Mert Doğan Pehlivan’ın hazırlayıp sunduğu ve Çanakkale’deki STK’lara söz hakkı verilen Karne Programı’nın bu haftaki konuğu, Topluma Destek Derneği (TDD) Başkanı Kahraman Uzan oldu. Programda, TDD’nin etkinliklerinden ve projelerinden bahseden Başkan Uzan, pandemi süreci başlamadan önce halkı bilinçlendirmek amacıyla Prof. Dr. Alper Şener ile gerçekleştirdikleri online toplantılardan bahsederek, “Covid-19 vakası görülmeden 13 gün önce bu çalışmayı yaptık. O dönemde baktığımız zaman hem resmi kurumlarda hem de yereldeki kurumlarda bölgelerde bu anlamda bir çalışma yoktu. Biz aslında ilk kez bunu yaptık” dedi.
TDD’yi tanıttı
Programda ilk olarak TDD’nin kuruluş hikayesini aktaran Başkan Uzan, 2017 yılının Nisan ayında kuruluşu gerçekleştirdiklerini ve ilk başta 7 kişi olarak dernek faaliyetlerine başladıklarını ifade etti. Kuruluş hikayesinin aslında üzücü bir hikayesi olduğunu söyleyen Başkan, 2017 yılının Nisan ayında hangi olay sonrası dernek kurma kararı aldıklarını şu sözlerle anlattı; “Kuruluş aşamamıza baktığımız zaman tabii her kurumun kuruluşun heyecan verici bir hikayesi olur ama birazcık üzüntülü oldu. Üzücü bir durumdan aslında kaynaklı oldu. O dönemde gerçekleşen bir deprem vardı, Ayvacık depremi vardı. O bizim aslında kuruluşumuzdaki kıvılcım oldu diyebiliriz. Çünkü genel itibariyle o dönemde biz arkadaş grubumuz olarak bu tür farkındalıklara, yardım durumlarına çok değer ve destek veriyoruz, demiştik ki 'Ayvacık'a bir yardım gönderelim.' fakat o dönemde birazcık böyle siyasi durumlardan dolayı birazcık rahatsız olduk açıkçası. Bundan dolayı ki 'Bir an önce dernekleşmemiz gerekiyor ve çalışmalarımızı, faaliyetlerimizi bu şekilde sürdürsek çok daha iyi olur.' diye düşündük ve aslında ilk kıvılcım bu şekilde oldu. Birazcık üzücü oldu ama kıvılcımın çıkışı bu şekilde oldu.”
“Geniş bir yelpazemiz var”
TDD’nin logosu ile ilgili bilgi veren Başkan Uzan, logodaki 3 farklı rengine 3 farklı insan figürünün neleri ifade ettiğini şöyle açıkladı; “Logomuzda 3 farklı renk var, 3 farklı insan figürü var aslında. Bunun birincisi kültür kısmı; ikincisi sağlık; üçüncüsü çevre kısmı. 3 farklı anakol var aslında ve aynı zamanda 3 farklı jenerasyonu içeriyor. Gençlik, yetişkinlik ve yaşlı jenerasyonu içeriyor. Farklı renk olması aslında üçünün de farklı görüşlere sahip olduğunu gösteriyor. Biz toplum gereği hem farklı düşüncelere sahibiz, farklı eğilimlere sahibiz. Bundan dolayı da bunları bir araya getirmek ve yine sosyal sorumluluk duygusuyla beraber bir araya getirmek çok önemliydi. Biz de derneğimizin kuruluşunda bir araya getirdiğimizi düşünüyoruz. Meslek dağılımlarına baktığımız zaman içerimizde öğretmen bulunuyor, mühendis bulunuyor, serbest meslek var, öğrencimiz bulunuyor. Yine aynı şekilde şu andaki üyelerimize, gönüllülerimize baktığımız zaman geniş bir yelpazede olduğunu görebiliyoruz. Tabii az önce de mesela bahsettiğim gibi eğitim kısmıyla alakalı çalışmalarımız bulunuyor.”
“Çözüm kısmına değinmiyoruz”
TDD’nin ilk kurulduğu günlerde en çok önem verdikleri durumun köy okulları olduğunu söyleyen Başkan Uzan, ilk aşamada köy okullarına kitap yardımı yaptıklarını belirtti. Başkan Uzan, “Öğrenci sayısı 100'e yakın bir köy okulu düşünün fakat kütüphanesinde 100 tane kitap yok. Burada evet bir sorun var. Maalesef biz ülke genelinde sorunlara odaklanıyoruz ama çözüm kısmına pek değinmiyoruz. Aslında bizim burada vizyonumuzun, misyonumuzun da içeriği aslında bu. Biraz daha çözüm kısmına değinebilmek. Bizim bu alanda 6 tane köy okuluna bini aşkın kitap hediyemiz oldu. Buradaki eğitim öğretim faaliyetlerini daha da geliştirmek amacıyla. Yine okullarda gezerek, okulları ziyaret ederek hak temelli çalışmalarımız oldu. Özellikle çocuk hakları üzerine yürüttüğümüz çalışmalarda öğrencilere kendi haklarını bilme hususunda yardımcı olmaya, bilgi aktarmaya çalıştık.” dedi.
“Üzülerek söylüyorum daha fazla çalıştık”
Kadın haklarının, TDD olarak en çok önem verdikleri konulardan bir tanesi olduğunu aktaran Başkan Uzan; “Derneğimize de yine bizim hak temelli gruplarımız bulunuyor. Çocuk hakları, kadın hakları, hayvan hakları ve çevre komisyonumuz var aynı zamanda. Kadın haklarına baktığımız zaman birçok etkinlik gerçekleştirmişiz. Hem yerelde hem ulusalda hem de uluslararası kısımda birçok etkinlik gerçekleştirdik, çalışma gerçekleştirdik ve bu hakların geliştirilmesi anlamında veyahut da eşitlenmesi anlamında çaba sarf ettiğimizi söyleyebilirim. Üzülerek belirtmek isterim, kadın hakları dernekleri şehrimizde var oldukça aktifler aslında çalışmaları da var fakat üzülerek söylemek isterim ki biz dernek olarak mesela bazı kadın hakları derneklerinden çok daha fazla etkinlik, çalışma yaptık. Ankara'ya, İstanbul'a, İzmir'e gittik, buradaki eğitimlere ve çalışmalara katıldık. Uluslararası etkinlikler yaptık kadın hakları üzerine baktığımız zaman. Yine Almanya'da Romanya'da oradaki derneklerle iş birliği yaparak çalışmalar yaptık. Tabii ki bu hak temelli çalışmaların da şehrimizle, kentimizle, ülkemizde arttırılmasını amaçlıyoruz. İnsan hakları başta olmak üzere; kadın hakları, çocuk hakları ve hayvan hakları üzerine çalışmalarımıza devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
“Sorundan ziyade çözüm için çalışıyoruz”
Başkan Uzan, TDD olarak yaptıkları atölye çalışmalarından da bahsederek, “Yine bizim ofisimizde yapmış olduğumuz atölyelerimiz var, dil kurslarımız var. İşaret dili kursu verdik. Bu çok önem verdiğimiz durumlardan bir tanesi. Bir devlet kurumuna veyahut da bir firmaya engelli bir vatandaş geldiği zaman rahat bir iletişim kurabilmesi amacıyla biz işaret dili kursu verdik 27 tane üyemize verdik. 27 kişi de işaret dilini biliyor. Bu anlamda kentte herhangi bir durum olduğu zaman direkt derneğimizden o yardıma ihtiyacı olan kurum veya kuruluşa gönderebileceğimiz 27 kişi var. Bu anlamda sorundan ziyade çözüm üretmek için çalışıyoruz” diye konuştu.
Pandemiyle beraber online eğitimlere olan talebin arttığını ifade eden Başkan Uzan, “Online eğitimlerimiz oldu. Kuruluşumuzdan bu yana gerçekleştiriyoruz. Tabii ki şu anda pandemiden dolayı çok popüler ama öncesinde de biz online eğitimlere katılıyorduk ve online eğitimler de veriyorduk. Tabii bunun başında hak temelli çalışmalar önem arz ediyor. Buna önem veriyoruz.” şeklinde konuştu.
“Pandemi olmadan halkı bilinçlendirdik”
Aralık ayında Çin’de ortaya çıkan, dünyayı etkileyen koronavirüse bağlı Covid-19 hastalığı ile ilgili yaptıkları çalışmalar hakkında konuşan Başkan Uzan; “Çok ilginç bir durumdan bahsedeceğim, 3 Mart 2020 tarihinde Kent Konseyi ile beraber ortaklaşa Alper Şener hocamızla Covid-19 ve etkileri üzerine bir söyleşi düzenledik. Bu bizim pandemi öncesinde yapmış olduğumuz son toplu etkinliğimizdi. 3 Mart 2020 tarihinde bunu duyurduk ve 16 Mart 2020 tarihinde Covid-19 vakası görüldü. Covid-19 vakası görülmeden 13 gün önce bu çalışmayı yaptık. O dönemde baktığımız zaman hem resmi kurumlarda hem de yereldeki kurumlarda bölgelerde bu anlamda bir çalışma yoktu. Biz aslında ilk kez bunu yaptık. Buradan Alper Hocama çok teşekkür ediyorum, bizim kırmadı o gün ve biz pandemi öncesi son söyleşimizi yapmıştık. Covid-19'un etkileri, neler yapmalıyız, nasıl davranmalıyız bunlar hakkında konuşmuştuk. Derken 13 gün sonra pandemi süreci başladı ve evlerimize girdik. Bu süreçte tabii ki biz STK olarak bir şeyler yapmamız gerekiyordu. Halkı bilinçlendirmemiz gerekiyordu. Bu hususta sağ olsun Alper Hocamız yine bize destek oldu. Bizim sosyal medyamızdan halktan gelen soruları Covid-19 ile alakalı direkt Alper Hocamıza biz ilettik, Alper Hocamız bunu cevapladı ve ardından da biz bunu sosyal medyamızdan paylaştık. Soru - cevap üzerine bir çalışmamız oldu. Bu bir hafta sürdü hemen hemen. Çünkü herkes çok tedirgindi. Her an Çanakkale'ye gelebilir diye düşünüyorlardı. Tabii o zamanlar daha bunu konuşuyorduk ve Alper Hocamız sağ olsun sorulara cevap verdi.” ifadelerini kullandı.
Pandemi döneminde online etkinlikler
Pandemiyle beraber online sürecin başladığını ifade eden Başkan Uzan; “Bu online süreçteyse biz 15 tane canlı bağlantı gerçekleştirdik. Burada hem alanında uzman olan kişilerden davet ettik ve birçok alanda konuştuk. Özellikle mesela pandeminin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için de biraz insanları rahatlatmak amacıyla çalışmalarımızın amacı oydu. Bunlarla ilgili 15 tane listem var, onlardan bahsetmek istiyorum teşekkür babında. İlk olarak Makedon sanatçı Petar Malinov, onunla bir konser yapmıştık ilk canlı bağlantımızdı bizim bu. Çünkü süreç ciddi anlamda çok can sıkıcıydı ve insanların biraz daha rahatlamaya ihtiyacı olduğunu düşünüp bu şekilde başladık. Sonrasında Hakkı Çetin ile gezgin hikayeleri. Gezgin kendisi, onunla bir canlı bağlantı gerçekleştirdik. Gökhan Bayram hocamızla görüştük. Akif Telli ile engelliler günü üzerine konuştuk. Ender Açıkalın ile Avrupa'da sokak müziği üzerine yine konuştuk. Görkem Önal hocamızla sinema üzerine ki o dönemde herkes pandemi etkisiyle sinema filmlerine ve dizilere sarmış durumdaydı. Burada biraz daha yol gösterici olmak anlamında hem de bu pandemi sürecinin olumsuz etkilerini biraz daha ruhsal olarak atmamız üzerine sinemada hangi filmlere yönelmemiz gerektiği üzerine bir konuşma gerçekleştirmiştik. Emir Erden, Milli Güreşçi kendisi, spor ve gençlik üzerine konuşmuştuk. Bu 19 Mayıs haftasına denk gelmişti. Yine Sema Çoban hocamız izcilik üzerine görüştük. Begüm Sağduyu, psikolojik danışman kendisi, pandeminin ruh sağlığına etkisi üzerine bir canlı bağlantımız oldu. Hazal Mısırlı, beslenme uzmanı ve diyetisyen. Pandemide beslenme üzerine konuştuk. Fejir Uğurlu, ABD'de bir avukat arkadaşımız, New York borsasında avukat. ABD'deki o dönemdeki ırkçılık olaylarını konuştuk. Sayın Güneş Pehlivan, yine avukat, İstanbul Sözleşmesi'ni konuştuk. O dönem oldukça tartışılıyordu. Yine, Burcu Yapar, psikolojik danışman, kadına yönelik şiddet konusunu konuştuk. Fatih Sabovic, Paris Saint-Germain Türkiye Akademik Gelişim Direktörü, spor ve gençlik üzerine bir söyleşi yapmıştık. Son olarak da Burç Ongan ile depreme hazır mıyız ile ilgili bir söyleşi oldu. Bu şekilde 15 tane online bağlantı gerçekleştirdik. Dünyanın çeşitli yerlerindeki yine bizim derneğimiz vasıtasıyla projelerimiz vasıtasıyla iletişim kurduğumuz arkadaşlarımız vardı. Onlar da yaşadıkları ülkelerde ne gibi Covid-19 önlemleri alınıyor, bulundukları ülkenin Covid-19 üzerine çalışmaları neler, bunun üzerine konuşma sağladık. 8 - 9 ülke ile direkt bağlantı yaptık. Bu şekilde söyleyebilirim” dedi.
“Hibeler Çanakkale için kullanıyor”
Programda, Avrupa Birliği (AB) projelerine de değinen Başkan Uzan; “AB projeleri bizim çok önem verdiğimiz durumlardan bir tanesi. Geçtiğimiz sene bu hafta, 16 - 23 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirdiğimiz yine AB projemiz var. Aslında AB projemize iki yıldır çalışıyoruz ama geçtiğimiz sene yapmış olduğumuz proje bizim için çok anlamlı ve önemliydi. 7 ülkeden 35 tane genç 7 gün boyunca Çanakkale'de eğitim aldılar. 7 gün boyunca buradalardı ve biz bu proje için AB tarafından 16 bin Euro hibelendirildik. O zamanın kuruna göre söylersek yaklaşık 100 bin TL'lik bir hibesi vardı. Bu hibe geldiği zaman tabii ki Çanakkale için kullanılıyor. Çünkü o kişiler geldiği zaman buradaki konaklaması, yine sabah öğle akşam yemekleri, ulaşımları, müze girişleri ve bölgenin tanıtılması anlamında yapılan harcamalar hepsi aslında Çanakkale esnafına aktarılan hibe öyle söyleyeyim. Bu noktada AB'nin vermiş olduğu hibeler çok değer arz ediyor. Şu an sizin de bahsettiğiniz gibi 3 tane projemiz kabul olmuş durumda. Onlar da toplam hibe bedeli 40 bin Euro'nun üzerinde. Günümüz kuruna baktığımız zaman hemen hemen 400 bin TL'lik bir hibe. Bu da aynı şekilde Çanakkale esnafı için kullanılacak. Bakalım, önümüzdeki günlerde bu projelerimizi gerçekleştireceğiz.” diye konuştu.
“Gençler geleceklerini şekillendiriyor”
AB projelerine katılan gençlerin neler yaptıklarından bahseden Başkan Uzan, bu programlara katılan gençlerin özellikle 18-30 yaş arasında olduklarını belirtti. Başkan Uzan, “Yani tam olarak eğitimlerini tamamladıkları çağda ve mesleki eğitimlerine, mesleki yönelimlerine ulaşmaya çalıştıkları dönemde diyebiliriz. Burada kendilerini geliştirebilmek için çok önemli bir fırsat. Ne yapıyorlar peki bu kişiler? Sizin de bahsettiğiniz gibi az önce Almanya ve Norveç'e gidecek iki gönüllülerimiz vardı. Gönderdik onları. Şimdi bu gönüllülerimizin gittikleri derneklerde, aynı bizim derneğimizin çalışmaları gibi oradaki derneklerin çalışmalarına katılıyorlar. O derneğin vizyonu, misyonu nasıl, çevre derneği mi, sağlık derneği mi, eğitim derneği mi, ona göre bu derneklerine misyon ve vizyonuna uygun çalışmalar yürütüyorlar. Buradaki en önemli olan aslında durum bu bir yıl boyunca bu kişiler orada kalacak ve bu bir yıl boyunca tüm ulaşım, barınma, beslenme harcamalarının hepsi AB tarafından karşılanıyor. Aslında bu gençler için harika bir fırsat. Hem dil öğrenme, kültür öğrenme belki de geleceğini şekillendirme. Özellikle mesela bazı gençler bu projelere gittikleri zaman o ülkenin kültürünü benimseyip, orada bulunan bir Türk firmasında çalışmaya başlayan arkadaşlarımız var. Bu oldukça etkili onların mesleki anlamında, gelişimlerinde ve kişilik gelişmelerinde çok etkili olduğunu düşünüyoruz. Aynı zamanda bu projeler bittiği zaman da AB tarafından da geçerliliği olan ve bütün dünyada kullanabilecekleri bir sertifikaları oluyor bir yıl boyunca gönüllü olarak çalıştıkları için. Bu da tabii CV'lerinde yer alabiliyor.” şeklinde konuştu.
Farklı ülkelerden staj için Çanakkale’ye geliyorlar
TDD’nin önümüzdeki zamanlarda yapacağı projelerden ve etkinliklerden bahseden Başkan Uzan, “AB bazlı olarak ilk önce bahsedeyim, AB proje ve çalışmalarına şu an projesi kabul olmasını beklediğimiz projelerimiz var. Yazım aşamasında olan projelerimiz var. Onların kabulüyle beraber yine Avrupa ülkelerine buradan gençleri gönderebiliyor. 2 - 12 ay süre ile gönderebiliyoruz. Farklı ülkelerden de yine Çanakkale'ye staj anlamında söyleyebileceğim 6 ay süresiyle gençler gelecekler. Özellikle bu süreçte o gençleri davet etmek istedik. Sonuçta pandemi süreci ve karantina durumu olacak. Bundan dolayı biraz daha aslında pandeminin hafiflemesini bekliyoruz. Çünkü gelecek kişiler de evlerden kalmasınlar istiyoruz. İlerleyen zamanlarda pandeminin biraz daha hafiflediği süreçte bu kişiler de Çanakkale'ye derneğimize gelecekler ve burada stajlarını yapabilecekler ve 6 ay boyunca burada hem Çanakkale gençleriyle hem Çanakkale halkıyla ortak etkinlerde çalışmalarda onları da göreceğiz 2 ülkeden böyle gönüllümüz de olacak. Onun dışında tabii yerel çalışmalarımız devam ediyor.” dedi.
'Toplum için çalışır, gelecek yaratır’
Pandemi sürecinde ofislerinin kısmı zamanlı açık olduğunu söyleyen Başkan Uzan, “Öncelik olarak şu an pandemi süreci olduğu için aslında bizim ofisimiz kısmi zamanlı olarak tabii açık bulunabiliyor ama onun dışında bizi sosyal medyadan ulaşabilirler. Yine Facebook'tan Instagram'dan Twitter'dan bizlere ulaşabilirler. Eğer bir soruna yönelik çözümleri varsa veyahut da bir sorun olarak gördükleri durumlar varsa bizimle iletişime geçebilirler. Bunları projelendirilebilir, bu sorunları çözüme kavuşturmak adına çalışmalar yapabiliriz. Genelde hep böyle gençlerin olduğu bir STK olarak biliniyoruz ama her yaştan üyemiz, katılımcılımız, gönüllümüz bulunuyor. O yüzden her yaştan kişileri bekliyoruz. Çanakkale için, Türkiye için varız. Hatta bizim sloganımız 'Toplum için çalışır, gelecek yaratır.' Bu açılımda çalışmalarımızı sürdürdüğümüzü söyleyebiliriz.” şeklinde konuştu.
“En büyük sorun istihdam”
Karne programında sorulan “Çanakkale’nin en büyük sorunu nedir?” sorusuna da yanıt verene Başkan Uzan; “Sokağa çıktığınız zaman herkes aslında farklı farklı cevaplar verebiliyor, evet çok doğru ama çözüm kısmında hep soru işaret olarak kalıyoruz. Evet sorunumuz var ama nasıl çözeceğiz? Bu kısımda kalıyoruz. Benim gözümden baktığımız zaman ben istihdam sorunu, tabii ki birçok kişi istihdam sorunundan bahsedecektir. Fakat istihdam sorununu çözmek, atölye açılması, çalışma sahalarının yaratılmasından ziyade, özellikle şu anda pandemi sürecindeyiz ve Çanakkale'nin bir gücü olan öğrenciler kentimizde yok. Bu yüzden hizmet sektörü, kafeler ve restoranlar başta olmak üzere, turizm sektörü durmuş durumda. Bu tabii ki kentin istihdamını çok olumsuz etkilediğini söyleyebiliyoruz. Tabii ki bu kısımlar mutlaka geliştirilmesi evet ama bence birincil ve ikincil ekonomi sektörlerinin daha çok değerlendirilmesi gerektiğinin kanısındayım. Çünkü o sektörlerin herhangi bir şekilde durma durumu yoktu. Tarım olsun, hayvancılık olsun bunların durma durumu pek olmayacak. Bu kısımda belki ilerlenebilir istihdam ile alakalı ama onun dışında Çanakkale'ye baktığımız zaman kültürel olarak çok varlıklı bir şehir. Diğer illere kıyasla veyahut da yurt dışındaki şehirlere kıyasla baktığımız zaman insanların gerçekten yaşamaktan keyif aldığı bir şehir olarak söyleyebilirim ama bizim öncelik olarak sorunumuzu istihdam olarak belirtebilirim” dedi.
Kaleninsesi Gazetesi’ne teşekkür
Programda Kaleninsesi Web TV’ye teşekkür eden Başkan Uzan şu şekilde konuştu; “Öncelikle sizlere çok teşekkür ederim. Bu yayına bizi davet ettiğiniz, STK'lara önem verdiğiniz için, önem verdiğiniz için. STK tabii ki bir ülkenin olmazsa olmazı. Hem devlet tarafından hem vatandaş, halk tarafından desteklenmesi gereken bir durum aslında. Bu fırsatı verdiğiniz için ben teşekkür ederim. Hem sizlere hem de bu platformda bizleri buluşturan İlker Bey'e. Yine Kaleninsesi çalışanlarına çok teşekkür ediyorum.”
Enishan Keskin