Uluslar Arası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS)'nin ihtisas komitelerinden Uluslar Arası Askeri Miras ve Savunma Yapıları Komitesi (ICOFORT)’nin Alman üyelerinden sayın Dr. Ing. Hans- Radolf Neumann'ın tasarısı olarak hazırlanan ve yaklaşık bir yıldır Türkiye'den uzmanlar ve kurumlar ile kurulan koordine sonra 01 -11 Ekim 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanan gezi 01 Ekim 2016'da profesyonel tur rehber Hikmet Köksal’ın kolaylaştırıcılığında yerel uzmanların katılımı ile Edirne deki askeri kültür mirası içinde yer alan kale ve tabyaların gezilmesi ile başladı.
22 kişiden oluşan ekipte Almanya, İsviçre, Hollanda, Fransa, Ukrayna, ABD ve Avustralya’dan konuya dair farklı disiplinlerden uzmanlardan oluşan heyet, 04 Ekim 2016 tarihinde Çanakkale'ye intikal etti. İlk gün öğleden önce Bolayır bölgesindeki askeri kültür varlıklarını ziyaret ettikten sonra Eceabat'a intikal eden heyet Bigalı ve Çamburnu kalelerini Tarihi Alan Başkanlığı uzmanları ile refakatinde gerçekleştirdi. Ertesi günkü programlarında Gelibolu Yarım adası savaş alanlarının kuzey sektörü ile Yıldız Tabya'yı gezdiler. Bölgede gerçekleştirdikleri inceleme gezisinin üçüncü gününde programın hazırlanışında itibaren gerçekleştirilen programlamada da doğrudan ilişki kurulan ve programın Çanakkale bölümünü koordinesin de kolaylaştırıcılığını sağlayan Çanakkale Kent Müzesi koordinatörü Sanat Tarihçi Cevat İnce'nin katılımı ile devam etti. Programın üçüncü gününde Gelibolu Yarım adasında Ertuğrul Tabyası, Seddülbahir Kalesi, Kilitbahir Kalesi, Namazgâh Tabyası ve Anadolu Mecideye tabyaları gezildi ve aynı gün Çanakkale kent merkezine geçildi ve ekip serbest zamanlı kent gezisi gerçekleştirildi. Çanakkale'de geçirdikleri dördüncü gün gezisi Cevat İnce'nin ekibe katımı ile devam etti. Kent Merkezinde yer alan Anadolu Hamidiye Tabyası, Deniz Müzesi yerleşkesi içinde kalan Çimenlik Kalesi ziyaret edildi. Program da öğleden sonra ise daha önceden alınmış izinler doğrultusunda Askeri Bölge içinde Kalan Kumkale kalesi ile Kumkale Tabayaların da inceleme gezileri gerçekleştirildi. Ardından Turgut Reis Tabyası ve Dardanos (Hasan- Mevsuf) tabyaları incelendi. Çanakkale'de yer alan askeri kültür mirası ve savunma yapı koleksiyonu içinden seçilmiş örnekler üzerinden gerçekleştirilen incelemesinin son gününde yine önceden inceleme gezisi için alınmış izin bağlı olarak Askeri bölge içinde kalan Nara Kalesi ziyaret edildi.
Gezinin koordinatörü Dr. Neumann önemli bir kültür mirası olan askeri yapıların yalnızca yapıldıkları döneme ait bölgelerinin stratejin durumu değil bu yapıların mimari ve teknik öğeleri ile de önemli bilgileri içerdiğini belirtirken bu ziyaret süresince karşılıklı bilgi paylaşımları ile gerçekleştirilen inceleme gezisinin çok önemli olduğunu ifade etti. Çanakkale dünya üzerindeki önemli geçiş bölgelerinden biri olması nedeni ile de tarih döneminde savunama yapısına sahip olduğu ve çok zengin bir koleksiyon ile oldukça kıymetli olduğunu ifade etti. Bu zenginliğin yalnız askeri kültür değeri olarak görülmesi korunmasının önemli olduğunu ancak bu korumanın hayatın içine katılması gerekliliğini çok önemsediğini de ifade etti. Bu amaç ile 2013 yılından buyan UNESCO'ya bunu proje olarak sunulduğunu ve bu kapsamda Avrupa da mevcut turistik amaçlı tur güzergâhlarına bu yapılarında dâhil edilmesi öneri ve projeler geliştirildiğini belirti ve Çanakkale'nin bu iş için önemli ve değerli bir koleksiyona sahip olduğunu yerinde yaptıkları incelemelerde gördüklerini belirti. Böylece askeri amaçlar doğrultusunda kentleri korumak için yapılmış olan kale ve diğer askeri kültür varlıklarının turizm kazandırılması ile turizmin insanlar arasında oluşturdukları iletişim ile kültürlerin ve de insanların bir birlerini daha yakından tanıma olanağını üzerinden yeni dostluklara köprü olasın sağlaya bileceğini düşündüğünü söyledi. 11 Eylül 2016'ya kadar İstanbul'da kaldıktan sonra Türkiye'den ayrılacaklarını ama projenin hayata geçmesi için çalışmalarına aralıksız devam edeceklerini tur süresince yerel katılımcılar ile paylaştı. BURAK KAVAK