İnsanlara güven vermenin önemli olduğunu belirten Sezer; ‘’Biz servis ablalarıyla sene başında anlaşıyorken, mantaliteyi anlatıyoruz. Bu iş biraz ince bir iş, dışarıdan ne kadar basit olarak gözükse de taşıdığımız bir eşya, kargo vs. değil, insanların en kıymetlisini taşıyoruz. Güler yüzlü, sıcak kanlı olmak bu konuda en büyük şartlardan bir tanesidir.’’dedi.
Güncer Sezer;‘’Yaptığımız iş öncelikle olarak öğrenci servisidir. Personel servisi, şehir içerisindeki transferleri yapıyoruz. Asıl yapılmak istenen öğrenci servisidir. Personel servisleri son 5-10 yıldır gözde olmaya başladı. Bundan önce böyle bir talep bulunmuyordu. Bizim önceliğimiz öğrenci servisidir. Şu ana kadar devlet okullarıyla ya da milli eğitimle ilgili yapmış olduğumuz bir anlaşma yoktu. Bu sezondan itibaren milli eğitimde sorumluluğu bizlere yüklemek amaçlı ihaleler yapmaya başladı. Bu ihaleler bu yıl çok etkili olamadı ama önümüzdeki yıllardan itibaren benim tahminime göre her okul ayrı ayrı ihale yapacaktır. Bugüne kadar yaptığımız taşımacılıkta biz, velilerle birebir yapılan anlaşmalarla bu işi yürüttük. Okulla hiçbir bağlantımız yoktu ama burada da şöyle bir sorun doğuyor; bir okula 8-10 tane araç giriyoruz, her firmadan bir tane 2 tane araç giriyor. Yaşanabilecek bir olumsuzlukta o aracı veya şöförü, servis ablasını bulmakta ya da bu yanlışı birisine yüklemekte okullar sıkıntı yaşıyor. Okulda bu yükümlülüğü üzerine almak istemiyor. Onlar içinde bu ağır bir yükümlülük. Bugüne kadar böyle durumlarla sık karşılaşmadık. Daha önce yaşananlar olduğunu söyleyebilirim. Onun için milli eğitim, biz tek kişiyle muhatap olalım şeklinde bir mantık yürütüyor. Ne kadar başarılı olur onu da bilemiyorum, çünkü devlet okullarında veliye sen bu servisi kullanmak zorundasın gibi bir yükümlülüğü getirmekte çok zordur. Özel okullarda evet, ihale bir kişiye veriliyor. Fiyat belli, araç belli aslında bu da çok etik bir şey değil ama devlet okullarında böyle bir şey mümkün olmuyor. Veli; piyasada 10 tane servis var, istediğimden fiyat alırım, çocuğumu istediğimle gönderirim diye düşünüyor. Bunun çok da yanlış olduğunu söyleyemeyiz.’’
‘’SEKTÖR ZAMANLA GELİŞTİ’’
‘’Biz 2000 yılından beri bu işi yapmaktayız. Başladığımızdan bu yana sektörde çok şey değişti. Öncelikle başladığımızda her önüne gelen bu işi yapabiliyordu. Minibüsünü alan servis işini yapabiliyordu. Daha sonra 2005 yılında belediye denetimine geçtik. Bununla beraber bazı yükümlülükler başladı. Plaka uygulaması başladı, servis ablalarında yaş uygulaması, şöförlerde sertifika, SGK denetimleri, koltuk sigortaları başladı. Bu yaptırımlar sektörü iyileştirme adına yapılan şeyler ama bizlere çok büyük maddi yükümlülükler getirdi. Bizim işimiz bu yaptırımlardan sonra daha profesyonel daha iyi oldu ama yükümüz çok arttı. Kazançlar aynı standartta gidiyor, akaryakıtın durumu her geçen gün değişiyor. Kendi içimizdeki rekabet en büyük sorunlarımızdan bir tanesidir. Bu rekabeti denetleyen bir kurumda bulunmuyor. Verilen tarifeler var onların üzerine çıkamıyoruz ama altına inilebiliyor ve bu da bizim için sorun oluşturuyor. ‘’
‘’SERTİFİKASIZ PERSONEL ALMIYORUZ’’
‘’Personellerimizde öncelikle yaş kriteri bulunuyor. En az lise mezunu olması ve yakın zamanda başlayan sertifika kriterleri göz önünde bulunduruluyor. Sertifikası olmayan çalıştırılmıyor. Bu sertifika halk eğitimin düzenlemiş olduğu kurslara istinaden veriliyor. Belediye ve Halk Eğitim her yıl kurs düzenliyor ve bu sertifikalar oradan elde edilebiliyor. Biz servis ablalarıyla sene başında anlaşıyorken, mantaliteyi anlatıyoruz. Bu iş biraz ince bir iş, dışarıdan ne kadar basit olarak gözükse de taşıdığımız bir eşya, kargo vs. değil, insanların en kıymetlisini taşıyoruz. Güler yüzlü, sıcak kanlı olmak bu konuda en büyük şartlardan bir tanesidir. Artık insanların beklentileri çok yüksek, beklentiler yüksek olunca tabii ki şikayetlerde oluyor. Bu şikayetler genelde personelle yaşanan sıkıntılardan değil de, daha küçük şeylerden oluyor. İnsanlar para verince servisi bir taksi olarak görmeye başladılar. Kapının önünde beklemedi, beni aramadı, çocuğum geç kaldı tarzında şikayetler alıyoruz. ‘’
‘’SAAT UYGULAMASI BİZİ KÖTÜ ETKİLEDİ’’
‘’Güzargahları kendimiz oluşturuyoruz. Öğrenci kayıtlarımıza göre servisler bölge bölge ayrılıyor. Öğrencileri evinin kapısından alıp, okullarına bırakıyoruz. Son 2 yıldır saatlerin geri alınmaması sebebiyle öğrencilerin ders saatleri de uzatıldı. Bundan önceki yıllarda giriş 8:15’di. Şu anda 8:45-8:50 arasına çıktı. Bu da bizim için büyük sorun teşkil ediyor. Neden? Bugüne kadar çalışma sistemimiz şöyleydi; özel okullar yıllardan beri 9:00’da giriş yapıyorlar. Biz bu araçlara şehir içersinde 2 servis yaptırmamız gerekiyor ki bu bağlamda nemalanalım. Daha önce 8:15’te devlet okulunu bırakıyor daha sonra özel okulları topluyorduk ama son 2 yıldır saatler değiştiği için problem yaşamaya başladık. Benim devlet okulunu en geç 8:15’te indirmem gerekiyor ki daha sonra da özel okul servisi yapabileyim. Bu saatte indirdiğiniz zaman çocuğun 45 dakika okulda beklemesi söz konusu oluyor. Malum şu anda o saatlerde hava karanlık, bazen okul açılmıyor. Bu konuda sıkıntılar yaşıyoruz, bu dertlerimizi milli eğitime bildirdik ama onlarda kendilerince haklılar. Okul saatlerinin ileri alınmasıyla mesai saatleri de doğal olarak 8:30 oldu. Veli de mesai başlama saatinde ben çocuğumu okula bırakırım, oradan işimi giderim diye düşünüyor ama bizim için öyle olmuyor. Sadece benim için değil, bütün arkadaşlarımız aynı sistemde çalışıyorlar. Bugün Çanakkale’de 200 tane servis aracı varsa en 150 tanesi öğrenci servisidir. Bunlarında %90’ı bu sistemde çalışıyordur. 2 yıl saatlerin geri alınmaması konusuyla alakalı şehir içerisinde taşıdığımız öğrenci sayısında ciddi düşüşler var. Buna maddi etkenlerde etkilidir ama saat konusunun daha çok etkili olduğunu söyleyebilirim. ‘’
‘’ÇANAKKALE’DE TRAFİK VE OTOPARK SORUNU VAR’’
‘’Çanakkale’de özellikle otopark sorunu bizim için okul önlerinde sorun teşkil ediyor. Gazi Mustafa Kemal Merkez Orta Okulu önünde onu çözdük. Çok şükür, trafik komisyonunda daha önceki yıllarda bir dilekçemiz vardı, oraya bize park yeri gösterildi. Gösterilmesine rağmen sorunlar yaşadık, çünkü insanlar otopark olmaması sebebiyle aracını bulduğu yere bırakıp gidiyor. Birebir diyaloga, sözlü münakaşalara girmek zorunda kalıyorduk ama bu yıl trafik bize bu konuda yardımcı oldu. Tabi bu sadece bu okul önünde çözüldü. Şu anda diğer okullarda sıkıntı devam ediyor. Bu konunun çözüme kavuşmasını bekliyoruz. Trafik özellikle akşam çıkış saatlerinde çok sorun yaratıyor. Mesai çıkışlarına denk geliyor, bir de hava yağmur veya kar gibi koşullar varsa trafikten kurtulamıyoruz. Çanakkale’de insanlar toplu taşımayı kullanmayı alışkanlık haline getiremediler. Hava muhalefetlerinden dolayı herkes kendi aracını kullanmak istiyor, bizim sokak ve caddelerimiz dar olduğu için, bir de üzerine park sorunu yaşandığı için büyük sıkıntılar yaşıyoruz. Bunu veliye de anlatamıyoruz. Bizim okuldan çıkıp eve gitme sürecimiz 15 dakika ise böyle durumlarda 45 dakika, 1 saat kadar zaman alıyor. Veliye trafik vardı desek de ‘’Çanakkale’de nasıl bir trafik olabilir?’’ diye şaşırıyorlar. ‘’
‘’BELEDİYE TARAFINDAN DENETLENİYORUZ’’
‘’Araçlarda belediyenin 10 yaş kriteri var ama Çanakkale’de diğer illere nazaran araç yaş uygulamasın özellikle biz servisçiler çok öndeyiz. Şu anda Çanakkale’deki araç yaş ortalaması 1-5 yaş arasındadır. Bu zorunlu değil ama verdiğimiz hizmetin kalitesi açısından, birbirimizle rekabet ortamından araç yaşlarının çok iyi olduğunu söyleyebilirim. Bizde şu anda 10 tane araç var, bunların 2 tanesi 2012 model, diğerleri ise 2015 üstüdür. Son 3 yıldır bu konuda devletinde katkıları oldu. KDV’lerde indirim yapılması, esnaf kefaret kooperatifinin destekleri araç yaşlarının azalmasını sağladı. Araç yeni olduğu zaman hem hizmeti iyi veriyorsunuz hem de sıkıntı yaşamıyorsunuz. Bizim mesleğimizde servis esnasında araçların arızalanması söz konusu olabiliyor. Her daim yedek araç bulundurmanız gerekiyor, o anda o servisi bitirmek zorundasınız. Araç yeni olunca böyle sorunlarla çok sık karşılaşılmıyor. Çanakkale’de bu çıtanın yüksek olması hem bizim hem de müşterilerimizin yararınadır. Denetimleri belediye yapıyor. Her yıl güzergah iznini almak durumundayız, bu izini alırken de belediye denetliyor. Şu anda araçların içinde ve dışında kamera kayıtları başladı. Son zamanlarda ise koltuk sensörü devreye girmeye başladı. Koltuk sensörü önümüzdeki sezona kadar ertelendi. Önümüzdeki yıl ne olur bilmiyorum ama uygulamaya başlanırsa çok iyi bir sistem olduğunu söyleyebilirim. Şu ana kadar bize gelen tekliflerde maliyetler çok yüksek, araç başı 9 bin gibi bir miktar çıkartıyorlar. Bu firmalar bakanlık onaylı çalışıyorlar ama bu teklifler bizim için çok yüksek. En az araçla çalışan firmalardan bir tanesi benim 10 araç bugün sadece koltuk sensörü için 100 bin lira gibi bir maliyet oluşturuyor. Bu da ister istemez fiyatlara etki edecektir. Vatandaş şu an çok zor durumda, çıkan tarife ücretlerini bile tepkiyle karşılıyorlar. Bu konuda bizimde elimizden bir şey gelmiyor. ‘’
‘’İNSANLAR SERVİS TARİFELERİNİ BENİMSEMELİ’’
‘’Çanakkale’de servis kullanımı kültür olarak oturdu ama insanlara fiyat konusunda pazarlık edilmemesi gerektiğini anlatamıyoruz. Bir taksiye bindiğiniz zaman taksi metre ne yazarsa onu verirsiniz. Halk otobüsünde kent kartını basarsınız, ne kadar ücret alırsa onu ödersiniz. Bu fiyatlar üzerinden pazarlık yapılmaz. Nedense servislerde her yıl bunu yaşıyoruz. Şöförler Odası ve Belediyenin her yıl bize vermiş olduğu resmi bir tarife var, biz zaten bu tarifenin üzerinden fiyat alamıyoruz. İnsanlara bunu anlatamıyoruz. Her toplu taşıma aracında olduğu gibi bizimde maliyetlerimiz var. Bizim maliyetlerimiz son 5 yıldır büyük bir şekilde arttı. Yükümlülükler getirildi, zaten giderlerimiz her yıl artıyor. Çalışanlar personellerimiz var, onların maliyetleri var. Bizde gelir gider dengesine göre tarife çıkartıyoruz. Bu tarife ortak kararla çıkıyor. Şu anda Çanakkale’de devlet okulları için uygulanan tarife sabah, öğlen, akşam 300 lira, özel okullarda sadece sabah, akşam uygulanan tarife 400-450 liradır. Biz bunu da anlatıyoruz ama bir türlü bunu oturtamadık. Başvurular birebir yapıldığı için böyle bir şey olduğunu düşünüyorum. İnsanları kıramıyoruz da, birebir tanıdık insanlar geliyor ister istemez fedakarlık yapmak durumunda kalıyoruz. Bir kişiden 20 lira gibi bir rakam çok küçük görünse de bunu 50-100 kişiye yaydığınız zaman çok büyük rakamlar ortaya çıkabiliyor. Bu da vermiş olduğumuz hizmete etki ediyor. ‘’
‘’GELECEKTE ÇANAKKALE İYİ YERLERE GELECEKTİR’’
‘’Sektör 10 yıl öncesine göre çok ilerledi, buna istinaden araçlardaki konfor, araç içi sistemler çok gelişti. Esnaf olarak bizim üzerimizdeki baskı da biraz hafiflese daha da iyi olacaktır diye inanıyorum. Yıl içerisindeki masraflarımızı çıkarttığımız zaman kazancımız çok komik rakamlar oluyor. Biz yıl başında bir anlaşma yapıyoruz, yıl içerisinde bu fiyatlarda bir değişiklik olmuyor ama akaryakıtta bir sezonda %20-25’lere varan artışlar oluyor. Biz bunu müşterimize yansıtmıyoruz. Gelecek yıllarda sektörün geleceğini iyi görüyorum. Çünkü teknoloji çok hızlı ilerliyor, insanlar rahata çabuk alışıyorlar. Bundan 10 yıl önce biz Çanakkale’de 25 araçla hizmet verirken bugün 250 tane araçla hizmet veriyoruz. Talep her gün artıyor. İnşallah ülkemizin geleceği de iyi olursa, ülke iyi olduğu zaman her şey daha iyi olacaktır. Ben Çanakkale’nin iyi olacağına inanıyorum. Çanakkale iyi olursa bizlerde iyi olacağız. Şu an ekonomik sıkıntılardan dolayı piyasa da bir durgunluk var, bu sadece bizde olmuyor. Bu böyle gitmez mutlaka düzelecektir, düzeldiği zaman ben hem Çanakkale’nin hem sektörün çok iyi yerlere gelebileceğine inanıyorum. ‘’ CANER KÜPELİ