yerlerde, bu sistem sayesinde birçok can kurtarılabileceği umuluyor.
.jpeg)
Deprem habercileri arayışı, 1970’lerin başlarında deprem tahmini kavramına büyük umutlar verilmesiyle birlikte, uzun süredir devam eden bir arayış oldu. Ancak bu zamana kadar bulunan sistemlerde göstergeler ya yıllar öncesine ait oluyordu ya da depremle alakası olmuyordu.
Bu son araştırma ile birlikte sismologlar Bletery ve Nocquet, depremlerin öncü kaymalarında açığa çıkan bir sinyal keşfetti. Bu sinyalin de öncü deprem gürültülerinden açığa çıkan özel bir sinyal olduğunu, bu şekildeki büyük depremlerin öncesinde açığa çıktığını keşfederek öncü depremlerdeki kaymaların hızındaki ivmelenmeyi analiz etti.
Doğal afetlerin habercilerini tespit etmek, bu olayları tahmin etmek ve insani ve ekonomik kayıpları en aza indirmek için anahtardır. Yapılan açıklamada “Şimdilik bu bulguyu var olan teknolojideki sensörlerimiz ile pratikte kullanamıyoruz. Artık geriye sensörlerin teknolojisi ve hassaslığını geliştirmemiz kaldı” ifadelerine yer verildi.
Yorumlar
Yorum Yaz