2021 yılı, ‘İstiklal Marşı ve Mehmet Akif Ersoy' yılı olarak kabul edildi. Yıl boyunca bütün kamu kurum ve kuruluşları tarafından İstiklal Marşı’nın anlamı ve Mehmet Akif Ersoy'un önemini anlatmak amacıyla anma etkinlikleri düzenlenecek. Bayramiç İlçesi'nde bulunan Mehmet Akif Ersoy'un çocukluk yıllarının geçtiği evde Turizm Tanıtma Derneği Başkanı İsmet Balkan, Kaleninsesi WEB TV'ye konuk oldu. Akif'in çocukluğunun geçtiği sokakta değerlendirmelerde bulunan Balkan, “çocukluğunun bir kısmını daha burada geçirdiğini hatta kendisinin arkadaşlarına yazdığı mektupları olduğunu biliyoruz. Bu mektuplar da Bayramiç'i ve çocukluğunu anlatır. Kendisi Mısır'dayken orada bir sürgün yaşarken buraya olan özlemini hep mektuplarında yansıtmıştır” ifadelerine yer verdi.
Mehmet Akif Ersoy ile ilgili düşüncelerinizi ve duygularınızı alabilir miyim?
Açıkçası bir millet olmak için bir milli şuura ihtiyaç var. Türk milletinin de milli şuurunu aşılayan Mehmet Akif Ersoy'dur. Hem İstiklâl Marşı, hem Çanakkale Destanı ve hem de diğer şiirleri ile birlikte. Mehmet Akif Ersoy’un çocukluğu Bayramiç'te geçirmiştir. Burada doğup daha sonra kayıtları İstanbul'a geçmiştir. Yani burada doğmuş babasının buradaki Taş Köprülü Camiinde imam olmasının ardından Mehmet Akif 6 aylıkken İstanbul'un Fatih semtine göç etmişlerdir. Daha sonra babasının Bayramiç de çok yaz aylarında yeniden buraya gelmişler. Çocukluğunun bir kısmını daha burada geçirdiğini, kendisinin arkadaşlarına yazdığı mektupları olduğunu biliyoruz. Bu mektuplar da Bayramiç'i ve çocukluğunu anlatır. Kendisi Mısır'dayken orada bir sürgün yaşarken buraya olan özlemini hep mektuplarında yansıtmıştır. Bizlerde onun burada neler yaşadığını mektuplarından biliyoruz. Mesela babasının camiden çıkışını beklediğini, sıcak günlerde serinlemek için hemen caminin yanından geçen arkadaşlarıyla çaya girdiklerini gibi. Yani bu açıdan da çok önemli. Mehmet Akif Ersoy bir milleti millet yapan o milli şuuru aşılayan şairimiz. Onu Çanakkale'mizde Bayramiç'le bütünleştirmekte bizim için çok büyük bir gurur vesilesi.
Çanakkale için önemine biraz daha değinebilir misiniz?
Gelibolu Yarımadasında Çanakkale de var olma mücadelesi verilmiş ve bu mücadeleyi kazandığımızdan dolayı biz bugün bu topraklarda huzur içinde yaşayabiliyoruz. Bu verilen mücadeleyi gelecek nesillere aktarabilen en önemli şairlerimizden bir tanesi Mehmet Akif. Yani bana göre Gelibolu Yarımadası'nı ziyaret eden bir kişi Çanakkale'de Bayramiç'e gelip burada Mehmet Akif’in müze evini ziyaret etmesi gerekiyor. Neden derseniz, belki de bugüne kadar o bütünlüğü koruyabilmemizin sebebi Mehmet Akif Ersoy'dur. Hem Çanakkale Destanı hem de İstiklâl Marşı'yla. O bakımdan Çanakkale'mizi, İstiklâl Savaşı'mızı Mehmet Akif Ersoy’suz düşünemeyiz. Onlar bir bütündür. Biz de gelecek nesillere daha milli şuuru yüksek, bu topraklara olan bağı kuvvetli nesiller yetiştirmek istiyorsak Mehmet Akif Ersoy'u ön planda tutmamız gerekiyor. O yaşananları hala biz hissediyoruz, ancak gelecek nesillere de bizim hissettirmemiz gerekiyor ki bu topraklarda ki huzurumuz devam etsin. Aksi takdirde bağlar koparılırsa bence o zaman millet olma özelliğimiz de kaybolur. Bizim dedelerimizin bizlere bıraktığı emanete layıkıyla sahip çıkmakta pek mümkün olmayabilir.
Mehmet Akif Ersoy'un evinin Bayramiç'te olmasının kültür turizmine katkısı nedir?
Biz turizm tanıtma derneği olarak diyoruz ki ‘Çanakkale’ye bir haftalığına gelin. Bir hafta bile yetmeyecek’ diyoruz. Gerçekten de Çanakkale’de gezilecek olan yerler bugün il sınırlarında Kaz Dağları'ndan girdiğiniz zaman Bolayır ile başlar. Daha sonra Gelibolu Yarımadası karşınıza çıkar. Eceabat karşınıza çıkar. Bayraklı Baba çıkar ve boğazın Anadolu Yakası'na geçtiğinizde Çanakkale’nin Lâpseki ve Ezine'si ile ardından bizim 650 kilometrelik sahil kesimimiz ve Antik şehirlerimizle Truva, Assos, Alexandria Troas gibi, Parion gibi çok önemli antik şehirlerimiz yer alır. Yani buraya gelindiği zaman hem milli ruhunuzu tatmin etmiş olursunuz hem de Antik dönemden günümüze gelen o mirası da çok yakından tanımış ve yaşamış olursunuz. Bir de bunu aslında doğa ile bütünleştirmek gerek. Binlerce yıldan bu yana İda adıyla geçer bu dağlar. Şu anda bulunduğumuz yer aslında Kaz Dağları'nın etekleri. Çünkü Bayramiç'in bulunduğu yer Kaz Dağları'nın etekleridir. Ayrıca buradaki insanlarla bir sohbete girdiğiniz zaman onların ne kadar aydın olduğunu görürsünüz. Ne kadar cana yakın olduklarını görürsünüz, misafirperverliğini görürsünüz. Yani buranın havası suyu gerçekten insanı insan yapar. O bakımdan şehitlikleri gezen bir insanın ardından Truva'yı gezmesi, arkasından gelip Ezine'den Ezine peyniri alması ondan sonra da Bayramiç'e gelmesi lazım. Bayramiç'te milli şairimizin evi ile bütünleşmesi buradaki doğal ürünlerimiz ile bütünleşmesi lazım. Mesela bizim helvamız çok meşhurdur. Elması çok meşhurdur. Biraz ileri gittiğiniz zaman Ayazma vardır. Ayazma bugün belki de görüp görebileceğiniz en güzel doğa harikası yerlerdir. Biraz daha ileri gittiğiniz zaman o mitolojide tarihin Afrodit güzellik yarışmasının yapıldığı yerler bulunur. Yani burada turizm tanıtma derneği başkanı olarak bir haftanızı burada geçirebilirsiniz derim. Çünkü Çanakkale sadece bir günlüğüne gelinebilecek bir yer değildir. En az bir hafta gelip bu güzelliklerle kendinizi bütünleştirmeniz gerek. Özellikle bu pandemi sürecinde bana göre gelinebilecek en güzel yerler buraları. Çünkü buranın havası temiz, suyu temiz, insanları tertemiz. Gıdalarında katkı maddeleri yok. Kısaca burada insanı mutlu edecek her şey var diye düşünüyorum.
Müze Evi yeterli değeri görebildi mi? İnsanların ziyaretleri nasıl sizce?
Aslına bakarsanız yeterli değeri göremedi. Çünkü tam böyle müze bitti tanıtım faaliyetlerimiz başladı ve arkasından pandemi süreci başladı. Ama bundan sonra yeterli değeri görecektir. Çünkü şu an da insanımızı birbirine bağlayan milli şuurdur. Çanakkale ruhudur. İşte o milli şairimizde bu milli şuuru anlattı bizlere. İstiklal Marşımızın her mısrası aslında bizlere bir öneridir. Bizleri birbirimize bağlayan bir bağdır. “Gökten yıldızları indirsem yine de bir şey yapabildim diyemem hatırana” der. Bu da ne demek Çanakkale ruhunu Çanakkale Savaşı'nı anlatır. “Korkma” der, yani gerçekten de korkan insanın geleceği olabilir mi? Korkanlar belki de İstiklâl Savaşı sürecine sürüklemiştir. İşte korkmayanlar bizlere bu toprakları vatan edindirmiştir. Bunları bize söyleyen Mehmet Akif Ersoy'u biz ne kadar yakından tanırsak ne kadar onun yaşadığı yerler ile bütünleşirsek bence geleceğimizde o derece aydınlık olacaktır. İstiklal Marşı'nı biraz şuurlu okuyup dinlediğiniz zaman da bütün bizlerin bu topraklarda yaşaması için verilen mücadeleyi damarlarınızda hissedersiniz. Bizim bu bakımdan çok önem vermemiz gerekiyor. Gelen insanlarında burada o ruh haliyle bu sokaklarda Bayramiç'e gelip onu yaşamaları gerekiyor. Çünkü her şeyi ile tatmin edici bir tatil beldesi olarak görüyorum ben burasını.
Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Biz değerlerimize çok yüzeysel olarak yaklaşıyoruz. Bugün Mehmet Akif Ersoy olsun Mustafa Kemal Atatürk olsun Çanakkale kahramanları Cevat Çobanlı olsun… İlerleyen günlerde 18 Mart Zaferimizi kutlayacağız. Cevat Çobanlı Deniz Zaferimizi kazanarak dünya tarihini değiştirmiştir. Ama baktığınız zaman çok yüzeysel bilgilere sahibiz o insanlar hakkında. Oysa o insanlar aslında kendilerini çok iyi yetiştirmişler, çok iyi terbiye almışlar ve benliklerini de temiz tutarak bizlerin yani bu toprakların temelini atmışlardır. Yani benim en çok gücüme giden şey Gazi Mustafa Kemal'i çok seviyoruz ama milli eğitimimizde Mustafa Kemal'in nitelik ve kabiliyetinde insanlar yetiştirmeyi çok fazla önemsemiyoruz. Hep sözlerde sevgimizi ifade ediyoruz. Mehmet Akif Ersoy için de aynı şeyi söyleyebiliriz. Onun ruhuna bürünmüş olan edebiyatçılar, şairler başka gelmiş diyebilir miyiz? Tabii ki çok değerli şairlerimiz de var ama onun gibi milli ruhumuzu gençlerimizi bu topraklarla bütünleştiren şairler konusunda da zafiyetlerimiz var. Benim bugün ki mesajım bu olsun. Bize şu toprakları vatan eden insanlara karşı olan vefa duygumuzu sadece sözle değil, hem yaşayarak, hem uygulayarak ve de bu topraklara faydalı olarak geçirelim.
Damla YELTEKİN