Troya Bölgesi’nde Tevfikiye Köyü’nden sonra Çıplak Köy’de Etno-köye dönüştü. Etno-köy kavramı insan yapımı kültürel öğeleri ele alan etnografya biliminden türetilirken, Etno-köy projesi Türkiye`de müze, ören yeri ve kültürü- tarihi ile hâlâ yaşayan köyleri bir araya getiren tek proje. Proje hakkında görüştüğümüz arkeolog Prof. Dr. Rüstem Aslan, yöre halkının projeye sahip çıktığını vurgularken,
Çıplak Köy Muhtarı Uğur Göçoğlu projeyle birlikte şehirden köye göç olduğunu belirtti.
TROYA’NIN KEŞFİNİN BAŞLANGIÇ NOKTASI
OPET’in katkılarıyla hayata geçirilen Etno-köy, 5000 yıllık tarihiyle geçtiğimiz günlerde açıldı. OPET’in yürüttüğü, Tarihe Saygı Projesi Etno-köyle devam ediyor. Arkeo-köy Tevfikiye’den sonra şimdide Etno-köy Çıplak Köyü’nün kültürel ve tarihi turizmde aktif rol oynaması bekleniyor. Troya’nın keşfinin başlangıç noktası olarak kabul edilen Çıplak Köyü’nde, arkeolog Heinrich Schliemann 10 sene kalmıştı. Çıplak Köyü Muhtarı Ufuk Göçoğlu, köylerinin 1600’lü yıllarda kurulduğunu vurgulayarak, “OPET’in sponsorluğuyla her yer restore edildi. 1923’te kurulan Çanakkale’nin ilk okulu bizim köyde. Tarihi Osmanlı Mezarlığı, 500 600 yıllık mezar taşlarımız vardı. Köy meydanında yapım tarihi belli olmayan çeşmemiz vardı. Onu da restore etti” sözlerine yer verdi.
‘KÖPRÜ GÖREVİ GÖRDÜK’
OPET’le köy vatandaşlarından oluşan 5 kişi köy imamı ve muhtar olarak oluşturdukları komisyon olarak haftalık toplandı aldıklarını kaydeden Göçoğlu, “Vatandaşı dinleyip OPET’e iletiyorduk. Bir nevi köprü görevi görüyorduk” dedi. ‘Her Şey Bir Tohumla Başlar’ kampanyasını başlattıklarını ifade eden Göçoğlu, “Tarım İl Müdürlüğü ile görüştük. Yerli tohumları verdiler. Konya’dan taş değirmen getirdik. Unumuzu da kendimiz yapacağız. Ama pandemiden dolayı imalathaneyi kapattık” ifadelerine yer verdi.
‘ŞEHİRDEN KÖYE GÖÇ VAR’
Göçoğlu, projenin gençler ve kadınlar için önemine vurgu yaparak, “İstihdam sunabilmek için önemli. Kadın Girişimciler Kooperatifi düşüncemiz için önemli. OPET yere ihtiyacımız olduğunu söylediğimizde imkan sağladı. Etno köy markasıyla Türkiye pazarına girmeyi planlıyoruz” sözlerine yer verdi. Etno-köy projesinden sonra köyden şehre taşınan gençlerin geri döndüğünü vurgulayan Göçoğlu, “Bilgisayar öğretmeni, anestezi uzmanı gençlerimiz geri döndüler. Hayvancılıkla turizmle uğraşmaya başladılar” ifadelerine yer verdi. Pandemi sürecinin çalışmaları aksa da artı yönlerinin olduğunu vurgulayan, “. Ama artıları da oldu. Dışardan talep ve göz almaya başladık. Köyden şehre gidenler geri döndü. Başka düzen kurmaya başladılar. Tarla kiraladılar” dedi.
‘ETNO-KÖY MARKASINI ÇIKARTTIK’
Göçoğlu, OPET’in muhtarlık olarak başlattıkları yerli tohum projesine destek verdiklerini belirterek, “Etno-köy markasını çıkarttık. Bunun yanı sıra kuskus, erişte, tarhana imalathanesinde yardım ettiler. Kadın Girişimciler Kooperatifini imalathane yaptılar” dedi.
KÖYE HAS DAMAK TADI
Göçoğlu, “Patentini alıp Truva ekmeği ve çöreği yapmak ve köye has bir damak tadı oluşturalım istiyoruz. Tarım ve hayvancılık, domates ve salatalıkla geçiniyorduk. Hastalıklar girip domates para etmeyince genç nesil şehirlere gitmeye başladı. Bunun önünü kesmek için tarım, hayvancılık ve turizme yönelmek istiyoruz” sözlerine yer verdi. Göçoğlu, Etno-köy içinde konaklama imkanı olduğunu kaydederek, “OPET bir pansiyon yaptı. Osmanlı Konağı’nı İl Özel İdare restore edecek. 9 odalı butik otel yapılacak. Ayrıca vatandaşlardan da hevesli olan var. OPET pansiyonculuk, hijyen, diksiyon, İngilizce kursu açacak. Talepler yüksek” dedi.
‘TURİZMİN YENİ HALKASI ÇIPLAK ETNO-KÖY’
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Aslan, “Troya Kültür Turizminin Yeni Halkası Çıplak Etnoköy” dedi.
Aslan, gazetemize yaptığı açıklamada etnografik, tarım, fırın pişirme, mimari, dokuma tezgahı anlamında köylülerle beraber pandemi sonrasında etkinlikler planlandığını söyledi. Etno-Köy projesinin devamlılığına ilişkin Aslan, “Yöre halkının orada yaşayan insanların sahip çıkması asıl önemli olan bu. Ve sahip çıkıldığını da görüyoruz” diye konuştu.
‘PROJELER BİRBİRİNİ TAMAMLIYOR’
Aslan, Arkeo-köyün arkeolojik bilgi ve dokumayla köyü birleştiğini kaydederek, “Etno-köy’de köyün kendi tarihi kendi geleneği, ve kendi hikayesi üzerinden gidiyor” ifadelerine yer verdi. 2018 Troya Yılı’yla beraber pek çok etkinlik yapıldığını hatırlatan Aslan, “Güzelyalı’dan Troya’ya kadar giden sahil yolu, yürüyüş yolu, Troya Müzesi tabi bunların başında yer alıyor. Milli parkın içindeki olanlar bu yeni köy ve Cezariyli Hasan Paşa rekreasyon alanları, büyük bir kültürel turizmin birbirini tamamlayan parçaları. Hiçbiri bir diğer projenin önüne geçmiyor, birbirini tamamlayan birbirini çoğaltan kültür projeleri” sözlerine yer verdi.
YÖRE HALKI PROJEYE SAHİP ÇIKIYOR
Aslan, Arkeo-köy ve Etno-köy gibi arkeolojik kavramların yeni olmadığını vurgulayarak, “Türkiye’de uygulaması yeni yeni başlıyor. Türkiye’de tam oturmasa da ilk kez Opet’in destekleriyle gerçekleşiyor. Bu kavramlar bölgenin tarihi, bölgenin kültürü, insanlarıyla örtüşen kavramlar” dedi. Aslan, “Bunun asıl etkisi o bölgede yaşayan yöre halkının kendi kültürlerine kendi üzerinde yaşadıkları toprakların geçmişine önce tanımalara sonra sahip çıkmaları. Ve sahip çıkıldığını da görüyoruz” sözlerine yer verdi.
‘ÖNEMLİ OLAN BÖLGE İNSANININ PAY ALMASI’
Aslan, Troya turizminde önemli olanın o bölgede yaşayan insanların ortak olması ve rol üstlenmesi olduğunu vurgulayarak, “Maddi ve manevi kazanç var. Maddi kazançları özellikle satış reyonları, üretim, köy pansiyonculuğu bunlar üzerinden oluyor. Tevfikiye Köyü’nde de sistem yavaş yavaş oturuyordu. Pandemi girdi. Çıplaklı’da yerel ürünler, köy pansiyonculuğu kültür turizmini dönüştürecek şeyler” dedi.
‘YILLARDIR HAYALİ KURULUYORDU’
Troya Müzesi’nin dünya müzesi olduğunu vurgulayan Aslan, “Yıllardır hayali kurulan bir projeydi” dedi. Müze başarısının kendini şaşırtmadığını kaydeden Aslan, “Pek çok ödüller aldı, alacak. Hem mimari açıdan hem içindeki eserler açısından. Etno-köy Arkeo-köy kültür rotası milli park içindeki kültür projeleri ve bunlar çok büyük bir kültür projesinin köşe taşları. Birbirini tamamlayan projeler. Troya Müzesi bunların merkezinde sürükleyici motoru. Bunun etkisi devam edecek” diye konuştu.
KUTU1:
Etno-köy’ün açılış konuşmasında, OPET Yönetim Kurulu Kurucu Üyesi Nurten Öztürk, “Tarihe Saygı Projemiz ile Gelibolu Yarımadası`ndaki köyleri ve Eceabat ilçesini rehabilite ederken, 2018 Troya yılı ile birlikte Troya bölgesinde çalışmalara başladık. Troya, Büyük İskender`den, Julius Sezar`a, Fatih Sultan Mehmet`ten Gazi Mustafa Kemal Atatürk`e dünyaya yön veren, tarihin seyrini değiştiren liderlere ilham vermiş bir bölge. Troya Ören Yeri`ne ve Troya Müzesi`ne gidenlerin yolu Arkeo-köy Tevfikiye ve Etno-köy Çıplak`ın önünden hatta içinden geçiyor. Bu kadar önemli bir noktada yer alan bu köylerin Troya kültür turizminden hak ettikleri payı alması ve geçmişten bugüne getirdikleri yerel ve tarihi özelliklerinin ön plana çıkartmayı hedefledik" dedi.