Çanakkale’de 33 yıldan beri servisçilik alanında faaliyet gösterdiklerini belirten Güner, “Ancak 33 yıllık zaman sürecinde hiç bu kadar sıkıntı, hiç bu kadar zorluklarla karşı karşıya kalmamıştık. Maalesef pandemi dönemi özellikle servisçileri mağdur etti. 15 Mart'ta başlayan yasaklarla birlikte okulların kapanması tabii ki sadece servis değil, kantin hizmeti verenler, personel hizmeti verenler, temizlik hizmeti verenler, okullarla ilgili ne kadar faaliyet gösteren işletmeci varsa hepsini yıprattı ama Çanakkalemiz için söyleyecek olursak Çanakkale'de S plakalı, belediyemiz tahsisli servis plakalı ticari olarak faaliyet gösteren biz servisçiler sadece öğrenciye bağımlı çalıştığımız için, personel servislerinin çok az olduğu işyeri servislerinin çok az olduğu yani yok denecek az olduğu bir şehirde yaşadığımız için öğrenciye bağımlı yaşıyoruz. Okullar ve öğrenciler olmadığında maalesef bir sıkıntıya giriyoruz” diye konuştu.
“Desteklere ulaşamadık”
Pandemi döneminde yetkililerden destek beklediklerini belirten Güner, bekledikleri desteklere bir türlü ulaşamadıklarını kaydetti. Güner; “Yetkilerimizden ne araçlarımızla vergileriyle ilgili, ne sigortalarıyla ilgili ne giderimizle ilgili hiçbir desteğe ulaşamadık. Çanakkale Belediyemizden güzergah uygun belgeleriyle ilgili bir kereliğine mahsus ödeme alınmamasını talep etmiştik. Maalesef belediyemizden bu konuda henüz daha olumlu bir yanıt gelmedi. Olumsuz olarak dönüş yapıldı. Servis plakalı çalışanlardan şu anda güzergah ve uygunluk bedelleri isteniliyor, talep ediliyor. Araçlarımız çalışmıyor. 5 günlük tatile girmeden önceki dönemde okullar açıldı adı altında bir hareketlenme oldu. Öğrenciler hibrit sistemle okula gitmeye başladılar. İki gün okula gidiyorlardı, farklı sınıflar giriyordu. Bu dönemde okullar açılıyor düşüncesiyle bunu da muhtemelen biz bir ekonominin hareketlenmesi adı altında bir faaliyet olarak düşünüyoruz. Böyle bir hareketlenme oldu. Tabii biz de ister istemez araçlarımızın eksik olan bütün ödemelerini yapmak zorundaydık. Çünkü çalışmayan araçlarımızın motorlu taşıtlar vergilerini ödememiştik, yapılması gereken sigortalarını yaptırmamıştık, duruyordu. Okullar açılınca tabii ki bunları yaptırdık, yaptırmak zorundaydık” ifadelerini kullandı.
“Belediyemiz umarım yardımcı olur”
Güzergah ve uygunluk bedeli olarak ortalama 600 TL alındığını kaydeden Güner; “Belediyemizin güzergah ve uygunluk bedeli dediğimiz zaman bu belediyemiz için çok yüksek bir miktar değil. Araçlardan ortalama 600 TL'lik bir para alınıyor. Ancak 600 TL dediğinizde bir servisçinin bir aylık mutfak gideri. Belki bir servisçinin elektrik, su, gaz gideri. Çünkü çocuklarımız evde, araçlarımız çalışmıyoruz, kimse çalışmıyor. Doğalgaz yanıyor, elektrik harcanıyor. Bu güzergah uygunluk bedeli bir S plakalı sahibinin bir aylık gideriydi. Burada belediyemizden bunu talep ettik. Ancak belediyemiz olumlu dönmedi. Hala daha ümidimiz var. Hala daha belediyemiz bu konuda bize yardımcı olur.” şeklinde konuştu.
“Cezalar üzüyor”
Pandemiden dolayı Çanakkale’de de sokağa çıkmaların çok kısıtlandığını söyleyen Güner, insanların toplu taşıma yerine araçlarını tercih ettiğini fakat Çanakkale’deki otopark sorunundan dolayı araçlarını park edecekleri bir yer bulamadıklarına dikkat çekti. Güner, “Otopark olmadığı için insanlar kısa süreli gidip alışveriş yapacaklar ya da ihtiyaçlarını görecekleri yerlerde araçlarını park edebilecek imkan bulamıyorlar. Araçlarını park ettikleri anda da zaten trafik polisleri sağ olsun hemen fotoğraflayıp ceza gönderiyor. Bu cezalar da ister istemez bu dönemde çalışmayan insanlar için ve ekonomik olarak sıkıntıya giren insanlar için cezalar da büyük bir üzüntü yaratıyor. Hem insanlar pandemiden dolayı psikolojikmen çökmüş durumda hem de aldılar, verdiler, sigortalar, işyeri giderleri, kiralar, personel giderleri, gelen trafik cezaları masraflarımız çok ağır olmaya başladı” dedi.
“Kapanan servisçi sayısı artacak”
Okulların kapatıldığı Mart ayından beri servis olarak çalışmadıklarını ifade eden Güner, “15 Mart'tan bu yana çalışmıyoruz diyoruz. Çünkü gerçekten çalışmadık. 8 ve 12'inci sınıfları açtılar. Daha sonra arkasından anasınıfları açıldı. Anasınıflarının arkasından 1 - 2 - 3 - 4'üncü sınıflar açılıyor 9'uncu sınıflar açılıyor gibi bir hareketlenmeye girerken daha 2 hafta geçti üzerinden komple kapandık. Bu çalıştığımız dönemin zaten velilerden ve okullardan biz ödemesini de alamadık. Çünkü kısa süreli bir çalışma olduğu için servisçiler burada yaptıkları hizmetin ödemesini de alamadılar. Okullar kapandı, biz ne ödeyeceğiz diye kimse ödeme de vermez oldu. Tabii ki farklı bir işletme gibi değiliz, biz verdiğimiz hizmetin karşısında ödeme alıyoruz. Ödemeyi de alamayınca tamamen ekonomik sıkıntıya giriyoruz.” dedi.
“Zor durumdayız”
Servisçiler olarak zor durumda olduklarının altını çizen Güner, Türkiye’deki çoğu servisçinin kapanacağı ve önümüzdeki dönemde de kapanacak servisçi sayının da artacağını dile getirdi. Güner açıklamasına şu sözlerle devam etti; “Çünkü biz Çanakkale'de sadece Ser-Tur değil diğer öğrenci servisi yapan arkadaşlarla da görüşüyoruz. Onlar da aynı durumdalar, onlar da zor durumdalar. Onların ekstra gelirleri, kazançları olmasa servisçilikten ayakta durabilmeli mümkün değil. Bir arkadaşımız köyde hayvancılık yapıyor, bir arkadaşımız tarım işleri yapıyor. Biz Ser-Tur olarak servisçiliğin zor durumda olduğunu anlayarak sanayide ekstra bir tamir atölyesi açmaya karar verdik. İnşallah onu da en iyi şekilde devam ettiririz. Yani insanlar servisçilik haricinde gelir amaçlı başka yerlere kaçmaya başladı. Servisçilik bu sene ekonomik anlamda biz eğer bir bitersek toparlamamız mümkün değil. Öğrenci servisinin ayakta durabilmesi çok zor bir şey. Araçlarımız çok pahalı. Araçlarımızın giderleri çok pahalı. Masraflar çok ağır.”
“Psikolojik sıkıntı haline geldi”
Hibrit döneme geçileceğinin açıklanmasında sonra servis işletmesi olarak şoför ve servis ablaları bulduklarını fakat bu dönemin yalnızca 2 hafta sürdüğünü söyleyen Güner, “2 hafta çalıştıktan sonra tekrardan herkes eve çekildi. Bu sefer daha önceden kısa çalışma ödeneği alan personelimiz şu anda kısa çalışma ödeneği de alamıyor. Kısa çalışma ödeneği alıyordu ama işe başladığı için sigorta girişini yaptık. İşe başladık, okullar 2 hafta sonra tekrar kapandı. Bu sefer kapandıktan sonra kısa çalışma ödeneğinin tekrar başvursanız bile alamıyorsunuz. Daha önceden kısa çalışma ödeneği alıp da az da olsa geçimini sağlayan personelimiz şimdi artık kısa çalışma ödeneği de alamıyor. Adeta evde bir psikolojik sıkıntı haline, psikolojik sorun haline geldi.” dedi.
“Karmaşık olmayan çözümler istiyoruz”
Çözüm konusunda da açıklamalarda bulunan Güner, yönetici ve idarecilere ise şu sözlerle seslendi; “Biz yöneticilerimizden ve idarecilerimizden bu konuda daha pozitif, daha şeffaf, daha karmaşık olmayan çözümler üretmelerini istiyoruz. Karşılıksız kredi, faizsiz kredi, uzun dönemde ödenmesi ertelenmiş olan krediler bunlar insanları mutlaka rahatlatacaktır. İşini yapıp daha önceden çalışıp uzun vadeli çek verenler oldu, senet yapanlar oldu ya da ödeme tarihini ileriye erteleyenler oldu. Bu dönemde ödeme tarihi geldi. Şimdi bizim borçlarımız var, ödeme zamanımız var. Ödemelerimizi nasıl yapacağız? Çeklerimizi nasıl ödeyeceğiz? En başta yine iyiydik, en başta işimiz yeni bitmişti daha. Yeni kapanmıştı. Yeni kapandığı için biz burada 2 - 3 - 5 aya hadi 10 aya kadar idarebildik. Bir canlının aç kalmasına benzer. İnsan açlığa 40 gün susuzluğa 7 gün dayanabilir. Bir işletmenin de ekonomisi vardır. O ekonomide dayanma gücüdür. O dayanma gücünü aldığı kredilerle, borçlarla beraber ertelediği ödemeleriyle idare eder ama bunların ödeme tarihi geldiğinde, borçlar bir yere yığıldığında, krediler geldiğinde, kazanç olmayınca ne olacak bu sefer ister istemez sıkışılacak.”
Konuşmasını temizlik, maske, mesafe kurullarını hatırlatarak bitiren Güner; “Temizliğe, maskeye, mesafe kurallarına mutlaka uyalım. Mutlaka bu pandemiden virüsten kurtulalım. İnşallah aşı bir an önce gelir ülkemize. Bir an önce aşılamalar başlar. Hastalık illetinden kurtulup bir an önce normal hayatımıza dönmek istiyoruz ülke olarak. Çünkü birey olarak yalnızlaştık artık” ifadelerini kullandı.
Enishan Keskin