ÇANAKKALE BÜYÜYOR, ÇANAKKALE DEĞİŞİYOR
Necip BASKINCI
İsmet Paşa Mahallesi Gençlik Spor Kulübü Derneği Başkanı
1-Çanakkale her geçen gün büyüyor ve gelişiyor. Bu büyümenin Çanakkale’ye katkıları sizce nelerdir? Bu anlamda neler yapılıyor?
Çanakkale’nin büyümesinin sebebi sahilde olması ve Çanakkale denize yakın bir şehir olarak göz önünde bulundurulduğunda dışarıdan gelenlerin hoşuna gidiyor ve burada yaşamaya başlıyorlar. Memurlar buraya geldiklerinde beğeniyorlar, buraya yerleşip ev alıyorlar ya da işlerini kuruyorlar ve bu şekilde memleketimize değer katıyorlar. Ekonomik katkılarına baktığımızda hem olabilir hem de olmayabilir. Çünkü, Çanakkale merkezde birçok büyük market var, gıda sektöründe birçok yeni işletme var ve Çanakkale’ye sonradan gelenler buradan alışveriş yapıp daha çok onlara kazandırıyorlar. Tüketim bakımından bakıldığında fark ediliyor. Giyim ve gıda sektöründe gelişme oluyor ama Çanakkale yerlisinin birçoğu dar gelirli olan insanlar oldukları için böyle yerlerde çok fazla vakit geçirip harcama yapamıyorlar. Buralara daha çok Çanakkale’ye dışarıdan gelip yerleşen insanlar gidiyorlar ve vakit geçiriyorlar. Bir fabrika veya işletme açıp yanına buradan insanlar alıp çalıştırma fikrine sahip olmuyorlar böyle olsa daha fazla iş sahası açılacağını düşünüyorum.
2-Önümüzdeki 5 yıl içerisinde size göre Çanakkale ne yönde(turizm, eğitim, tarım vs) ilerleme kaydedecektir?
İlk başta bakıldığında eğitim yönünde ilerleme kaydedeceğini düşünüyorum. Büyük katkısı olacağı göz önünde bulundurulacaktır. Eğitim binalarımızda ve alanlarımızda şuan gözle görülür bir büyüme var ve her geçen gün artıyor. Nüfus arttıkça çocuk sayısı da artacaktır ve bu çocukların eğitime ihtiyacı var. Çanakkale de hangi sokağa girerseniz çocukları görebilirsiniz, onlar için oyun parkları, spordan faydalanacakları alanlar ve eğitim alanları yapılacaktır. Daha eğitimli bir nüfus Çanakkale’ye yararlı olacaktır. Daha sonra inşaatlarımız devam ediyor, imara açılan yerlerimiz hızlı bir şekilde artıyor. Birçok büyük şirket ve müteahhitler buraya gelerek büyük projeler yapıyorlar, nereye gitseniz onların tabelalarını görebiliyorsunuz. Turizm konusuna bakıldığında Çanakkale tarihi bir şehir olduğu için daha çok Şehitlik Abidesi ve çevresi ön plana çıkıyor. Birçok hoca buralar ilgili araştırmalar yapıp, kitaplar yazdı ama gelen kişiler nereye kadar bu konunun üstüne gider orası tartışılır. Sadece tarihi alanlarımızı gezip gidiyorlar ve ekonomik olarak turizme bir katkısı olmuyor. Şehitlik Abidesi, Truva ve gemileri geziyorlar, onları gezmeleri de kısa sürdüğü için burada çok fazla vakit geçirmiyorlar. Denizden yararlanmıyorlar, lezzetlerimizi keşfetmiyorlar, adalarımızı gezmiyorlar o yüzden turizmin pek gelişeceğini zannetmiyorum. Bugün insanlar Antalya’ya gittiği zaman, ben bir süre Antalya’da bulunduğum için biliyorum, oraya gelenler çok daha farklı ve oranın mevkii daha farklı olduğu için insanlar sadece tatil yapmak ve para harcamak için gidiyorlar. Bizim Çanakkale’miz ayrı bir güzelliğe sahip ama gelen insanlar en fazla bir haftalık geliyorlar ve dönüp gidiyorlar. Aynalı Çarşı’ya ne kadar yabancı turist geliyor ki? Turist sayısı çok az ve gözlerimiz arıyor çünkü çarşımız boş. Gelenler yerli turistler ve zaten fazla harcama yapmıyorlar. En son yaşanan olaylardan sonra yabancı turist sayısı daha da azaldı. Yani turizmde gelişme olacağını düşünmüyorum.
3- Yaşanılabilir kentler listesinde ilk ona nasıl girebiliriz? Mutlu bir kent olma yolunda neler yapılabilir?
İçeri değil de dışarı doğru yatırım yapmamız gerekiyor. Merkezimiz dolu, gezilecek çok fazla yerimiz var. Biraz daha dışarı açılmamız lazım, Çanakkale’nin Karacaören köyü, Kepez tarafların konutlarla doldu. Buralara yeni tesisler kurularak işçi alımları yapılabilir, tanıtımlı amaçlı yerler açılıp Çanakkale anlatılıp tanıtılabilir, gelen yabancı ve yerli turistleri misafir etmek adına tesisler kurulabilir, onların spordan faydalanmalarını sağlayacak, tenis kortu, basketbol sahası, futbol sahası, voleybol sahası gibi spor tesisleri açılabilir ama tabi sadece bunlarla kalmayıp altını doldurmak gerekir, tanıtım yapılarak desteklenebilir. Çanakkale’yi cazibe merkezi haline getirip buradan mutlu dönen turistlerin Çanakkale’mizi başkalarına da tavsiye etmesiniz sağlayabiliriz. Dışarıdan bakıldığı zaman bence Çanakkale mutlu bir kent değil. 1990’lı yıllarda Çanakkale’nin nüfusu 50 bin civarındaydı, herkes birbirini tanıyabiliyordu, belirli yerlerde belirli kişileri bulup onlarla sohbet edebiliyordunuz. Zaman geçtikçe ve Çanakkale büyüyüp göç aldıkça, insanlar sosyalliğini yitirdi ve hiç kimseyi tanımaz olduk. Kordondaki mekanların hiç biri Çanakkale’nin yerlisi değil. Çanakkaleli insanlar bugün birçok yere gidemiyorlar, kordona çıkıp dönüyorlar, pazar günleri plaja çıkıyorlar orada da yine mekanlar belli olduğu için zaman geçiremeyip evlerine dönüyorlar. Böyle devam ederse Çanakkale’nin güzelliği uzun sürmeyecektir. Bu anlamda Çanakkale halkı mutlu değil diye düşünüyorum.
4-Ekonomik yönden değerlendirdiğinizde değişim ve gelişim yönünde yatırımlar (ulaşım, turizm, eğitim, sanayi, termik santraller, metal madenciliği) ne yönde olabilir, maden ve termik santral konusuna nasıl bakıyorsunuz?
Maden ve termik santraller hakkında bilgim olmadığı için pek bir şey söylemek istemiyorum. Bizim tarım işleriyle uğraşan köylü halkımızla sohbet ettiğimizde her geçen sene daha da kötüye gittiğini öğreniyoruz. Kazancı üreticiyi mutlu etmiyor. İnsanlar domates ekiyorlar zamanı gelince çok ucuz fiyata satılıyor, buğday ekiyorlar yine zamanı gelince para etmiyor, süt şuan 1 lira yem 50 katı pahalı böyle olunca üreticide sıkıntıya düşüyor ve bu işi yapmak istemiyorlar. Ekeceği toprağı varsa başkasına veriyor. Çoğu köyde insanlar arazileri inşaat şirketlerine veriyorlar. Bunun yanı sıra ekimlerde azalmış durumda, köylerde evler boş, kahveler boş ben arabamla 3 tane köy geziyorum onların boş olduğunu görüyorum. Sadece Kumkale köyünde ikamet devam ediyor bu da köye girildiği zaman fark edilebiliyor. Bazı köylerde bakkal olmadığını görüyorum. Bildiğim kadarıyla devlet şuan da bir yardım yapıyor ama yeterli olmuyor gibi görünüyor. Üretici devletten destek alıp ekimini yapıyor sene sonunda kazandığı para ile borcunu ödüyor ve bir türlü kendini geçindiriyor. Üreticiye yönelik fiyatlarda yumuşamaya gidilebilir diye düşünüyorum.
5-Çanakkale 1915 Köprüsü şimdiden ses getirmeye başladı. Bittiğinde şehrimize katkısı ne olacaktır?
Çok fazla katkısı olacağını düşünmüyorum. Köprüyü kullanacak olan insanlar daha çok İzmir tarafına gidecek burada duracağını zannetmiyorum. Gelenlerde bir gün kalıp gideceklerdir bu da çok fazla bir yarar sağlamayacaktır. Sadece trafiği biraz rahatlatabilir, özel günlerde feribotta olan kuyruk azalacaktır tek iyi tarafının bu olduğunu düşünüyorum. Çanakkale 1915 Köprüsü ismi gelen turistlere ilgi çekici gelip tanıtımı arttırabilir. Ama bu da en fazla bir yıl sürer o bir yılı değerlendirirsek Çanakkale’yi iyi bir şekilde tanıtabiliriz. Ekonomik yönden bakıldığında Çanakkale esnafına artısı veya eksisi olmayacaktır. Çok yararlı olacağını düşünmüyorum.
6-2018 yılı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Troia yılı ilan edildi. Bize kazanımları neler olacaktır? Nasıl hazırlanıyoruz?
Troya ile ilgili her yıl festivallerimiz oluyor bu yılında o şekilde olacağını düşünüyorum. Ne boyutta bir hazırlık yapacağımızı da önümüzdeki sene içerisinde göreceğiz diye düşünüyorum. Şuan için şöyle olsun, böyle olsun dememiz bir şeyi değiştirmeyecektir. Çanakkale’ye bir miktar katkısı olacaktır ama çok büyük olacağını düşünmüyorum. Zaten festivalle birlikte her yıl anılıyor ondan biraz daha fazla ses getirir diye düşünüyorum.
7-Muhtemelen büyükşehir olacağız. Bu konu hakkında neler düşünüyorsunuz?
Çanakkale halk olarak buna şimdi, büyükşehir olmasın dersek, bizim elimizde olan imkanlar değil. Bizim imkanımız olup olmayacağı anlamında bir değişiklik olacağını sanmıyorum. Sadece iktidar parti bunu bir an önce istiyor ki, biraz daha yatırımları güçlendirip buradaki şehre şehir katmak amacıyla istiyor. Siyasi amacı var başka bir amacı yok. Çanakkale dört bir tarafı adayla denizle çevrili, ne kadar büyük bir şehir olabilir ki. Boğazımız var belli başlı, Büyükşehir olur mu olabilir. Onlar karar verdikten sonra biz değiştiremeyiz. Bulunduğumuz mevkii olarak denizle değil de düz alanla çevrili olsaydık burada sanayi gelişirdi ve daha iyi bir şekilde büyük şehir olabilirdik. Bugün Biga’ya bakıldığında merkezi konumunun da yardımıyla çok fazla gelişmiş durumda ilerleyen zamanlarda oraya daha fazla fabrika açılır, iş sahaları oluşur ama Çanakkale öyle bir konuma sahip değil bunu yapacak yerimiz yok. Büyükşehir olsa bile çok fazla yararı olmayacaktır. Kepez’e doğru açılsak, Karacaören’e doğru açılsak neresi kalacak? Büyümeye müsait bir alan yok o yüzden böyle kalması daha iyi gibi geliyor.
Caner Küpeli