Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan, 2019 yılında Türkiye’de ekonomi ile ilgili yaşanan gelişmelerin yanı sıra sektörlerin 2020 yılında beklentilerine dikkat çekti. 2019 yılını ekonomik açıdan değerlendiren Özcan; “2019 yılında her ne kadar sıkıntılı bir dönem geçirsek bile, 2020 yılında bütün sektörlerin beklentileri var” dedi. Ayrıca halkın alım gücünün azalmasına, inşaat sektöründeki aksamalara da değinen Özcan, terörle mücadelede gerçekleşen operasyonlarında ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilediğini söyledi.
“Piyasalar daraldı”
Seçim yıllarının denk geldiği yılların ülkenin kayıp yılları olduğundan söz eden Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan; “2018 yılının ikinci altı ayı ve 2019 yılının ilk altı ayı bizim ülkemizde seçim yılı oldu. Genel seçimler, cumhurbaşkanlığı, seçimleri milletvekili seçimleri akabinde de 2019 Mart ayı içerisinde yerel seçimler oldu. Demokrasinin gereği bu seçimler olmalıdır. Yalnız seçim döneminin denk geldiği yıllar, belki ülkemizin kayıp yılları oldu. Bunun sebebi ekonomide dalgalanmalar, piyasalarda beklentiler ve mutlaka sıkıntılar oluyor. Dediğim gibi bizde ülke olarak 2018 yılının sonu ve 2019 yılının başında bunları yaşadık. Bu seçimlerin olması gerekiyordu ve hayırlısıyla oldu bitti. Bu ister istemez siyasi anlamda da istikrar bekleyen ekonomiyi etkiledi. Bunun yanında da döviz kurunda dalgalanmalar oldu. Sınır komşumuz Suriye’yle ilgili sınır tehditlerden kaynaklanan operasyonlar ve bunların getirmiş olduğu birçok eksi şeyler bizim ekonomimizi yıprattı. Bir gecede dövizde müthiş derecede artış oranları yakaladık. Buna bağlı olarak banka faizleri arttı. Piyasalar daraldı. Tabi ki bunları çözmek adına devletimizi yönetenler tedbirler almaya çalışsa da bu kısa sürede olabilecek bir şey değildi” dedi.
“En çok sıkıntıyı esnafımız yaşadı”
Ekonomide yaşanan daralmada en çok sıkıntıyı küçük esnaf ve sanatkarın çektiğini kaydeden Özcan; “Biz seçimden çıkmış bir ülke ve terörle mücadele eden bir ülkeydik. Ayrıca dış güçler endeksli döviz kurunda bize yapılabilecek yaptırım uygulama düşünceleri ekonomimizde çok büyük daralma meydana getirdi. Bunlarda ise en çok sıkıntı çeken küçük esnaf ve sanatkarımız oldu. Bizim üretimle ilgili ne kadar bir işi yapan sanatkarımız varsa genel aralık alım-satım işiyle ilgili gelirlerini elde edenlerdir. Yani iç piyasadan ya da dış piyasadan bir ürünü alıyor bunun üzerine kar marjı koyuyor ve vatandaşa satıyor. Daha ürünü satmadan maliyetinde artışlar oluyor” diye konuştu.
“Bazı Ülkeler Türkiye’ye ambargo uyguladı”
“Halkın alım gücü düştü. Öyle bir dönem geldi ki sattığınız üründen gelir elde etmek mümkün değil” diyen Özcan; “Bu yarıya düştü. Bu da ister istemez piyasalarda dalgalanmalar meydana getirdi. Daha doğrusu ülkemiz istikrar bulamadı. 2019 yılı içerisinde ne tüccar kesiminde ne esnaf kesiminde istenilen istikrar bulunamadı. Dalgalanmalara geçti. Öyle yada böyle yılın sonuna geldik. Bazı Avrupa ülkelerinde dünya ülkelerinde de küresel anlamda sıkıntılar yaşandı. Bu ekonomik sıkıntılardan bizlerde etkilendik. Büyük süper güç dediğimiz bazı ülkeler ambargo uyguladı. Buna bağlı olarak ürünlerde girdi maliyetleri azaldı” şeklinde konuştu.
“İnşaat sektörü durdu”
Yeni yeni banka faiz oranlarının düşüşe geçtiğine de değinen Ünal Özcan; “Bizim ülkemizde belki de en büyük istihdama etki eden inşaat sektörüydü. Bu sektör 30-35 kalemdeki birçok meslek grubuna hitap eden onları da sıralayan bir meslekti. Ancak İnşaat sektörü durdu. Piyasalar bekledi. Yeni yeni ve yavaş yavaş banka faizlerindeki yapılan indirimler oldu. Döviz dört beş aydır aşırı bir şekilde dalgalanmadı. Altın fiyatları oturdu. Elektrik ve doğalgazda şuanda bir artış olmadı” ifadelerini kullandı.
“Birçok esnafın kredi kullanma imkanı yok”
Kredi kartları borcundan dolayı birçok kişinin kredi kullanmasının mümkün olmadığını da açıklamalarına ekleyen Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan; “2019 yılında her ne kadar sıkıntılı bir dönem geçirsek bile, yine de 2020 yılında bütün sektörlerin beklentileri var. 2020 yılında bu dalgalanmaları görmek istemiyor insanlar. Önlerini görmek istiyorlar. Bu aşama içerisinde siz ne kadar iyi niyetle farklı şeyler yapmaya çalışsanız da kısa bir zamanda birçok sonuç almak mümkün değil. Tedbirler alınmaya kalkındı. Ekonomik paketler açıklandı. Bizim esnaf kesimimiz de dahil esnaf kooperatif kefaletinde en uygun aldığımız krediler yüzde 5’den yüzde 8’e çıkmıştı. Bu süreç içerisinde de yüzde 6’ya kadar indi. Yani imkanlar ölçüsünde 2019 yılının en sıkışık olduğu dönemde Şubat ayı içerisinde 68 milyon TL il genelinde hazineden para çıktı. Bu çok iyi bir rakamdı. Piyasaları rahatlattı. Şuanda birçok kişi kredi kullanamıyor. Bunun sebebi de kredi kartı borçları var. Diğer bankalara borçları var. Bununla birlikte bu borçlarından dolayı zaman içerisinde kendi mal alım-satımında çek senet olaylarında ödeyememe durumları olmuş. İlla bir yerlere borçları var. Birçok esnafın kredi kullanma imkanı yok. Bu bir gerçek” diye konuştu. BURCU YILDIZ