Çocuklardaki dil gelişim süreci ve bu konuda ailelerin günümüzde yaşadığı sıkıntılara ilişkin Kaleninsesi Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulunan Psikolog Remzi Keskin, anne ve babalara önemli uyarılarda bulunarak, “Çocuğunuzu teknolojiden elinizden geldiği kadar uzak tutmaya çalışın. Şu çağda tabii ki tamamen bağlantıyı koparmak mümkün değil fakat en azından daha geç tanışması, daha az zaman harcaması bile bir başlangıçtır. Biz çocuğa ne verirsek çocuk onu alır” dedi.
Çocukların dil gelişim sürecinde özel ilgiye ihtiyaç duyduğunun altını çizen Keskin, çocukların küçük yaşlardan itibaren teknolojik cihazlarla olan bağımlılığındaki tehlikeye vurgu yaparak, “Çocuk, her şeyi kendi açabildiği için konuşma ihtiyacı duymuyor. Mesela ‘Anne bana bu oyunu açar mısın?’ demek yerine alıyor ve kendisi açıyor. Açmayı, kapamayı, değiştirmeyi, kısaca her şeyi bildiği için iletişim kurmuyor” ifadelerini kullandı.
Anne ve babalara özel tavsiyelerde bulunan Keskin, “Çocuk ‘Bu, şu, hı-hı, cık’ dediğinde anlamazlıktan gelmemiz gerekir. Eğer istediği şeyi çaba sarf etmeden, onu söylemeden elde edebiliyorsa buna devam edecektir. Sarı bir arabayı istediğini düşünelim. Eliyle ‘Bu!’ demesi yeterli değildir. Sabırlı olup ‘Hangisini istiyorsun, bu ne demek, mavi mi, sarı mı, araba mı?’ gibi yönlendirmelerle çocuğa söyletmeliyiz” şeklinde konuştu.
“FARKLI KELİMELER DUYMAZSA YENİ KELİMELER ÖĞRENEMEZ”
“Şimdiki çocuklar diye başladığımız her cümlenin sonrasında bir şikayet gelecek demektir” diyerek konuyla ilgili açıklamalarına başlayan Psikolog Remzi Keskin, “Biz yetişkinler çocukluğumuzla kıyasladığımız çocuklarımızı gerçekten anlıyor muyuz da bizi anlamalarını bekliyoruz? Kaç kişinin evinde, elinde ya da kolunda bu kadar teknoloji vardı? Evet hepimizin çocukluğu, yetiştiği ortam farklıydı. ‘Şimdiki’ oyunlara göre belki basitti ama aynıydı. Gelelim şimdiki çocuklara. Onlar doğduğundan itibaren telefonla fotoğrafını çektiniz, videosunu yayınladınız. Hatta uyuduktan sonra YouTube açıp çocuk ile ilgili bir şeyler izlediniz. Çok garip değil mi, teknolojinin içinde olan ebeveynin çocuğunun bu kadar telefonla, bilgisayarla ya da tabletle oynaması? Çocuk ağlamasın diye açtığımız televizyon reklamları, sussun da yemeğini yedireyim dediğiniz akışına bırakılmış YouTube videoları ne kadar sağlıklı da, şimdiki çocuklardan bu kadar şikayetçiyiz hiç düşündük mü? ‘Çocuğum dikkatsiz, elinde tablet, oyundan kalkmıyor. Telefonu vermezsem ağlıyor ne yapayım?‘ Dil gelişiminin en güçlü olduğu dönemde çocuk farklı kelimeler duymazsa yeni kelimeler öğrenemez, bu sebeple de konuşamaz. ‘Çok akıllı,tabletten/telefondan her şeyi kendi açıyor,sadece konuşmuyor’ çok sık karşılaştığımız durumlardan birisidir. Çocuk, her şeyi kendi açabildiği için konuşma ihtiyacı duymuyor. Mesela ‘Anne bana bu oyunu açar mısın?’ demek yerine alıyor ve kendisi açıyor. Açmayı, kapamayı, değiştirmeyi, kısaca her şeyi bildiği için iletişim kurmuyor. Karşısında da çocuğun konuşmasını gerektiren bir durum olmadığı için yine gelişemiyor dil. Eğitici videolar, çizgi filmleri olsa da dil en çok konuşarak gelişir. Hani yabancı dil için ‘Anlıyorum ama konuşamıyorum’ derler ya, o misal işte. Çocuk da anlar, algılar fakat konuşamaz” dedi.
“ZORLANACAK, AĞLAYACAK, KIZACAK FAKAT ZAMANLA ALIŞACAK”
Açıklamalarında anne ve babalara da önemli tavsiyelerde bulunan Psikolog Keskin, “Çocuk ‘Bu, şu, hı-hı, cık’ dediğinde anlamazlıktan gelmemiz gerekir. Eğer istediği şeyi çaba sarf etmeden, onu söylemeden elde edebiliyorsa buna devam edecektir. Sarı bir arabayı istediğini düşünelim. Eliyle ‘Bu!’ demesi yeterli değildir. Sabırlı olup ‘Hangisini istiyorsun, bu ne demek, mavi mi, sarı mı, araba mı?’ gibi yönlendirmelerle çocuğa söyletmeliyiz. İlk etapta zorlanacak, ağlayacak, kızacak fakat zamanla alışacak. Her fırsatta ‘Mavi kalemi alabilir miyim?’ ‘Krmızı montumu giyiyorum’ ‘Turuncu şapkanı takalım mı?’ gibi detay veren cümleler kullanalım. Çocuğumuza da ‘Mavi atkını mı kırmızı atkını mı takalım? Tamam,mavi atkıyı takıyoruz’ gibi yönlendirmeler yapalım” ifadelerini kullandı.
“ÖZEL OLARAK İLGİLENİN VE SABREDİN”
“Her şey gibi, dil de gelişir” diyen Psikolog Keskin, açıklamasının son bölümünde şunları kaydetti:
“3 yaş da olsa, 5 yaş da olsa hatta yaşı kaç olursa olsun gelişir. Yeter ki özel olarak ilgilenin ve sabredin. Bir de teknolojiden elinizden geldiği kadar uzak tutmaya çalışın. Şu çağda tabii ki tamamen bağlantıyı koparmak mümkün değil fakat en azından daha geç tanışması, daha az zaman harcaması bile bir başlangıçtır. Biz çocuğa ne verirsek çocuk onu alır. Nasıl, nereden başlayacağınız konusunda kararsızsanız ya da ne yaparsanız yapın olmuyorsa bir uzman ile birlikte süreci yönetebilirsiniz.”
Murathan Yıldırım