Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa teklifine göre, 1500 metrekareden küçük zincir marketlerde sigara ve cep telefonu, elektronik ve beyaz eşya satışı yasaklanacak. Zincir marketler pazar günleri saat 11:00’dan önce açılamayacak. Bakkallar ve zincir marketler arasına 200 metre mesafe kuralı getirilmesi planlanırken Çanakkale Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği Başkanı Ünal Özcan, konuyla ilgili Kaleninsesi Gazetesine yaptığı açıklamada; “Zincir mağazalar ile ilgili bugüne kadar TBMM’ne 12 defa getirilen fakat 12’sinde de kadip olan bir yasa tasarısı vardı. Yönetmelik değişiklikleri vardı. Her defasında teşkilatlar esnaf ve sanatkâr, zincir mağazalara birçok Avrupa ülkesini örnek göstererek kriterler yerine getirilmesi istendi ama bu iş bugüne kadar geldi. Biz özellikle bu konuda esnaf teşkilatları olarak söylediğimiz net ve açıktı. Bir kesinlikle ve kesinlikle mevcut esnaf ve sanatkarı korunup kollanması adına büyük sermayeli işletmelerin belli kurallar çerçevesinde şehir dışında olması gerekiyor. Her sokakta her caddede kesinlikle zincir mağazaların açılmaması gerektiğini savunuyorum. Bunlar olmadı devam etti en azından bir kriterler belli olurken bizim market, bakkal, bayi gibi işletmelerimizde gıda ürünleri satılıyor. Fakat bu mağazalarda tuhafiyeden mobilya eşyasına, oto yedek parçasına varıncaya kadar her şey satılıyor. Bunun artık ucu koptu, tutunacak bir dal kalmadı. Bununla ilgili Ticaret Bakanlığı yönetmelik hazırlarken esnaf teşkilatlarıyla toplantı yaptı. Bizim net açık ifadelerimiz belli. Bu marketlerde ilk önce açılış ile ilgili kuralların belli olması lazım. Market ve bakkala yakın yerlerde bunlara izin verilmemesi lazım. İlk etapta tekel ürünleri, elektronik ürünler, züccaciye ürünlerinin satılmaması yönünde fikir birliğine varıldı ve açılışlarla ilgili kriterler getirildi. Bu pandemi döneminde yaşanan fiyat artışları en çok bu zincir mağazalarda yaşandı, her gün etiketler değişti. Üreticiden tüketiciye gelinceye kadar, %200’lere varan bir fiyat artışı gündeme geldi. Şu an itibariyle yapılan çalışma çok olumlu bir çalışma, kriterleri çok geniş. İlk etapta çok olumlu bir adım biz bunu destekliyoruz ve tarafındayız.” İfadelerini kullandı.
“Bütün kazanç dışarıya gidiyor”
Zincir mağazaların yabancı sermaye olduğunu ve kazanların dışarıya gittiğini belirten Özcan; “Açılan bir mağazanın kapanması çok zor en azından biz açılmış olan mevcutlarda ürün satışlarında standart getirilmesini, kısıtlama getirilmesi mücadelesini yapıyoruz. Bugün Çanakkale’de her yerde 100 metre aralıklarla bütün sokaklarda 3 harfli marketler var. Buralarda satılmayan ürünü tespit etmek mümkün değil. Hiçbir denetim yok. Çok büyük bir sıkıntı var, bizde diyoruz ki ilk etapta bu gelişmeler bu yasal düzenleme bir otursun. Eksileri, artıları devletimizde görsün vatandaşta görsün. Mevcut esnafı ayakta tutamazsak işimiz çok zor. Bütün kazanç dışarıya gidiyor, illerimize de kalmıyor bunlar.” dedi.
“Çok büyük bir beklentiniz var”
Gerçekleşecek olan bakanlar kurulundan da ümitli olduklarını belirten Başkan Özcan; “Bugün olacak bakanlar kurulu toplantısını 4 gözle bekliyoruz. Bilim kurulunun önerilerini bekliyoruz. İkinci kez kapatılan işletmelerimiz yaklaşık 80 gün oldu ve çok perişan durumdalar. Psikolojik anlamda, maddi anlamda. İnsanlar kiralarını ödeyemiyor. Yanında çalışan işçisine bakamıyor. Evin ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Buna bir standart getirilmeli. Ülke genelinde bir anda yapılacak açılışlarla ilgili sıkıntı var denildi. Biz en azından şunu istedik illerdeki vaka durumuna göre illere yetki verilsin. Esnaf teşkilatların önerilerine göre bir düzenleme getirilsin. İnşallah HES kodu uygulamasından, belli şartlar ve belli mesafeler dahilinde bizim kahvehanelerimiz lokantalarımızın açılması lazım. Eğer mümkünse eğitimle ilgili ilköğretim okullarında köylerde başladı. İnşallah vakalardaki duruma göre bizim 18 Mart Üniversitesinde yüz yüze eğitim ile ilgili çok büyük bir beklentiniz var.”
“Ay sonundan ümitliyiz”
Bu ay sonunda esnafların yeniden açılması konusunda ümitli olduklarını belirten Özcan; “Pandemi kurul toplantılarında devamlı ilin vaka sayılarıyla alakalı bize bilgi veriliyor. Bu kısıtlamalarla ilgili Çanakkale iyi bir yerde. Sağlık Bakanı illerin 100 bine kadar olan sayılarını verdi. Biz en düşük olan illerden birisiyiz. Bu konuda bugün bakanlar kurulu ivedi olarak başlarlar. Valiliklere bu konuda genelge gönderir. İşin doğrusu biz bu ayın sonuna kadar bu iş ile ilgili sonuç alabilme ümidimiz var. Beklentimiz bu yönde.” dedi.
Enishan Keskin