Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan ve dünya arkeoloji literatüründe Neolitik Dönem’in en önemli yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Tepesi’nde yürütülen 2025 yılı kazı çalışmalarında, sekiz mezar gün yüzüne çıkarıldı.
Mayıs ayından bu yana T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle sürdürülen kazılar, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Müzecilik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında; Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ömür Dilek Erdal koordinasyonunda, uzman arkeolog ve antropologların katılımıyla gerçekleştiriliyor.
Neolitik ve Tunç Çağı'ndan kalma mezarlar tespit edildi
Doç. Dr. Sarıaltun’un verdiği bilgilere göre, tespit edilen mezarlardan biri Neolitik Dönem (MÖ 9000–8800), diğer yedisi ise İlk Tunç Çağı II (MÖ 2950–2900) dönemlerine tarihlendirildi.
Neolitik mezar, Kanallı Yapılar Evresi’ne ait bir yapının batı kenarında basit bir gömü şeklinde ortaya çıkarılırken; Tunç Çağı’na ait yedi mezar gömü biçimleri açısından çeşitlilik gösteriyor. Bunlardan üçü basit toprak gömü, ikisi küp mezar, ikisi ise taş kapaklı ve sandık tipi mezar olarak belgelenmiş durumda.
Ölü hediyeleri ve sembolik çukurlar bulundu
Kazı alanında mezarların içinde dokuz adet tüm kap ölü hediyesi olarak bulunurken, mezar çevresinde mezar mimarisini taklit eden iki adet “hediye çukuru” tespit edildi. Bu çukurlardan biri boşken, diğerinde dış mezar hediyesi olarak beş tüm kap yerleştirildiği görüldü.
Arkeolojik açıdan önemli veriler sunuyor
Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, bulunan mezarların sadece gömü geleneklerini değil, aynı zamanda dönemlerin inanç sistemleri ve toplumsal yapıları hakkında da önemli bilimsel veriler sunduğunu belirtti. Sarıaltun, “Bu yeni bulgular, Çayönü Tepesi’nin Neolitik Dönem’deki önemi kadar, İlk Tunç Çağı’nda da ritüel ve gömü uygulamaları açısından değerini koruduğunu göstermektedir” dedi.
Kazı çalışmaları, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin bilimsel katkıları ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli kurumların destekleriyle devam ediyor.