Mert Doğan Pehlivan’ın hazırlayıp sunduğu ve Çanakkale’deki Sivil Toplum Kuruluşlarına (STK) söz hakkı verilen Karne programının bu haftaki konuğu, Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şube Başkanı Ümit Burunlular oldu. Türkiye Sakatlar Derneği’nin 1998 yılında kurulduğunu ve kamu yararına çalışan bir dernek olarak faaliyetlerini yürüttüğünü söyleyen Başkan Burunlular, Türkiye ve Çanakkale ilinde bulunan tüm engelli kişilerin haklarını savunan ve hak odaklı çalışan bir STK olduklarını ifade etti. TSD’nin engel grubu aratmaksızın tüm engel gruplarını kapsadığını ve engellilerin kamuda, özel sektörde veya sosyal alanlarda yaşadıkları sorunları gerekli kurumlarla iletişim haline geçip çözüm noktasında çalışmalar yaptığını belirten Başkan Burunlular, dernek olarak aynı zamanda proje de ürettiklerini kaydetti. Başkan Burunlular; “Sosyal sorumluluk projeleri, eğitim projeleri, kültürel projeler, sportif projeler, engelli ekipman ve ekipmanları projeleri, onların eğitimleriyle ilgili projeler. Bilgisayar projesinden tutun da erişilebilirlik anlamında ve engel grubu anlamında alabileceği tüm projeleri yapıp onlara sunuyoruz ve bunlarla ilgili çalışmaları Milli Eğitim Müdürlüğü, Halk Eğitim Müdürlüğü, Valilik, KOSGEB ve tüm kurumlarla ortak çalışıp hem onlara istihdam yaratmaya hem de onları sosyal hayata bağlamayı hedefliyoruz. Mümkün olduğu kadar engelli kardeşlerimizi spora bağlamaya çalışıyoruz çünkü engelimizden dolayı engellerden dolayı spor yapmak zorundayız ve bu sporla da hayata ve sosyal hayata kazandırıyoruz. O yüzden Çanakkale tekerli basketboldan tutun da tüm branşlarda ve onların istedikleri branşları açıp kazandırmaya çalışıyoruz. Çanakkale ilinde mümkün olduğu kadar erişilebilirlik ile ilgileniyoruz. Amacımız burada tüm engel grubunu rahat rahat gezmesi, potansiyel engelli dediğimiz tüm insanlarla beraber ortak ve aynı çatıda hareket etmesi, çalışması ve eğlenmesi hedeflenmektedir. Bununla ilgili kanunun verdiği ve bizim de yetkimiz dahilinde her türlü çalışmayı yaparak engelli kardeşlerimizi sosyal hayata, hayata ve sağlığı ile ilgili her türlü faaliyetlere destek veriyoruz” dedi.
“Pandemi psikolojimizi bozdu”
Tüm dünyayı saran koronavirüs salgınının kendilerinin de psikolojilerini bozduğunu söyleyen Başkan Burunlular; “Engelliyiz, yani genelde dışta bir görünüş engelli, evin içerisinde kalıyor. ‘Dışarı çıkmasın, otursun oturduğu yerde. Devletin verdiği parayla geçinsin.’ gibi bir bakış açısı var ama hiç öyle değil. Ben geldikten sonra amacım engellilerin hepsini dışarı çıkarmaktı. Şu anda çok mutluyum hepsi dışarıda ama pandemiden dolayı maalesef dışarı çıkamıyor virüs sebebinden dolayı. Bu da sosyal yaşamı etkiliyor ve onların devamlı dışarıda olmasından dolayı bu sefer de onları psikolojik olarak bir çöküntüye sokuyor” diye konuştu.
Pandemiden dolayı engelli bireylerin sosyal hayatı kazanmalarının da etkilendiğini söyleyen Başkan Burunlular, bu durumun iyi taraflarını ise şu sözlerle açıkladı: “İyi olan tarafı şu; ihtiyaçlarının devlet giderildiği, Vefa Sosyal Destek Grubu, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Valilik, Belediyeler bu konuda çok destek verdiği için o tarafta bir sorununun olduğunu düşünmüyorum. Onla da ilgili zaten sıkıntı olmadı. Olan sıkıntılar da benim cep telefonuma aktarıldı. Ben de kurumlarla hem dernek olarak hem de bir engelli olarak sorunların çözüm noktasında çalışmalarda bulundum ama süreç tabii bizi yıprattı. İnşallah ileri doğru düzelir de hem sosyal hayat hem eğitim hayatı hem de spor hayatımız devam eder ve bu anlamda da çalışmalar birincilikler ve güzel günlere kavuşuruz.”
EKPSS: Başvurular 11 Kasım, Sınav 15 Kasım
Karne programında, kamuda ve özel sektörde engelli çalıştırma kotası hakkında ve Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı(EKPSS) hakkında açıklama yapan Başkan Burunlular, devletin kanunen verdiği, özel sektörde yüzde 3, kamuda ise yüzde 4 oranında engelli istihdamı yapıldığını söyledi. Başkan Burunlular; “Şu anda yaklaşık yüzde 80'nin üzerinde engelli istihdamı yapılmaktadır. Tabii bu istihdamlar yapılırken biliyorsunuz eğitim durumuna göre yapılıyor. Eğitim durumuna göre yapıldığı için de bazı kadrolar boşta. Bu EKPSS sınavlarıyla da bunlar doldurulmakta. Bir de istihdam edilmesi için sınavı olması. ÖSYM sınavı da esasında iptal edilmedi, ötelendi. Yani bu biz engelli kardeşlerimize ve kendime olmak kaydıyla anlatamadım. Pandemi var sonuçta. Bu pandemide alınması alan gereken kurallar var. Virüsün maalesef biz daha ölümcül bir şey olduğunun farkında değiliz. Şöyle bir örnek vermek istiyorum, ben sonradan engelli oldum. Ben ustaydım, zanaatkardım ama ne zaman kaza geçirdim, ondan sonra engelliyi anlamaya başladım” ifadelerini kullandı.
Başkan Burunlular, EKPSS hakkında ise şu bilgileri verdi: “EKPSS'de de biliyorsunuz görme engelli, işitme engelli, ortopedik engelli kura olsun iki üç bölümde yaptığı bu tip sınavları, EKPSS yazılı oluyor ama sonuç itibariyle arada mesafe olmuş olsa bir sürtünme, bir dokunma herhangi bir temas olabilir engellilerin düşüncesiyle. Ötelendi. O da 15 Kasım'a ertelendi. İnşallah saat 10:15'te olacak. Bu sürede EKPSS tarihi de iptal olmadığı için 11 Kasım 2020 olarak verildi o tarihten itibaren kayıtlar başlayacak. 10 - 11 Kasım başvurular alınacak. 15 Kasım'da da 10:15'te de ÖSYM'nin EKPSS sınavı yazılı olacak. Tek seferde yapılacak.”
“Herkes elini taşın altına koymalı”
Engellilerin çalışma ve sosyal hayatta ne tür problemler yaşadıklarını aktaran Başkan Burunlular, engelli camiası olarak en rahatsız oldukları konunun erişilebilirlik olduğunu vurguladı. Başkan Burunlular, erişilebilirlik konusunda ülke olarak çok ileri safhada bulunmadığı ama 5393 Sayılı Belediye Kanunuyla ve 2005’te çıkan erişilebilirlik yasasıyla gereğinin yapılmaya çalışıldığını söyledi. Başkan Burunlular; “10 senede yapacağımız işi 15 - 20 sene sürerse bitiremeyeceğiz gibi gözüküyor. O yüzden kanunlara, engellinin erişilebilirlik konusunda kanunlara bakmaksızın bir insanı görevmiş gibi, sosyal sorumlulukmuş gibi, sosyal devlet kanunu gibi bir kanun çıkartmadan herkesin rahat dolaşabileceği mekanlar yapılmalı. Bu parklardan, restoranlara, kamu kurumlarından sosyal sorumluluk alanlarına, eğlence yerlerinden eğitim yerlerine varıncaya kadar. Yani merdivenli olsa bile bir asansör konularak bu sorun çözülebiliyor. Merdiven azsa bir rampa ile çözülebiliyor. Bunlar tam anlamıyla yapılmadığı için o konuda biraz gerideyiz. O yüzden daha yapacak işimiz çok. Sadece kanunun bunu desteklemesi gerekiyor. Sadece kanunla da değil, biraz önce dediğim gibi herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Her türlü kurum; valilik, belediye, özel idare ve tüm kurumlar” dedi.
“Sadece erişebilirlik istiyoruz”
Yasaların yasaları doğurduğunu söyleyen Başkan Burunlular, yasa gereği erişilebilirlik ile ilgili sorunları çözülmesi için aktarılan paraların başka yere aktarıldığını ve yapılması gereken projelerin, işlerin ötelenmek durumunda kaldığını söyledi. Başkan Burunlular; “İdareci sorumsuz olunca yasadan gereği oraya aktarılan paralar başka yerlere aktarıldığı için erişilebilirlik ile ilgili yapılması gerekenler öteleniyor. Sorun olarak bize gene dönüyor. 2005'te çıkan yasa, 2012 yedinci aya kadar uzatıldı ondan sonra tekrar uzatıldı. Hangi yıldayız? 2020 yılındayız. Yedi sene daha geçti ve tekrar uzatıldı. Bu bir ağza bal çalmaktır. Biz artık bunu istemiyoruz. Bir ümit, bir bedensel engelli, bir görme engelli bastonu ile veya tekerlekli sandalyesiyle artık her yere rahat rahat girsin, çıksın. Çıkamıyor mu? Evet, çıkamadığı yerler var ama her türlü girdiği yerler de var. Bunu biz şikayet olarak görmeyelim ama sonuca geldiğimiz zaman ama ötelenmesi bizi rencide ediyor” diye konuştu.
Artık bir kanun çıkmasını beklemenin gereksiz olduğunu söyleyen Başkan Burunlular; belediye, valilik, özel idare ve diğer tüm kurumların taşın altına elini koyduğu sürece bu sorunun ortadan kalkacağını dile getirdi. Başkan Burunlular, uzayan ve sürekli ertelenen erişebilirlik yasası hakkında şunları söyledi: “10-15-20 seneye gerek kalmaz. 2005 nere 2020 nere. ‘Bu süre içerisinde neredeydiniz?’ diye sorarlar ve soruyoruz. Bizim istediğimiz taşları altın kaplamak veya atıyorum, en kaliteli bir şey yapmak değil ki. Bizim istediğimiz erişebilir olunması. Ne kadar çok rahat görünebilirse, ne kadar çok rahat gidebilirse biz bunu istiyoruz. Başka bir şey istemiyoruz. Bunun yanında erişilebilirlik denilirken tabii ki kamu kurumları da var. Bu kadar zor değil. Senin 8 tane merdivenin olabilir sen buna asansör koyacaksın. Tamam maliyetli ama bunun sana ödenen ödeneği var. Buradan alıp koyacaksın, başka yere kullanmayacaksın onu. İdarecilerin de böyle yaptığından dolayı bu sefer erişilebilirlik yasası öteleniyor. Yani ben zaten erişilebilirlik için değil. hem sakatlar konfederasyonu temsilcisiyim hem de dernek başkanı olarak ben erişilebilirliğin içindeyim. Denetledim ve baktım ama bir bakıyorsunuz cezai işlem uygulamamız lazım kuruma, Vali Bey, önceki yıllardan bahsediyorum, ‘Ben kuruma nasıl ceza keseyim.’ diyor. Böyle bir tereddütteyiz. Ne demek kesemezsin? Keseceksin. İdari amirin bunu yapmadıysa keseceksin. Sana git 100 milyar, 10 milyar, 1 trilyon kes demiyoruz. Afaki bir şey göster. Kesilmesi gereken bir şeyi kes de göster ona örnek olsun. Bir daha yapmasın.”
“Çanakkale değil sorun”
Cezai işlemler için alkollü araba kullanma örneğini veren Başkan Burunlular, alkollü araç kullanan kişinin gerekli cezai işlemlerden sonra tekrar alkollü araç kullanmasının zorlaştığını belirterek; “Siz alkollü arabaya biniyorsunuz, ceza yedikten sonra tekrar binmiyor ama siz cezayı kesmezseniz o tekrar binecek. En azından o korkuyor, ‘Bir daha ceza yemeyeyim.’ diyor. Bizim işimizin biraz kalben yapılması lazım. Beyinen yaparsak bizim işimiz zaten 2025 de olur 2050 de olur, bitmez. Çanakkale değil sorun. Çanakkale'de yüzde 80'ni çözdük zaten. Sakatlar Derneği ve şahsım olarak çalışmalarımızla çözdük ama Türkiye genelinde baktığımız zaman yüzde 80'i daha bitmedi.”
“Ertelenen yasa ölümlere sebep oluyor”
Başkan Burunlular, potansiyel engellilerin empati yapması gerektiğinin altını çizerek şunları söyledi: “Tekerli sandalyeli arkadaşım İstanbul'da kaldırıma çıkamadığı için, rampa olmadığı için veyahut da rampanın önüne bir, kırıcı olmak da istemiyorum ama,bilinçli bir araç park ettiği için. Yani, engelli değil ama potansiyel engelli ama yani düşüncesiz bir insan park ettiğinden dolayı arkadaşım ara yoldan, kaldırımdan da değil yoldan gitmek zorunda kaldı ve dikkatsiz sürücünün çarpmasıyla vefat etti. Bu ne için? Erişilebilirlik yasası ötelendiği için. Parantez içerisinde, düşüncesiz şoförler olduğu için. Engelli rampası olduğu halde oradan geçip kaldırımdan devam etseydi olmazdı ama düşüncesiz bir şoför park etti oraya, o da çıkamadı. Yoldan gitmek zorunda kaldı ve o da işe gidiyordu, biliyor musunuz? İş şehidi oldu baktığınız zaman ve bunlar basit sorunlar. Çözülemeyecek sorunlar değil inanın. Çünkü bir belediye kazıyor, arkadan TEDAŞ geliyor, arkadan elektrik geliyor, arkadan PTT geliyor. Hayır kardeşim. Birleşin hep birlikte, bir seferde yapın, 10 sefer kazılmasın. Bunu yapmıyorlar. Türkiye'nin her yerinde böyle. Bunlar ve benzeri daha çok şey var.”
“Empati etkinlikleri yaptık”
Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi olarak geçmişte yaptıkları bir etkinlikten bahseden Başkan Burunlular; "Bununla ilgili potansiyel engelli dediğimiz, Çanakkale'nin Belediye Başkanı Ülgür Gökhan'ı, milletvekilimiz Muharrem Erkek'i, eski Kepez Belediye Başkanı Ömer Faruk Mutan'ı, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürünü farkındalık ve empati yapsınlar diye tekerli sandalyeye bindirttim. Muharrem Erkek vekilimizi, kapattık gözünü, yürümesini istedik. Bu bir empatidir. Bu bir farkındalık yaratmaktır. İnanın bana, ben tekerli sandalye ile Çanakkale'yi dolaşıp gelirdim onlar daha iki metre gidemediler ve 10 tane sandalyede getirdim sıfır, dört tane sandalyeyi parçaladılar. Kullanamadılar, kırdılar sandalyeyi” şeklinde konuştu.
“Çözüm empati, empati, empati”
Bu etkinlikle kendi yaptıklarının içerisinde erişilebilir olmadığını Çanakkale’nin göbeğinde göstermek istediklerini ifade eden Başkan Burunlular; “Kafalarında şu var, biz asfalt anayol yaptık, ara yol kırma taş olsun. Kırma taş yapıyorsun da kırma taş yaptığında tekerli sandalye geçemiyor, dolaşamıyor orada. Kaldırıma çıkması lazım bu sefer de o empati yapmadığı, farkındalık yapmadığı potansiyel engelli arabayı park ediyor. Burada bir çözüm bulamıyoruz, hep soru işareti. Yarın başka bir engelliye sorun olmayacak veya yolda yürürken engelliye bir araba çarptı, mutlaka olacak. Düzelemedik hala daha. Bunun çözümü empati, empati, empati.
“Projemizin adı: Umut Yerleşkesi”
Karne programında Çanakkale Valisi İlhami Aktaş’ın derneklerine olan ziyaretten de bahseden Başkan Burunlular, ziyaretle ilgili detayları ve Umut Yerleşkesi projesinin son durumu hakkında açıklamalar yaptı. Başkan Burunlular, “Sayın Valimiz Çanakkalemize yeni geldi biliyorsunuz. Valimize biz ziyarette bulunduk, hoş geldiniz diye. Bir önceki valimizle de büyük bir proje yapmıştık. Eski bir projemizdi, onu revize ettik. Bu projemizin adı: Umut Yerleşkesi. Orhan Valimize sunduk. Orhan Valimiz belediye ile bir sorun yaşadı. Sorun da şuydu; alacağımız arsa üzerinde Terzioğlu Vakfı’na ait olan bir arsaydı, o da kamuya terk edilmiş bir bölümdeydi. Bize de uygun olan arsa o idi. Biz belediyeden sunumu, projeyi proje ekibimizle, yöneticilerimizle, genel merkezin başkan genel sekreter Çanakkale şube ve proje koordinatörümüz olmak suretiyle projemizi sunduk ve sunum yaptık Belediye Başkanımıza. Bu sunumu yaptıktan sonra belediye başkanımızdan ve yanında başkan yardımcılarından olumlu cevap aldık. Beğendiklerini söylediler. Biz de yönetim olarak ‘Biz bunu Çanakkale'de istiyoruz. Bu alanın da sadece bu projenin yapılması için tahsisini istiyoruz. Biz bununla ilgili sponsorlar bulacağız, elimizden geldiği kadar koşturacağız.’ dememize rağmen bu projenin akabinde sonuç oluşmadı. Yani, cevap verilmedi bize. 5-6 tane yazı yazmamıza rağmen bize dönüş olmadı ve bu arada, biz, Sayın Valimiz Orhan Tavlı gittikten sonra da yeni gelen valimiz İlhami Beye söylemek zorunda ve ona anlatmak zorunda kaldık ki bu projeyi yapmak istiyoruz, çünkü bu proje çok önemli bir proje. Çanakkale için çok önemli, benim için çok önemli. Çünkü hem dünya şampiyonu olduğum için uluslararası düzeyde gezdiğim ülkelerde gördüğüm izlemlerimi ve Türkiye'de yaşadığım izlemleri ve arkadaşlarımdan aldığım izlenimleri ve sorunların hepsini birleştirip bir Umut Yerleşkesi projesi oluşturmuştuk. Bu Umut Yerleşkesi projesinde yer tahsisi olmadan da projeleri sunamıyorduk. Bu da bizim önümüzü engelliyordu ve 2018 yılında 1 milyon TL civarında bir sponsor bulduk. Bu sponsorla projemizin eğer arsası verilseydi yaklaşık yüzde 40'ı yüzde 60 arası projemizi bitirebilirdik o yıllarda” şeklinde konuştu.
“Engelli bireyler bir çatı altında toplanacak”
Çanakkale İlhami Aktaş’ın proje hakkındaki detayları dinlediğini ve projenin yazılı, görsel bir şekilde kendisine getirilmesini, inceleyeceğini söylediğini aktaran Başkan Ümit Burunlular, Vali Aktaş’ın daha sonrasında bu proje ile alakalı bir AB planı çıkartacağını ve kendilerine yardımcı olacağını belirtti. Umut Yerleşkesi projesinin detaylarından da bahseden Başkan Burunlular, engelli bireyleri bir çatı altında toplayacak, ulusal ve uluslararası alanda gerçekleşecek olan bütün projeleri bu yerleşkede yapacaklarını belirterek; “İstihdam yaratacağız, engelli kardeşlerimizin kullandığı ekipmanlar var. Tekerli sandalye, görme engelli bastonu, saati, işitme cihazı, hasta bezi. Şimdi size şöyle söyleyeyim, 11 yılda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın vermiş olduğu destek, düşünün, devletin verdiği desteğin yüzde 40'nı da biz verdik şube olarak, Çanakkale şubesi olarak ve bunları biz anlatmıyoruz. Fotoğrafını çekip de görsele koymuyoruz. Koyduklarımız sponsor olarak kanıtlamak adına, dürüst çalıştığımızı, şeffaf çalıştığımızı sunmak adınaydı ama çoğunu da sunmuyoruz çünkü engelliyi rencide etmemeye çalışıyoruz. Bu kapsamda o projenin içerisinde Umut AVM olacaktı. Yani engelli kardeşlerimizin kullandığı ekipmanları, engelli kardeşlerimizin kullandığı ürünleri oraya getirip, karsız çok az bir karla, çünkü o kurumun da dönmesi lazım, tedarik edip onlara ulaştıracaktık” ifadelerini kullandı.
“Çanakkale’de erişilebilir otel yok”
Başkan Burunlular, Çanakkale’de bir konaklama sorunu olduğunun altını çizerek, bu durumu şu sözlerle açıkladı: “Biliyorsunuz Çanakkalemiz bizim şehitler diyarı. Erişilebilirlik yasası gereği de Türkiye'nin her yerinde buraya geldiklerinde konaklamada sorun yaşıyorlar. Bir akülü sandalyede Çanakkale şu otele gidin, şurada rahat edersiniz diyebileceğim bir tane otel yok. Bakın bir tane otel yok. Olmadığı için kucakta taşınıyor engelliler. Bu da büyük bir sorundu. Umut Yerleşkesi'nin içerisinde bungalov veyahut da konteyner ev olacaktı. O evin içerisinde 5 - 6 kişinin rahat konaklayabileceği şekilde olacaktı, ailesiyle veya refatkatçisiyle. Bu gelen kardeşlerimiz hem otel olmaması, mevcut otelin olsa bile sorunlarla taşınıp, nakli yapılması artı yüksek paraların ödenmesinden dolayı burasının uygun bir fiyata ve istediği kadar kalabilecek şekilde bir dizayn edilmesi planladı. Otel, pansiyon gibi düşünebilirsiniz. Akabinde kafeteryası, restoranı, Down Sendromlu, hafif zihinsel engelli, komut alabilen engellileri çalıştırabileceğimiz, yani garson olarak, onları da hayata motive edebileceğimiz bir kafeterya ve restoran düşünmüştük. Spor alanı düşünmüştük, fitness düşünmüş tüm engel gruplarının ve halkımızın katılabileceği. Demeleri lazım ki bu projeyi biz de duyalım, biz de görelim, desteği ne ise biz de verelim demesi lazım ama maalesef Çanakkale'de böyle bir ‘Elleme bana, dokunma bana.’ modundalar hepsi. Şu projeyi genel merkezim istiyor mesela, Eskişehir'e götürsem bunu yapmaya kalkarlar ve en iyisi yaparlar. İnanın veyahut da Ankara'ya götürsem, çok güzelmiş bunu yapalım deme ihtimalleri yüzde 95 ama Çanakkale'de maalesef bana elleme, bana dokunma, ne gerek var modunda, otur oturduğun yerde gibi, söyleyemiyorlar tabii ama inanın içlerinden bu geçiyor. Bıktırıyoruz yani. O şekilde düşünüyorum. İnşallah Valimiz İlhami Aktaş ile sorunu aşıp hayata geçireceğiz Allah'ın izniyle.”
“Engelleri birlikte aşıyoruz”
Karne programında, Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi ve Çanakkale İl Emniyet Müdürlüğü’nün ortak bir çalışması olan “Engelleri Birlikte Aşıyoruz” projesinden de bahseden Başkan Burunlular; “Çanakkale erişilebilirlik konusunda yüzde 40 - 60'larda. Biraz önce de anlattığımız gibi bizim engellilere ayrılmış yerler var. Tabelaları, trafiğin onayladığı ve engellilerden başka kimsenin park etmemesi gereken yerler var ama bizden başka herkesin park ettiği yerler var. Rampalara gelen araçlar var veya TEDAŞ'ın TEK'in veya belediyenin aracı tarzında engeller var. Sonuç itibariyle hep engel, engel, engel. Bu engelleri ortadan kaldırabilmek adına emniyetle beraber çalışmamız gerektiğini düşündük. Yeni gelen Emniyet Müdürümüze ziyarete gittik. Dedik ki müdürümüze, ‘Sayın müdürüm, biz bu sorunları şifahen çözmeye çalışıyoruz. Emniyet de bize yardımcı oluyor ama öyle bir şey yapalım ki, Whatsapp grubu gibi bir şey yapalım, en ufak bir şey olduğunda fotoğrafını çeksin. Çeker fotoğrafı, gönderir oradan. Hem hızlı bir şekilde müdahil olur, hem de engelli mağdur olmamış olur. Cezai işlem de yaparsınız bu arada. Bir ekşin olur, daha güzel olur.’ dedik. Sonra onun da çok hoşuna gitti. ‘İlk etapta benim üzerimden, yani benim telefonum üzerimden yapalım, proje oturduktan sonra emniyette bir Whatsapp grubu kurup devam ederiz.’ dedik ve inanın her hafta belki 10 - 15 tane ulaşabildiğimiz ya da bize ulaşan, konuyu bilen, projeyi bilen engelliler bana atıyorlar. Bakın burada bana çok büyük bir sorumluluk oldu. Çünkü ben telefonumu hiç kapatamıyorum. Ben polis gibi çalışıyorum tabiri caizse amaç burada engelli kardeşlerimizin sorunlarını çözmek olduğu için elimizden gelen neyse yapmaya çalışıyoruz. Projemizin özü, erişebilirlik noktasında engellilere ayrılan yerleri gasp eden, emniyet olan ilgili olan konuları emniyete bildirmek ve onların sorunları acilen çözüp mağdur olmalarını engellemek” dedi.
“Dergi satanlar ile ilgili yasal boşluk var”
Engelli bireyler üzerinden kendi menfaatleri doğrultusunda çalışan birtakım art niyetli insanların olduğunu belirten Başkan Burunlular; “Çanakkale'nin nüfusu yaklaşık 150 bine yakın. Çanakkale'de kaç tane dernek var biliyor musunuz? 27 - 28 tane dernek var. Örnek veriyorum, Erzurum'un nüfusu 1 milyonun üzerinde ama 2 - 3 tane dernek var. Burada ne çıkıyor ortaya? Bir pasta var, bu pastadan faydalanmak isteyen art niyetli, engellileri kullanan, kalitesiz insanlar var inanın. Parantez içerisinde burada kanunumuz da eksik. Biz bunu belirttik. İnşallah vekillerimiz bununla ilgili gerekli önlemi alırlar” diye konuştu.
Bağış toplayıp, o paralarla engelli bireylere yardım edenlerin olduğunu ifade eden Başkan Burunlular, “Şimdi şöyle bir şey var, burada ayıralım, hakikaten de bağış toplayıp da o paraları, akülü sandalye dağıtanlar da var. Bunları kesinlikle ezip geçmeyeyim. Hak odaklı çalışan, engelli kardeşlerimizin sorunlarını çözen, bunun için de potansiyel engellilerden kurumlardan destek alanlar var, yok değil ama bunun yüzde 90’nını bu tip insanlar yaratıyor. Yani, bu tip insanlar yaratıyor.” dedi.
Engelli bireylere bağış adı altında gazete tarzında satış yapmaya çalışan kişilerle ilgili de açıklama yapan Başkan Burunlular; “Bu tip gazete satan veyahut da bağış adı altında almaya çalışanların Kabahatlar Kanunu gereği işlem yapılabiliyor. Onlar günde 50 tane 100 tane sattığı zaman, belki onların günlüğü 5 bin TL'ye 10 bin TL'ye geliyor ama kabahatlar kanununda verilen ceza 200 - 300 - 500 TL. O kişi de şunu diyor, ‘Al 400 TL üstü kalsın, al 200 TL üstü kalsın.’ o zevkle atıyorlar onlar. Emniyet bunları atıyor ama tekrar geliyorlar. Şimdi bunların bir yasal değil esasında iki bu tip insanlara güvenmemiz lazım. Çünkü bu insanların bu parayı topladıklarında biliyorsunuz, ben akü koşturuyordum, akü alalım, koyalım diye. Bunların öyle bir düşüncesi yok. Bunların düşüncesi şu, biz ne kadar çok gazete satarsak ve onunla ilgili kalem, boncuk satarsak buradan gelecek parayı satıcılara ayırdıktan sonra kalan parayı nerede yiyebiliriz düşüncesi içerisindeler. Hiçbir tanesinin, bakın hiçbir tanesinin, sandalye aldığını, akülü sandalye aldığını, görme engelli bastonu aldığını veya herhangi bir şekilde bir engelliye faydası olduğunu görmedim. 11 yıldır içindeyim, görmedim. Benim gitmediğim, gidemeyeceğim mekanlarda yiyip içiyorlar. Benim hayatta binemeyeceğim son model araçlar var altında. Rakamlar 500 bin TL 1 Milyon TL ile gidiyor. Bunları biz mahkemeye de verdik, müdahil de olduk ama burada bir kanun açıklığı var. Dolandırıcılık, dolandırıcılıktır. En küçüğünden, en büyüğüne; 657 Sayılı Devlet Memuru statüsünde isem, 1 TL de çalmış olsam 10 yıl yatarım, 1 Milyon TL de çalsam 10 yıl yatarım. Bunların o şekilde olması lazım.” şeklinde konuştu.
“O kişilere para vermeyin”
Bağış adı altında para toplayan insanlara kesinlikle para verilmemesi ve itimat edilmemesi gerektiğini ifade eden Başkan Burunlular, bu tarz insanların Çanakkale’de olmasının sebebini de şu sözlerle aktardı; “Çünkü bunlar Çanakkale'de olmalarının sebebi şu, geçiş noktası, yabancılar geçiyor, dolar euro her türlü paralar dönüyor. Bir Alman vatandaşı veya bir Türk vatandaşı çıkartıp 3 - 5 Euro vermiyor, Türk Lirası da vermiyor. 100 Euro, 50 Euro aldıklarını da biliyorum. Ben gördüm, emin olun bire bir, adamın çıkartıp 100 Euro verdiğini, 50 Euro verdiğini gördüm. Bunun altını söylemeye gerek yok. O yüzden biz bunları bir akülü sandalye, herhangi bir şey almaya kalktığımız zaman, gönüllü kişilerin telefonu var bende. Arıyorum, ‘Bak, böyle böyle bir ihtiyaç var, yardımcı olur musun?’ diyorum, ‘Tamam.’ diyorlar. Oradan biraz alıp toplayıp bunları götürüyoruz. Bu insanlar bu sorunları para kazanıyorlar tamam sorunları çözerlerse devam edin diyeceğim çünkü benim sorunumu çözmüş olacaklar, beni rahatlatmış olacaklar.”
“Öncelikle Çanakkale’deki engellilerin sorunlarını çözmemiz lazım”
Çanakkale’de de bu tarz derneklerin olduğunun altını çizen Başkan Burunlular, bu derneklerle muhatap olmadıklarını ve kesinlikle görüşmediklerini söyledi. Başkan Burunlular; “Maalesef kanun yapıların eksikliğinden ve yetersizliğinden kaynaklı sorunlardan dolayı ortaya çıkıyor. İktisadi işletme kuruyorlar kanun gereği ve o iktisadi işletmenin üzerinden de bağış adı altında topluyorlar paraları. Paraların nereye gittiğini, zaten minareyi çalmış ki kılıfını hazırlıyor başta. Minareyi çalmış, kılıfı da hazır ama kesinlikle para verilmesin, itimat edilmesin. Eğer ki bir engelliye veya bir hayır kurumuna veya hayır yapmak isteyen varsa bir Müslüman olarak, bir Türk olarak, ‘Bir ihtiyaç sahibine gidecek olan ihtiyacın parasını vermek istiyorum.’ diyorsa bizi bulsunlar. Biz zaten fotoğraflı, belgeli, faturalı hatta ben gidebiliyorsam ben teslim ediyorum. Gidemiyorsam arkadaşlarım fotoğraflandırıp hayır yapan kişiye veriyoruz. O yüzden kesinlikle itibar etmesinler. Öncelikle Çanakkale'de, Çanakkale engellilerinin sorunları halletmemiz lazım ki sonra dışarıdakilerle uğraşalım.” şeklinde konuştu.
“Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi 18 Mart Stadyumunun kapalı spor salonu, basketbol salonu tarafında tribün altındadır derneğimiz. Zaten beni Çanakkale halkının yüzde 80'ni biliyordur diye düşünüyorum hep spor anlamında hem dernek anlamında ama 535 390 21 50 telefondan bana ulaşabilirler veyahut 0 286 217 66 20 dernek telefonundan ulaşabilirler. Pandemi dolayısıyla genelde derneği açmamaya çalışıyoruz ama genelde işimiz olduğu için, tadilat falan yaptığımız için 12'den 1'den sonra geliyoruz. Gelip kendileri de görmek isteyebilir. Ben bu tip sorunları veya sıkıntıları bizden bilgi almak isteyenlere anlatırım.”
“Sorun çözme noktasında bir adım ilerleyemiyoruz”
Karne programında son söz olarak, Çanakkale’deki engelli bireylerin ne kadar çok hayat içerisinde çıkarlarsa, ne kadar çok ortaya çıkarlarsa potansiyel engellilerin gözüne sokularak bu sorunların çözüleceğine inandığını belirten Başkan Burunlular, dernek olarak her türlü çalışmayı yapacaklarını söyledi. Başkan Burunlular konuşmasını şu şekilde noktaladı: “Çanakkale Valiliğinden, Belediye Başkanına, kurumlarından özel sektörüne varıncaya kadar Çanakkale'de maalesef sorun çözme noktasında bir adım ilerleyemiyoruz. Çanakkale'nin sorunu empati dedik ama maalesef empatiden ziyade bilinçsiz yardım yapmak var. Şimdi, akülü sandalye herkese verilmez. Rapor olması lazım ama bacağı kesilmiş mesela, şeker hastalarından dolayı, akülü sandalye alalım verelim diyor hayır yapanlar da aynı şekilde düşünüyor. Esasında onun yürüyebilmesi gerekirken akülü sandalye vererek onu bağımlı yapıyoruz akülü sandalyeye ve bu sefer kireçlenmesini ve hareket etme kabiliyetini eksiltiyoruz. Biz, bu konuda onlara bu bilgiyi vererek hatalı hayır yapmalarını ya da yardımcı olmalarını engellemiş oluyoruz. Bize mutlaka sorsunlar ve bize sormadan hiçbir parasal anlamda malzeme anlamında destek vermesinler. Yapmak isteyen bizi bulursa, engellilerinin sorunu çözüm noktasında her türlü desteği vermeye hazırız. Kaleninsesi Web Tv'ye ve size çok teşekkür ediyorum. STK'ları, bizim gibi dernek başkanlarını dinlediğiniz ve onlara değer verdiğiniz için bu yayınlarınızın devamını diliyorum. Çanakkale'de daha fazla yapılırsa bu tip yayınlar farkındalık yaratılır ve sorunların çözüm noktasında destek vermiş olursunuz. Zaten hep bizimle berabersiniz basın olarak, gazete olarak. Çok teşekkür ediyorum, size de ve ekibinize de saygılar sunuyorum.”
Funda Figen