Türkiye’de etkili olan Covid-19 salgını hemen hemen her sektörü olumsuz yönde etkiledi. Koronavirüs salgınının etkilediği iş kollarından biri de öğrenci ve personel servisleri… Mart ayından beri ciddi bir dar boğazdan geçtiklerini söyleyen öğrenci ve personel servisi sahipleri, okulların uzaktan eğitime geçmesiyle ellerinde var olan bütün umutlarının da yok olduğunu söylediler. Çanakkale’de alanında öncü olan Ser-Tur öğrenci ve personel servis şirketinin sahibi Sezer Güner, eğitim öğretimin tamamen ‘uzaktan eğitim’ olacağı söylentilerinin bir yalandan ibaret olmasını umduklarını söyledi.
“En büyük darbeyi biz aldık”
Koronavirüsten dolayı en çok eğitim kurumlarına hizmet veren firmaların etkilendiğini belirten Güner; “Biliyorsunuz salgın hastalık sebebiyle 13 Martta okullar kapandı, 13 Mart’tan sonra okullar maalesef açılamadı. Öğrencilerimizin ve insanlarımızın sağlığı açısından bu global bir sıkıntıydı, kimsenin öngörmediği bir sıkıntıydı… Tabi bir çok ticaret erbabının başına gelen gibi bizim de başımıza ekonomik sıkıntılar geldi. Ama bu virüsün en çok etkilediği kurumlar eğitim kurumları oldu ve eğitim kurumlarına hizmet veren firmalar oldu. Tabi bunun başında da servisçiler geliyor. Yani biz bu pandemi sürecinden alabileceğimiz en büyük darbeyi aldık” dedi.
“Eğitimin uzaktan olmasıyla işlerimiz tamamen durdu”
Çanakkale’de Ser-Tur servis şirketinin sahibi Sezer Güner, pandemi döneminde haftalarca iş yerlerini açamadıklarını ve Mart ayında eğitim öğretimin online hale gelmesiyle işlerinin tamamen durduğunu belirtti. Güner, “Pandemi döneminde biz de diğer esnaf kardeşlerimiz gibi haftalarca dükkânımızı açamadık. Çanakkale’de bizim öğrenci servisi haricinde herhangi bir hizmetimiz yok yani bir iş yeri bir fabrika ya da personel servisi gibi bir servisimiz yok, olsa da bunlar çok az miktarda çok getirisi olmayan işler. Biz Çanakkale’de diğer şehirler gibi İstanbul, İzmir, Ankara’da olduğu gibi personel servisi hizmeti veremiyoruz ya da fabrikalarımız olmadığı için fabrika servisi yapamıyoruz. Çanakkale’de sadece öğrenciye bağımlı yaşıyoruz sadece öğrenciye bağımlı olunca da okullar kapandığı anda bizim de işlerimiz durmuş ve firmamız kapanmış oluyor” diye konuştu.
“Eğer okullar açılmazsa ülke ekonomisi çöker”
Sezer Güner, eğitimin tamamen uzaktan hale gelmesinin eğitimcileri ve eğitim kurumlarıyla hareket eden diğer insanları çok zor duruma düşüreceğini söyledi. Güner, “Avrupa’da okullar tamamen açık, biz ülke olarak pandemiyle en iyi mücadele etmiş bir ülkeyiz ancak maalesef eğitimi boşladık gibi geliyor bana. Avrupa’da sıkıntı var pandemiden dolayı, virüse yakalananların sayısı çok fazla ancak okullar açık, hiçbir şube kapalı değil. Eğitimlere tedbirli şekilde devam ediyorlar ancak bizim ülkemizde eğitime çok ihtiyacımız olan bir dönemde eğitimin çok hızlı verilmesi gereken bir dönemde maalesef okullar kapandı bu hem eğitimcilik açısından hem de eğitim kurullarıyla beraber ticari faaliyet gösteren kurumlar açısından çok büyük bir kayıp oldu. Bunun telafisi olmak zorunda, bir an önce okulların açılması gerekir bir an önce okullara faaliyet gösteren firmaların ve öğrencilerin okullara dönmesi gerekir. Eğer ki okullar açılmayacak olursa ülke ekonomisi çöker diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“Mevcut giderlerimizi karşılayabilecek parayı kazanmıyoruz”
Pandemi döneminde devletten yardım almadıklarını, yalnızca düşük faizli kredi çektiklerini söyleyen Güner, pandemi döneminde ekonomik anlamda çok zor günler geçirdiklerini ve bu günlerin de hala devam ettiğini ifade ederek; “Biz devletten yardım almadık ama devletimizin bu konuda bize sağladığı bir kolaylık vardı. O da düşük faiz oranlarıyla kredi çekme imkânı sundu bize. Biz de bu imkânlarla mecbur kredi çekmek zorunda kaldık. Aslında kredi çekmeye hiç imkânımız yoktu, kendi kazancımızla kendimiz geçinmeye çalışıyorduk ancak kredi çekmeye mahkûm olduk daha sonrasında. Çünkü ihtiyaçlarımızı karşılayamadık, araçlarımızın motorlu taşıt vergisi, sigortaları, koltuk sigortaları, kaskoları, ödemeler falan sürekli devam ediyor. Bizim giderlerimiz bu dönemde devam etti yani bunların haricinde iş yeri kiralarımız, elektriğimiz, suyumuz, gazımız hepsi devam ediyor devam ettiği sürece bunların hepsi giderdir. Hani diyorlar ya servisçiler mazot yakmıyor, personel maaşı ödemiyorlar tamam ama bunun yanında diğer giderlerimiz devam ediyor. Bizim şu anda yaptığımız işte mevcut giderlerimizi karşılayabilecek parayı bile kazanmıyoruz şu anda.” dedi.
“Biz nasıl çalışmadığımız için ödenek alamıyoruz, kazanç sağlayamıyoruz, bizim servis şoförlerimizin durumu da aynı” diyen Güner; “Veremediğimiz yerlerde veremiyoruz; personele veremiyoruz, şoföre veremiyoruz, rehber personele veremiyoruz ama onlara devletimizin burada bir güzelliği oldu. Kısa çalışma ödeneği veya işsizlik primi alanlar oldu ve hala almaya devam ediyorlar devlet desteğini. Personelimizin tabi ki yeterli değil ama temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek kadar az da olsa devletten bir yardım alıyorlar” şeklinde konuştu.
“21 Eylül’de okullar tamamen açılmazsa Türkiye’de 100 taşımacıdan 40’ı iflas eder”
Personelin devletten aldığı desteği işverenlerin alamadığını dile getiren Güner, işler bu şekilde devam ederse Türkiye’de servisçilerin büyük bir kısmının iflas edeceğini söyledi. Sezer Güner; “İşletmeler olarak bir destek, bir imkân göremedik biz, mesela motorlu taşıtlar vergisini erteleyebilirlerdi, güzergah belgelerinin ödenmemesi ya da araç sigortaları bu dönemde ödenmeyebilirdi biz de daha rahat bir nefes alırdık. Yani trafiğe çıkmıyor benim aracım ama ben bunun sigortasını ödemeye devam ediyorum, tozlandı, paslandı, aküleri bitti araçlarımın ama hala sigortasını ödemek zorundayım. Sigorta yapmazsam ceza, faiz ödüyorum ama ben sigortayı ötelediğimde bana bir cezası, faizi olmasa çok daha iyi olurdu. Onun için biz şu an sıkıntıdayız ekonomik olarak dar boğazın içerisindeyiz eğer 21 Eylül’de okullarımız tamamen açılmaz ise bu kısmi açılma yeterli gelmez. Tamamen açılmazsa Türkiye’de bilmiyorum ama 100 taşımacıdan 40’ı iflas eder” diye konuştu.
“Taşımacılık sektörü Türkiye’nin azı dişidir”
Çanakkale Ser-Tur’un sahibi Sezer Güner, öğrenci servisi için hala kayıtların devam ettiğini belirtti. Fakat bu kayıtlarda geçen seneye oranla yüzde 70 civarı bir düşüş yaşandığına dikkat çeken Güner; “Öğrenci servisleri için kayıtlarımız hala devam ediyor ama geçen seneye oranla doluluk yüzde 30 civarı yani yüzde 70 oranında bir kaybımız var. Ve belki de kayıtlarımız artacak ama veliler de şu an bir tereddüt içerisindeler onlar da bir çıkar yol aramaya çalışıyorlar. Çocuklarını servise verseler okulların açılıp açılmayacağı belli değil… Bizi arayan velilerimize biz şunu taahhüt ediyoruz ‘sayın velimiz ne kadar hizmet alırsanız o kadar ödeme yapacaksınız, hizmet almadığınız dönemlerin ödemesini yapmayacaksınız’ diyoruz. Çünkü, bu çıkmaz bir sokak gibi, Milli Eğitim Bakanlığı net bir açıklama yapamıyor, Sağlık Bakanlığı net bir açıklama yapamıyor, biz de net bir açıklama olmadığı için bilmiyoruz biz araçlarımızı çalıştıracak mıyız, şoför temin edecek miyiz … 21 Eylül’e çok az bir süre kaldı ama biz şu an hiçbir çalışmanın içinde değiliz hiçbir aracımızın temizliğini bile yapmadık daha bir bilinmezliğin içinde gidiyoruz. Okullar tamamen açılacak mı tamamen online eğitime mi geçecek yoksa şu an olduğu gibi sadece 8. Ve 12. Sınıf öğrencilerinin eğitimi mi okullarda devam edecek bilmiyoruz ama şu an olan sistem devam ederse yalnızca 8. Ve 12. Sınıf öğrencileri okulda eğitim alırsa taşımacılık sektörü bitti demektir, taşımacılık yapanlar iflas etti demektir. Ben her zaman şunu söylerim taşımacılık sektörü Türkiye’nin azı dişidir, taşımacılık sektörü olmazsa Türkiye’de hayat biter, bu sektörün mutlaka ayakta durması lazım Ya taşımacılık sektörüne devlet tarafından bir yardım edilmesi lazım ya da eğitim öğretimin yüz yüze devam etmesi gerekiyor. 21 Eylül’de okulların mutlaka açılması şart eğer okullar açılmazsa dediğim gibi ülke olarak zor günler bizi bekliyor” ifadelerini kullandı.
Funda Figen