← Ana Sayfa
Gündem

Göllerimiz nefes alamıyor

✍️ Gürhan Kökçak 📅 07 Ağustos 2026 18:28 👁️ 378 görüntüleme

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal, Türkiye’deki birçok gölün artan sıcaklıkların yanı sıra kirlilik nedeniyle yakın gelecekte canlı yaşamı için gereken oksijeni canlı yaşamını tehdit edebilecek düzeyde kaybedebileceğini belirterek, göllerdeki oksijensizlik tehlikesini vurguladı.

Prof. Dr. Erginal, Doğu Anadolu’dan Marmara Bölgesi’ne Türkiye göllerinde yaptıkları çok sayıda araştırmanın sonuçları hakkında önemli bilgiler verdi. Göllerimizde insan kaynaklı metal zenginleşmesi yanı sıra besin tuzu zenginleşmesinden kaynaklanan ötrofik koşullar nedeniyle çözünmüş oksijen düzeylerinin canlı yaşamını tehdit edecek seviyelere düşebileceğini belirten Erginal sözlerine şöyle devam etti; “Su yaşamın devamı için vazgeçilmezdir. Savunmasız ve kırılgan ekosistemleri barındıran göllerde çok çeşitli canlılar yaşar ve bu canlıların önemli bir kısmı da besin zincirinin bir parçasıdır. Uzaklarda yapılan bir madencilik faaliyetinin atık suları, bacasından kirletici gaz ve partiküller çıkaran bir termik santral, şehirsel atıklar, zirai faaliyetlerde aşırı kullanılan gübre ve pestisitler, sanayi atıkları gibi farklı kaynaklardan gelen metaller, azot, fosfor vb. yeraltı suları ve akarsular vasıtasıyla göllere ulaşırlar. Bu kirleticiler ve besin elementleri göl sularının kalitesini zamanla bozar. Besin maddelerince zenginleşen göllerde hızla çoğalan mikroalglerin aşırı çoğalması ve daha sonra ölmeleriyle sisteme giren organik maddenin bakteriler tarafından ayrıştırılması sırasında çözünmüş oksijen hızla tüketilir. Çözünmüş oksijen kritik seviyelerin altına düştüğünde anaerobik koşullar gelişir ve sülfat indirgen bakterilerin faaliyetleri sonucunda hidrojen sülfür (H₂S) gibi sülfürlü bileşikler oluşmaya başlar. Bu da gölün ciddi oksijen stresi altında olduğunun göstergelerinden biridir. Ekosistem sağlığı tehlikeye girer.

Ülkemizdeki göllerin bazılarında durum vahim, bazılarında ise çok kötü değil. Birkaç örnek vereyim; Örneğin Tortum Gölü’nün tabanından aldığımız örneklerde minimal düzeyde metal zenginleşmesi belirlemiştik. Yani Tortum Gölü’nün dip çamurları oldukça temiz. Ama Çanakkale Boğazı’nın Marmara Denizi’ne açıldığı kesimde bulunan Çardak lagününde aynı şeyi söylemek mümkün değil. Metal zenginleşmesinin besin zinciri boyunca biyobirikim açısından risk oluşturabileceğini söylemek mümkün. Ayrıca organik kirliliğe bağlı olarak oksijensizlik eğilimi söz konusu. Birkaç metre yanı başında oksijence zengin Çanakkale Boğazının serin sularına karşın durum bu. Dip çökellerinden elde ettiğimiz veriler geçmişte oksijen yetersizliğine işaret ediyor; ancak günümüzde suların oksijen bakımından zenginleşmeye başladığına dair veriler var. Bu da iyiye işaret… Yine ülkemizin iki uç noktasından daha örnek vereyim; Gerek Türkiye’nin kuzeybatı ucunda eşsiz longoz ormanları ile bildiğimiz Erikli Gölü’nde, gerekse kuzeydoğu ucundaki Çıldır Gölünde de potansiyel toksik element zenginleşmesi söz konusu. En kötü örnek ise Küçükçekmece Gölü diyebilirim. Gölde yerleşim birimlerinden ve sanayiden (otomotiv, alüminyum, bakır döküm, cam, gıda, kimya, tekstil gibi) kaynaklanan kirlilik öyle bir boyuta ulaştı ki, göl dibinde nikel, arsenik, civa, kadmiyum ve çinko birikimi yüksek ekolojik risk oluşturabilecek düzeylere ulaşmış durumda. Bu bulgular bize şunu anlatıyor; bir an önce göllerimizde gelecekteki potansiyel toksik elementler ve oksijensizlik tehlikesine karşı koruyucu önlemleri arttırmalıyız. Ayrıca Türkiye’deki tüm göllerin potansiyel toksik element dağılışı haritaları da hazırlanmalı. Su ile birlikte göl sedimentlerini de detay incelemek, su ve sediment kalitesini izlemek zorundayız.”

İlgili Haberler

Biga’da köy yollarına konfor dokunuşu!
13.08.2026
Zeynep Bastık Memleketi Çanakkale’de Sahneye Damga Vurdu
13.08.2026
"Ormanlarımızı birlikte korumak için duyarlı olalım !!!"
12.08.2026
MEKKE ANLAŞMASI’NA ÇANAKKALE’DEN DÖRT FARKLI BAKIŞ
12.08.2026
ÇANAKKALE’DE SİYASETİN GÜNDEMİ ÇERÇEVE YASA: “PAZARLIK MI, BARIŞ MI?”
11.08.2026
RUSYA AÇIKLARINDA ÖLÜMDEN DÖNDÜ, ÇANAKKALE’DE KONUŞTU: “ÖLDÜĞÜMÜ HİSSETTİM”
11.08.2026
Düzce’den çocuklara Çanakkale tarihi yolculuğu
10.08.2026
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 32 yıl önceki konuşması gün yüzüne çıktı
10.08.2026
Anafartalar Zaferi’nin 111. yılında anlamlı açılış: Arıburnu Zafer Anıtı yenilendi!
10.08.2026
Küçükanafarta’da tarihi zaferin kahramanları için Mevlid-i Şerif okundu
10.08.2026
Türkiye ile Tayvan arasında arama kurtarma iş birliği
10.08.2026
Anafartalar Zaferi’nin 111. yılında Çanakkale kahramanları anıldı
10.08.2026
“Anafartalar’da yazılan destan, milletimizin şerefidir”
10.08.2026
İletişim Başkanlığı "Oyuna Gelme" diyerek sanal bahis ve kumar tehlikesine dikkat çekti
09.08.2026
Murat Yahya Sezgin’in paylaşımı gündem oldu: “Türkeş’in kızına saygı gösteremiyorsak, burada ciddi bir yanlış vardır”
09.08.2026
Gökçeada Belediyesi’nden dolandırıcılık uyarısı: “Para taleplerine itibar etmeyin”
09.08.2026