TÜİK’in paylaştığı verilere göre, Türkiye’de ortalama hane halkı büyüklüğü 3,23 olurken, Çanakkale’de ortalama hane halkı büyüklüğü 2,57 oldu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2021 yılında 3,23 kişiye düştüğü görüldü. Türkiye'de 2021 yılında ortalama hane halkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 5,46 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 5,12 kişi ile Şanlıurfa ve 4,94 kişi ile Hakkari izledi. Ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,57 kişi ile Çanakkale oldu. Bu ili, 2,60 kişi ile Tunceli ve 2,63 kişi ile Giresun izledi.
Tek kişilik hane halklarının oranı arttı
ADNKS sonuçlarına göre, 2014 yılında %13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halklarının oranının 2021 yılında %18,9'a yükseldiği görüldü. Tek çekirdek aile ve geniş aileden oluşan hane halklarının oranında azalma görüldü. Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hane halklarının oranında azalma olduğu görüldü. Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranı, 2014 yılında %67,4 iken 2021 yılında %64,4'e geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hane halklarının oranı 2014 yılında %16,7 iken 2021 yılında %13,5'e düştü.
Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının oranı arttı. Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halklarının oranında artış olduğu gözlendi. Söz konusu hane halklarının oranı 2014 yılında %2,1 iken 2021 yılında %3,2'ye yükseldi.
Tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek olduğu il Tunceli oldu. İllere göre hane halkı tipleri incelendiğinde, 2021 yılında tek kişilik hane halklarının oranının en yüksek olduğu ilin %29 ile Tunceli olduğu görüldü. Tunceli ilini %28,8 ile Gümüşhane ve %28,2 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hane halklarının oranının en düşük olduğu iller ise %10,8 ile Diyarbakır ve Batman oldu. Bu illeri %11,2 ile Van ve Adıyaman izledi.
Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il Adıyaman oldu. Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %72,1 ile Adıyaman oldu. Adıyaman ilini %71,9 ile Osmaniye ve %71,7 ile Gaziantep takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hane halklarının oranının en düşük olduğu il ise %53,3 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini %54,9 ile Yalova ve %55,5 ile Artvin izledi.
Hane halklarının %10,1'ini tek ebeveyn ve çocukları oluşturdu
Türkiye'de 2021 yılında toplam hane halklarının %10,1'ini tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hane halkları oluşturdu. Toplam hane halklarının %2,3'ünü baba ve çocuklardan oluşan, %7,8'ini ise anne ve çocuklardan oluşan hane halklarının oluşturduğu görüldü. Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %12,5 ile Bingöl oldu. Bu ili, %12,1 ile Adana ve Elazığ illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise %7,6 ile Tokat ve Ardahan, %7,7 ile Yozgat ve Kars oldu. Toplam hane halkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu iller, %9,6 ile Bingöl, %9,3 ile Adana, 9,1 ile İzmir ve Elazığ olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %5,3 ile Ardahan, %5,7 ile Yozgat ve Kars oldu.
Diğer yandan, baba ve çocuklardan oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu iller, %3,8 ile Kilis, %3,3 ile Malatya ve %3,2 ile Batman olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %1,7 ile Nevşehir, %1,8 ile Tokat ve Sinop oldu.
Geniş aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il Hakkari oldu. Geniş aileden oluşan hane halklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %24 ile Hakkari oldu. Hakkari ilini %22,6 ile Şırnak ve %21,3 ile Batman izledi. Bu oranının en düşük olduğu il ise %8,7 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini %9,4 ile Çanakkale ve %9,6 ile Niğde izledi.
Bireylerin mutluluk kaynağı aileleri oldu
Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2021 sonuçlarına göre bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı %67,6 olurken, bunu sırasıyla %16,8 ile çocuklar, %4,1 ile eş, %4 ile anne/baba yine %4 ile kendisi ve %2,1 ile torunlar takip etti.
Gürhan Kökçak