Kış lastiğini 1 Aralık 2020 tarihinden itibaren, yük ve yolcu taşıyan araçlar takmak zorunda. Kış lastiğini takmayanlar ise denetimlerde para cezası ile karşı karşıya kalıyor. Bu kurala uymayan araç sürücülerine 2020 yılında 776 TL ceza kesilecek. 2019 yılında ise kış lastiği takmayan araç sürücülerine kesilen ceza 625 TL’ydi. Söz konusu ceza, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 1 Ocak 2021 itibarıyla güncellenecek.
Kış lastikleri fiyatları
Çanakkale’de ise kış lastik fiyatları markalara göre değişiklik gösteriyor. Lastik başına 900 TL - 1500 TL arasında olan fiyatlarla ortalama bir kış lastik değişimi, dört lastik için 3600 TL - 6000 TL arasında bir fiyata değişiyor. Kaleninsesi Gazetesi olarak, kış lastiğine dair soruları cevaplamak için Çanakkale’de bulunan oto tamirciler ve oto lastikçiler ile röportaj gerçekleştirdik. Lastik vs. sahibi Ersel Özmen, kış lastiklerinin önemli olduğuna dikkat çekti. Özmen, “Buzlanmada dikkat edilmesi gerekir ama kış lastiğinin özelliği hava soğudukça karı ve buzu belli bir noktada yakalayarak asfalta vakum yapar ve lastiği yapıştırır. Yaz ayında normal bir lastikle 100 kilometre hız yaparak gidiyorsanız, kış lastiğiyle de kar yağarken, -10 derecelere kadar 100 kilometre süratle güvenle gidebilirsiniz. Kış lastiği çok önemlidir.” dedi.
Özmen; “Dört mevsim lastikte etiket önemli”
Dört mevsim lastiğinin, kış ve yaz lastiği ortalamasından yapılmış olduğunu ifade eden Özmen, “Dört mevsim lastikte çok sıkıntılı durumlar vardır. Doğru bir lastiğin üzerinde mevsim etiketleri; kış, yağmur ve çamur etiketleri vardır. Bu da kış ikonlu diye geçen dört mevsim lastiktir. Bu lastiği yaz - kış her yerde kullanabilirsiniz. Kış lastikleri kadar etkili olmasa da sizi mağdur etme durumu yoktur. Genel anlamda kullanımı geçerlidir ama benim dediğim gibi dört mevsim etiketi, yağmur etiketi, çamur etiketi ve kar işareti üzerinde olmak zorundadır. Bu lastikte söylediklerimin hepsi olduğu için bu lastiği her yerde güvenle kullanabilirsiniz.” şeklinde konuştu.
“Yaz lastiği 6 derecenin altında kaymalara neden olur”
Yaz lastiğinin hava sıcaklığının 6 derece kadar olduğu mevsim şartlarında kullanıldığını söyleyen Özmen, “Yaz lastiği dediğimiz 6 derecenin altında yağmur ve havanın soğumasıyla birlikte fren mesafesinin uzaması nedeni ile kaymalara neden olabilir ve bunun sonucunda da kazalara sebep olabilir. O yüzden 6 derecenin altına inmiş havalarda kış lastiği, bölgeye göre ya da dört mevsim lastik kullanılabilir.” dedi.
“Kış lastiği çok önemlidir”
Kış lastiğinin sadece kış aylarında kullanılan bir lastik olmadığını da belirten Özmen, “Kış lastiği, 6 derecenin altına düşmüş havalarda - 25 derecelere kadar kullanabilirsiniz ama yolların durumuna göre tabii ki. Buzlanmada dikkat edilmesi gerekir ama kış lastiğinin özelliği hava soğudukça karı ve buzu belli bir noktada yakalayarak asfalta vakum yapar ve lastiği yapıştırır. Yaz ayında normal bir lastikle 100 kilometre hız yaparak gidiyorsanız, kış lastiğiyle de kar yağarken, -10 derecelere kadar 100 kilometre süratle güvenle gidebilirsiniz. Kış lastiği çok önemlidir.” diye konuştu.
“Kışın kış, yazın yaz lastiği”
Üzerinde ‘M + S’ (M = Mud = Çamur | S = Snow = Kar) etiketli kış lastiklerin de olduğunu söyleyen Özmen, “Yani, yağmur çamur ve kar anlamına gelir ama bu lastik aslında yağmur ve çamur için geçerlidir. Kış lastiği gibi kullanmak için 4 mevsim lastiğinde üzerinde kar işareti olmak zorundadır. 4 mevsim lastik kış ikonlu ve 7 etiketli dediğimiz lastik, bu lastik yazın sıcaklarda gürültü ve ses yapma ihtimali vardır. Bunları alırken de bunları düşünmeniz gerekir. O yüzden yazın yaz lastiği, kışın kış lastiği daha garantidir ama bizim Çanakkale gibi bölgelerde genel anlamda sıcaklık 6 derece sınırlarına inmediği için kişiler 4 mevsim lastik kullanırlar ama 4 mevsim lastik gerçekten işi bilen insan ve gerçekten aracına, içine değer veren kişiler için bana göre sağlıklı değildir. Yazın yaz lastiği, kışın lastiği. Yazın yaz lastiği yakıt düşürür, kışın da kış lastiği sizi her türlü kötü konumdan kurtarır.” şeklinde konuştu.
Kış lastiği alırken genel anlamda dikkat edilmesi gereken konular; mümkün mertebe tarih ve zamanlamasının alındığı güne yakın olması, yeni üretim olması. Tabii bu sene çok şansımız yok bu konuda, genelde 1 ya da 2 yıllık mallar satılıyor. Üretimden kaynaklanan sıkıntılar var. Diğer taraftan kış lastiği alırken markalara yönelmek gerekir. Maddiyatını çok aramıyorsanız marka olması önemlidir. Markasız bir mal alacaksınız hangi ülkede üretildiği, kullanan, kullanmayan arkadaşlarınızdan duyduğunuz yorumlar, buna göre değerlendirilebilir ama mümkün mertebe marka olması daha sağlıklıdır.
Lastikte basıncın önemi
Standart bir aracın yaz mevsiminde lastik basınçların ön ve arkada; 30 psi ve 32 psi olduğunu dile getiren Özmen, “Kış lastiğinde de ön taraf 32 psi, arka lastikler 34 psi olur. Yaz lastiğine göre hava değerinin yarım bar yüksek olması sağlıklıdır. Çünkü tabanı düz basacak ki karı daha iyi yakalayıp, çamuru, yağmuru daha iyi bir şekilde tahliye etsin. Bir kademe yüksek basınç kışın daha iyidir. Lastik basıncının düşük kullanılması zaten sağlıklı bir durum değil. Yanaklarla gidiyorsunuz, araba gidemiyor düşük basınçta. Arabanızın lastiği 32 psi ya da 33 psi diyelim, kış lastiğinde 34 psi ya da 35 psi kullanırsınız. Çünkü kış lastiği yaz lastiğine göre daha yumuşaktır. Bundan dolayı tabanın doğru basması için basıncın 1 psi yüksek olması daha sağlıklıdır.” şeklinde konuştu
Arslan; “Yazın yaz kışın kış lastiği”
Çanakkale Küçük Sanayi Sitesi’nde lastik ustası olan Metin Arslan, Kaleninsesi Gazetesi’ne kış lastiği ile ilgili açıklamalarda bulundu. Kış lastiğinin, hava sıcaklığının 10 derecenin altına düştüğü zamanlarda takılması ve kullanılması gerektiğini belirten Arslan, “Kış lastiğini araç kullanıcılarının çoğu yanlış tanımlıyor. Kış lastiği sadece karda, buzda kullanılacak bir lastik değildir. Bilhassa mevsim şartlarında, hava sıcaklığının 10 derece, 7 dereceye düştüğü koşullarda kış lastiği kullanmak zorunludur.” dedi.
“Yaz lastiği vazifesini yapamaz”
Arslan, sözlerine şu şekilde devam etti; “Neden zorunludur? Normal yazlık lastik hava sıcaklığı 10 derecenin altına düştüğü iklim koşullarında görevini, vazifesini yapamaz. Viraj mukavemeti, fren mukavemeti, aracın yol tutuşu, direksiyon hakimiyeti yazlık lastiği kışın kullandığınız zaman sıfıra düşer. Burada devreye giren kış lastiğidir.”
“Kışın kış lastiği öneriyoruz”
Yaz ve kış lastiği arasındaki farklara da değinen Arslan, bu farklılıkların en başında lastikler arasındaki desenler olduğunu söyleyerek, “Kış zamanı oluşan iklim şartlarına daha iyi uyum sağlaması için kılcal damarlar var. Hammadde de silik oranı yüksek. Bundan dolayı soğuk havada daha yumuşak oluyor lastik ve bu yüzden yol tutuyor. Fren mesafesi ve fren mukavemeti yaz lastiğine göre çok daha iyi durumda oluyor. Onun için yazın yaz lastiği, kışın kış lastiği öneriyoruz araç kullanıcılarına.” şeklinde konuştu.
“Lastikte fabrika verileri önemli”
Kullanıcıların, aracı üreten fabrikanın vermiş olduğu fabrika verilerine ve ölçü uygunluk tablosuna göre lastik almaları gerektiğini belirten Arslan, “Çoğu kişi araçlarda aracın lastikleri farklı, orijinal lastfiklerin fiyatları biraz yüksek olunca ondan dolayı daha farklı ebatlara yönelebiliyorlar. Yönlenmesinler. Araçı üreten fabrika hangi ölçülerde taktıysa o ölçüyle devam etsinler.” dedi.
Çanakkale’deki yük ve yolcu taşıyan araçlarda kış lastiği değişiminin gerçekleştiğini söyleyen Arslan, “Her kış başında rutin kampanyalarımız kışlık lastik bazında bütün ebatlarda vardır. Yazın yaz lastiği, kışın kış lastiği taksınlar. Lastik hava basınçlarını mevsim geçişlerinde ve her ay rutin olarak kontrol etsinler. Çünkü hava basıncı düşük olan bir lastiğin yuvarlanma direnci daha yüksek oluyor ve araç daha fazla yakıt yakıyor. Benim tavsiyem bunlardır.” şeklinde konuştu.
Mert Doğan Pehlivan