Sebze ve meyveler, tezgahları dolduruyor. Fiyatlar ise satış yerine göre değişiklik gösteriyor. Ürünlerin pazar satış fiyatlarıyla market satış fiyatları arasındaki fark gözlerden kaçmıyor. Çanakkale pazarlarında, ortak kanaat son bir aydır, vatandaşın Pazar yerlerine daha çok rağbet gösterdiği yönünde. Market fiyatlarına kıyasla çok daha düşük fiyatlardan meyve ve sebzeler pazardaki tezgahlarda yerini alırken, yılbaşından sonra ürünlere zam kapıda. Pazar esnaflarından Yahya Can Akat, “En ucuz gübrenin çuvalı 500-1000 lira. Mazotunda fiyatı arttı, 12 lira oldu. Üretici sıkıntılı durumda. Ama fiyatlarda tüketiciye yansıyan bir artış görülmedi. Fiyatlar geçen seneye göre aynı” sözlerine yer verdi. Pazar esnaflarından Cemal Gündoğan ise, “Bu insanların bütçesine göre değişiyor. Şunu fark ettim; genel olarak pazarlar market ve manavlara göre daha uygun olduğu için insanlar geçtiğimiz bir ay içinden bu yana pazara yönlenmeye başladılar. Pazarda esnaf da çok, üründe çok. Ucuza da mal var daha ucuza da mal var” sözlerine yer verdi.
“EKONOMİK SIKINTI PAZARA YANSIDI”
Pazar esnaflarından Yahya Can Akat, covid-19 pandemisi ile birlikte ekonomik zorluk yaşadıklarını dile getirerek, “Ekonomik sıkıntılar çok oldu. İşten çıkan oldu, iş yeri kapanan oldu. Bu pazarlara yansıdı. Ama pazarlarda bir fiyat artışı görülmedi. Marul 2 lira, domates, Aralık ayı gelmesine rağmen 3-4 liradan satıldı. Lahana ise 4-5 lira. Fiyatlar normal ama üreticinin maliyetlerinde çok artış oldu” sözlerine yer verdi.
“FİYATLAR TÜKETİCİYE YANSIMADI”
Üreticinin girdi maliyetlerinin arttığını ifade eden Akat, “En ucuz gübrenin çuvalı 500-1000 lira. Mazotunda fiyatı arttı, 12 lira oldu. Üretici sıkıntılı durumda. Ama fiyatlarda tüketiciye yansıyan bir artış görülmedi. Fiyatlar geçen seneye göre aynı” dedi.
MAZOT FİYATLARI ARTTI
Akat, kendi ürünlerini Pazar tezgahında sattıklarını dile getirerek, “Biz kendimiz üretiyoruz. Pazarda ürünümüz kalmasın diye, gerekirse fiyatları düşürüp satma şansımız var. Ama İzmir haliyle Balıkesir haliyle çalışan arkadaşlarımız var. Onlar bizim gibi değil. 5 liradan aldığı malı 5 liradan verirse zarar olur. En az 6-7 liradan satılması lazım. Buradan Balıkesir Haline araba 1000-1500 lira para yakıyor. Bu da halden ürünlerini alan Pazar esnafına ek girdi olarak yansıyor. Geçen sene sezonu kapattığımızda 100 liradan aldığımız gürenin çuvalı şimdi 750 lira oldu. 7 kat arttı. Mazot 6-7 liraydı, şimdi 12 liraya kadar çıktı” sözlerinin altını çizdi.
“ÜRÜNLERİN FİYATI GÜNLÜK ARTIYOR”
Akat, marketlerin son günlerde dolup taştığına dikkat çekerek, “Marketlerin dolu olmasının sebebi, insanlar ‘şimdi ne alırsak kar’ diye düşünüyor. Şuan günlük olarak aldığı ürünlerin fiyatları artıyor. Ekmek bile 2 buçuk lira oldu. İnsanlar aldığını kar saydığı için marketlerde daha çok yoğunluk oluyor. Marketlerde süt filan kalmamış deniliyor marketlerde.
pandemiden dolayı pazara gelmekten korkanlar var. Manavlara gidiyorlar. Manavlar daha tenha çünkü” dedi.
GÜNDOĞAN, “İNSANLAR PAZARA GELİYOR”
Pazar esnaflarından Cemal Gündoğan ise elma tezgahında fiyatların uygun olduğunu dile getirerek, “Şuan için 5 liradan elmaları satıyoruz. Bazı esnaflar zam koymaya başladı. Yılbaşından sonra bende elma fiyatlarına bir lira eklemeyi düşünüyorum. Elmayı kendimiz üretmiyoruz. Bahçe olarak alıyoruz. Fiyat farkı olduğu içinde biz de fiyat farkını yansıtacağız” dedi.
“MARKETLER PAZARA GÖRE DAHA PAHALI”
Vatandaşın pazara rağbet gösterdiğini dile getiren Gündoğan, “İnsanlar pazara geliyor. Market ve manavlarda biraz daha pazar esnafına göre yüksek. Gelen müşterilerimiz de bunu söylüyor. Biz elmayı 5 liradan satarken marketler 6-7 liradan satıyor. Armut fiyatları manavlarda 7-8 lira iken pazarda fiyatları 4 liraya da var, 5-6 liraya da var. Piyasaya göre manav, market ve dükkanlara göre pazar yerindeki esnaflar 1-2 lira daha aşağıdan fiyat veriyor. Pazarda esnaf da çok, üründe çok. Ucuza da mal var daha ucuza da mal var” sözlerine yer verdi.
“BİZ ÜRETİCİDEN TÜKETİCİYE İKİNCİ KİŞİYİZ”
Gündoğan, “Pazar esnafının kendi yetiştirdiği ürünlerde var. Direk çiftçiden alınan ürünler de var. Biz üreticiden tüketiciye ikinci kişiyiz. Tedarik zincirinde zincir marketlerde ürünler bahçeden alındığında çok insan araya girmiş oluyor. Boyuna, cinsine göre ayıran işçisinden, şoförüne, paketlemesinden, markete götüren işçisine markette çalışan işçisine kadar bir zincirleme oluyor. Zincirleme olduğu içinde beki onların kar marjı daha yüksek ama sürümden kazanmaya bakıyorlar . Biz çiftçiden alıp, direk müşteriyle, tüketiciyle buluşturuyoruz” sözlerinin altını çizdi.
“İNSANLARIN CEBİNİ ÜZMEDEN FİYAT BELİRLİYORUZ”
Bazı günler tezgahlarda üründe kalığını ifade eden Gündoğan, “Pazarlar bazen güzel oluyor bazen de kötü. Kalan üründe oluyor. Nasıl olacağını bilemiyorsunuz. Bu insanların bütçesine göre değişiyor. Şunu fark ettim; genel olarak pazarlar market ve manavlara göre daha uygun olduğu için insanlar geçtiğimiz bir ay içinden bu yana pazara yönlenmeye başladılar. Bizde kendi aramızda bir fiyat belirliyoruz. Domatesin, elmanın fiyatı beli oluyor. Fazla fiyatları yükseltmeden insanların cebini üzmeden satmaya çalışıyoruz” sözlerini vurguladı.
“PAZAR YERİNDE TEZGAHLAR ARASINDA EN FAZLA 1 LİRA OYNAR”
Farklı Pazar tezgahlarında satılan ürünler arasında fiyat farkının az olduğuna dikkat çeken Gündoğan, “Pazar yerinde tezgahlar arasında en fazla 1 lira oynar. Buradaki esnaf Balıkesir, Bursa, İzmir hallerinden ürün alıyor. Oradan haftada bir kamyon malını getiriyor. Bu malını da iki üç pazara yayıp bu şekilde satıyor. En son pazara kalan malda iki günden fazla bekleyip çürüyeceğine, pazar esnafı aldığı fiyatın 50 kuruş zerine koyarak ya da aldığı fiyattan vererek mallarını bitirmeye çalışılıyor” diye belirtti.
Damla YELTEKİN