Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, ekonomiden sağlığa; askeri başarılarından devlet yöneticiliğine bir çok alanda adını tarihin sayfalarına altın harflerle yazdırdı. Atatürk’ün 1928 senesinde Muhit Mecmuası’nda söylediği “Sanat güzelliğin ifadesidir. Bu ifade sözIe olursa şiir, nağme oIursa musiki, resim iIe olursa ressamlık, oyma iIe olursa heykeItraşIık, bina iIe olursa mimarlık olur” sözleri de sanata verdiği önemi gösterir.
Bunun yanı sıra Atatürk, sanatı sevmenin ve onu yükseltmenin önemini “Türk milletinin tarihi bir vasfı da güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin güzel sanatlara sevgisini mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür” sözleriyle vurgular.
Afet İnan, ‘Atatürk’ün Güzel Sanatlara Verdiği Önem’ isimli çalışmasında “Atatürk’ün bir bütün teşkil eden çağdaşlaşma anlayışı içinde güzel sanatlar, Türk İnkılâbı’nın tamamlayıcı bir unsurunu ve önemli bir merhalesini teşkil etmiştir. Atatürk, ancak güzel sanatlarda ilerleyen ve eser veren milletlerin asrın ileri medeniyetleri arasında yer alabileceklerini belirtmiştir” sözlerine yer verir.
Mustafa Kemal Atatürk sanatın gelişmesi, kültürün korunması ve sanatın her alanında gelişim gösterilmesi için kültürel devrimler ilan etmiş; müzeler ve okullar açmıştır.
Atatürk, sanat alanında devlet bursuylaeğitim almaküzere Avrupa’nın ileri merkezlerine yetenekli gençleri seçerek gönderir. Cumhuriyetin birinci kuruluş yıldönümünde 22 öğrenci 1924 yılı sonbaharında yola Almanya’ya ve Fransa’ya gönderilirler. Ressam, müzik ve farklı sanat dallarından sanatçılar bulunur.
CUMHURİYET’İN İLK MÜZESİ
Kültür ve Turizm Bakanlığı arşivine göre; Cumhuriyet döneminde yapılan ilk müze binası Ankara Etnografya Müzesi olup, inşasına 1925 yılında başlanmış ve 1930 yılında ziyarete açılmıştır. 1925 yılında çıkarılan Kanunla kapatılan tekke, türbe ve zaviyelerdeki eşya ve eserlerin çoğu Ankara Etnografya Müzesinde sergilenmeye başlanmış, halk yaşamından kesitler sunmak amacıyla törensel ya da günlük eşyalar kullanılmıştır. Diğer taraftan Konya Mevlana Türbesi Atatürk’ün isteği üzerine kapatılmayarak koleksiyonları ile birlikte müze haline dönüştürülmüştür. Cumhuriyetin ilk yıllarında adı geçen müzelerimizin dışında, Anadolu’nun birçok ilinde yeni müzeler açılmış ve ülke çapında yaygınlaşması sağlanmıştır.
CUMHURİYETİN İLK MÜZİK OKULU
Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türkiye sanat eğitimi açısından atılan adımlardan bir diğeri de müzik öğretmeni yetiştiren bir kurum açmak oldu. 1924’te Ankara’da Mûsiki Muallim Mektebi adıyla açılan okul, Cumhuriyet döneminin ilk müzik öğretmeni yetiştiren müstakil kurumu olmakla birlikte okul, Atatürk’ün batı müziğinin ülke çapında geliştirilmesi isteğinin bir yansıması olarak görülür.
Mûsiki Muallim Mektebi, 1924 Kasımında Ankara Cebeci’de bir evde 12 öğrenci ile eğitim-öğretim faaliyetlerine başladı. Okul lise ve ortaokullar ile öğretmen okullarına batı müziği üzerine eğitim verebilecek müzik öğretmeni yetiştirmek amacıyla kurulurken okulun kurucu müdürlüğünü Osman Zeki Üngör, üstlendi. Riyaset-i Cumhur Filarmonik Orkestrasının üyeleri öğretmen kadrosunu oluşturdu.
Okul sadece müzik öğretmeni yetiştirme görevini üstlenmedi, Atatürk’ün isteği doğrultusunda 1930 yılı itibariyle cuma günleri ücretsiz halk konserleri verdi. Bunun yanı sıra çeşit halk eğitim merkezi görevini yerine getiren okul 1932’den itibaren halka serbest müzik derslerinde piyano ve keman öğretti.
Haber Merkezi