Mikromobilite, şehir içinde kısa mesafelerde kullanılan küçük, genellikle elektrikli ulaşım araçlarını ifade ediyor. Bisiklet, elektrikli scooter, elektrikli kaykay veya küçük elektrikli araçlar bu kategoriye giriyor. Bu araçlar, trafik sıkışıklığını azaltmayı, toplu taşıma sistemlerini tamamlamayı ve şehir içi ulaşımı daha hızlı ve çevreci hale getirmeyi amaçlıyor. Ayrıca park yeri ihtiyacını düşürmesi ve karbon salımını azaltması nedeniyle sürdürülebilir ulaşımda önemli bir rol oynuyor.
Prof. Dr. Uysal, mikro mobilitenin özellikle yoğun araç trafiği olan şehirlerde kısa mesafeli ulaşım için tercih edildiğini belirterek, ekonomik ve trafikten etkilenmeyen bir sistem olduğunu ifade etti. Avrupa’daki birçok kentte yerel yönetimlerin karbon salınımını azaltmak ve trafik yükünü hafifletmek için mikro mobiliteyi desteklediğini aktardı.
“Öncelik,öğrenci yurtları ve kampüslerde olmalı”
Mikromobilitenin tek başına bir çözüm olmadığını ancak toplu taşımanın yükünü hafifletecek etkili bir alternatif olduğunu söyleyen Prof. Dr. Uysal,
“Özellikle genç ve öğrenci nüfusun yoğun olduğu Çanakkale’de mikro mobilitenin desteklenmesi gerekir. Öncelikli olarak öğrenci yurtları ve kampüsler arasında altyapı geliştirilmelidir” ifadelerine yer verdi.
“Mikromobilite sisteminden önce altyapı düzenlemeleri şart”
Birçok uzmana göre mikromobilite sistemi olumlu bir adım olsa da, gerekli altyapı düzenlemeleri yapılmadan bu sisteme geçilmesi ciddi riskler barındırıyor.
Hızları düşük olsa da bisiklet ve scooter gibi araçların yayalar ile aynı düzlemde olmaması gerektiğini belirten Prof Dr. Uysal, “Çanakkale’de şu an kullanımdaki bisiklet yolları yer yer yoğun yaya kullanımlarının içinden geçmekte ve özellikle çocuklar, yaşlılar hatta dalgınca yürüyenler için kaza risklerini artırmaktadır. Altyapı ve düzenlemeler yapılmadan bu araçların kullanımını yaygınlaştırmak kaza risklerini artıracağı gibi, trafiği daha da yavaşlatabilir. Kendilerine ayrılan bir şerit olmaması durumunda arabalara ayrılan yerleri kullanırlar ve trafiğin akışını aksatırlar.” Dedi.
Çanakkale büyük potansiyele sahip!
Mikromobilite sistemlerinin Çanakkale gibi genç nüfuslu ve düz arazili şehirler için büyük potansiyel taşıdığını ifade eden, Prof. Dr. Uysal, Berlin’de yaşadığı deneyimi örnek gösterdi.
Uysal, Berlin’de küçük ilkokul çocuklarının tek başına bisikletle trafikte yer aldığını görünce önce şaşırdığını, ancak kısa sürede bunun güvenli ve normal bir durum olduğunu fark ettiğini belirtti. “Trafik gerçekten güvenliydi. Gelişmiş bisiklet altyapısı, kurallara uyum ve toplumun çocukları koruma refleksi sayesinde her şey sorunsuz işliyordu” dedi.
Berlin’de bisiklet kullanımının günlük yaşamın doğal bir parçası olduğuna dikkat çeken Uysal, “Anne, çocuklarıyla alışverişe bisikletle gidebiliyor; bisiklet toplu taşımayla entegre şekilde kullanılabiliyor. Kurallar herkes için geçerli ve toplum bu konuda bilinçli” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Uysal, Çanakkale’nin düz arazisi ve genç nüfusunun mikromobilite için avantaj oluşturduğunu, ancak altyapı ve planlama yapılmadan sistemin yaygınlaştırılmasının hem kaza riskini artıracağını hem de trafiği yavaşlatacağını söyledi. Ayrıca yürünebilirliğin de desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
“Artan ulaşım talebini yalnızca yol ve ulaşım ile karşılamak mümkün değil”
Çanakkale’de artan ulaşım talebinin yalnızca yol veya araç sayısını artırmakla çözüme kavuşmayacağını belirten Prof. Dr. Uysal, “Ulaşım talebini baştan artıracak hatalı arazi kullanımı, örneğin üniversite kampüsünden uzak öğrenci yurtları gibi, sistemin yükünü artırır. Önce otomobile bağımlılığı azaltacak ve toplu taşımayı destekleyecek planlama yapılmalı. Aksi takdirde ulaşımı çözmek çok daha maliyetli hale gelir” dedi.
Kent, kıyı boyunca lineer bir gelişim gösterirken, hastane, adliye ve bazı okulların çeperlere kaymasıyla saçaklanarak yayılma devam ediyor. Bu durum, merkezle çeper arasındaki günlük gidiş gelişlerde otomobil talebini artırıyor.
Her konut yürüme mesafesinde temel hizmetlere ulaşabilmeli
Prof. Dr. Uysal, kent büyüdükçe yeni alt merkezlerin planlanması gerektiğine dikkat çekerek, “Alt merkezler, gündelik işler için merkeze gidip gelme ihtiyacını azaltır. Her konut yürüme mesafesinde temel hizmetlere ulaşabilmeli. Arazi kullanım kararları, şehri daha kompakt ve ulaşım açısından verimli kılacak şekilde alınmalı” ifadelerini kullandı.
Tuğde Yıldırım