Üreticilerin neden hile yapmayı seçtiğini, tüketicinin kandırılmaması için neler yapması gerektiğini konuştuk. Uzmanlara göre, zeytinyağının sahte ya da hileli olduğunu tüketicinin anlaması çok zor. Geyikli'li üretici Mücahit Dalgıç'a göre zeytinyağına farklı bir yağ karıştırıldıysa donma seviyeleri farklı olduğu için zeytinyağı üstte kalır. Eğer farklı bir yağ karıştırıldıysa, bu yağ da altta kalacaktır. Böyle bir durum yoksa zeytinyağına bir şey karıştırılmadığı düşünülebilir. Mücahit Dalgıç donma seviyesinin bir gösterge olduğunu ancak sahtekarların zeytinyağına karıştırdıkları diğer yağları da çeşitli işlemlerden geçirerek, zeytinyağına benzettiklerini söyledi. Dalgıç sahte zeytinyağının sadece laboratuvar ortamında tespit edilebileceğine vurgu yaparken, işin uzmanı üreticilerin bir bakışta bunu anlayabileceğini ifade etti.
HER YOLU DENİYORLAR
Geyikli'li zeytinyağı üreticisi Mücahit Dalgıç kötü niyetli üreticilerin yaptıkları sahtekarlıkların anlaşılmaması için her yolu denediklerine dikkat çekiyor. Dalgıç gözlemlerini Kaleninsesi'ne şu konu başlıkları ile aktardı.
* Donma meselesi bir göstergedir. Ancak üretimde sahtekarlık yapanlar bunların da yolunu çözdü.
* Zeytinyağına karıştırdıkları diğer yağlara da çeşitli işlemler uygulayarak donma seviyelerini benzer duruma getiriyorlar.
* Renginden kokusuna kadar zeytinyağı benzeri bir ürün üretebiliyorlar. Koku için esans, rengi için gıda boyası dahi kullanabiliyorlar.
* Tüketicinin çıplak gözle ya da damak tadıyla sahte ürünü anlaması çok zor.
* Hileli ürün ancak laboratuvar ortamında tespit edilebilir.
RANTA DOYMUYORLAR
Zeytinyağının halkın beğendiği popüler, sağlıklı ve şifa deposu bir ürün olduğunu belirten Mücahit Dalgıç, zeytinyağı üretiminde yapılan sahtekarlıklar hakkında şu ayrıntılara değindi.
* Taklit yapmak firmalara cazip geliyor.
* Daha düşük maliyetli yağları karıştırarak haksız kazanç elde ediyorlar.
* Şirketler aç gözlülük yapıyor ve rekabette öne çıkmaya çalışıyor.
* Rant peşinde koşuyorlar.
* Geçmişte 3-5 firma vardı şimdi sayıları 100'ü aştı.
BUTİK İŞLETMEDEN ALIN
Üretici Mücahit Dalgıç, tüketicilerin zeytinyağı alırken güvenilir bir butik işletmeyi tercih etmelerinin son derece doğru olduğunun altını çizdi. Piyasada bir çok fason ürün bulunduğunu, bazı üretici olmayan firmaların dökme yağ alarak ambalajlayıp reklam ve pazarlama gücünü kullanıp büyük rant elde ettiğine dikkat çeken Dalgıç; "tüketiciler zeytinyağı alırken çok dikkatli olmalı. Marketler yerine güvenilir butik işletmeler tercih etmeli. Bugün artık üreticiden ürüne ulaşmak zor değil. İnternet ortamında kaliteli yağlar üreten firmaları araştırıp elektronik ortamdan ürün siparişi verebilirler" dedi.
ERKEN HASAT SOĞUK SIKIM
Mücahit Dalgıç en kaliteli zeytinyağının erken hasat soğuk sıkımdan elde edildiğini bunun da litresinin 35 lira civarından satıldığını belirterek, "Her pahalı yağın kaliteli olduğunu düşünmemek yanlış. Dalından elle toplanan, toprağa değmeyen ve hasat sonrası 4-5 saat içerisinde soğuk sıkım yapılan zeytinyağı en kaliteli olanıdır. Dip zeytin dediğimiz ikinci hasat zeytinler asit üretir. Bunlar rafine edilip riviyera zeytinyağı olarak ambalajlanıyor ancak bakıldığında erken hasat soğuk sıkım yağlarla aynı fiyata satılıyor. İyi yağ doygun yeşil renge en yakın yakın olandır. Kristal sarı renk zeytinyağı mutlaka farklı yağlar katılarak elde edilendir. Fakat baktığımızda market raflarında sızma, riviyera, çift sızma ya da rafine, hatta erken hasat isimleri ile yüksek fiyatlardan satılabilmektedir. Bunlar aracıların, üretici olmayan firmaların hileleri ya da rant oyunlarına maruz kalabilmektedir" şeklinde konuştu.
DEVLETİN TEPESİ NE DİYOR?
Son günlerde gündeme oturan fahiş fiyat uygulamaları ve gıda ürünlerindeki sahtekarlıklar devletin en yetkili kurumlarını da harekete geçirdi. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, ürünlerde taklit ve tağşiş suçlarını işleyenlere yönelik yasal düzenlemeyi en kısa sürede meclise getirmeyi istediklerini belirterek, “Benim gönlüm hapis cezasını ister. Bu hapis cezası veya ticaretten men olabilir” dedi. Pakdemirli dün Meclis’te gazetecilerin, taklit ve tağşiş suçunu işleyenlere yönelik nasıl bir yasal düzenleme yapılacağı sorusu üzerine, taklit ve tağşiş yapılan ürün ve bu suçu işleyen firmaların ifşasının devam edeceğini, söz konusu listelerin herhangi bir gecikme olmadan kısa aralıklarla açıklanacağını söyledi. Pakdemirli, buna ilişkin yasal düzenleme hazırlıklarının sürdüğüne dikkat çekerek, “Şu an hem meclis hem de külliye ile irtibatımız devam ediyor. En yakın zamanda meclise getirme konusunda gayretimiz sürüyor. Buradaki ana amaç hem caydırıcılığın hem de müeyyidelerin artırılması olacak” dedi.
GÖNLÜM HAPİS CEZASI İSTİYOR
Pakdemirli, “Hapis cezası öngörülüyor mu?” sorusuna karşılık da “Benim gönlüm hapis cezasını ister. Bu hapis cezası veya ticaretten men olabilir. Ondan sonra farklı şeyler olabilir. Bunların hepsi tabii ki ilgili kurumların ve bakanlıkların görüşü alınarak devam ediyor. Adalet Bakanlığı ve diğer bakanlıkların kurum görüşleri alınıyor. Burada bizim istediğimiz, gönlümüzdeki olmayabilir ama şundan emin olabilirsiniz, cezalar bugünküne oranla çok daha ağır olacak” dedi.
Özden Nur Özden