Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından ilk kez il bazında yayımlanan Beşeri Sermaye Endeksi (BSE) sonuçlarına göre, Çanakkale 2023 yılında 0,781 puan ile Türkiye’nin en yüksek beşeri sermaye değerine sahip ili olarak zirvede yer aldı. Türkiye ortalamasının 0,690 olduğu çalışmada, Çanakkale’nin sağlık ve eğitim göstergeleri bakımından üst düzey performans sergilediği görüldü.
Çanakkale’nin Beşeri Sermaye Endeksi Yükseldi
2021-2023 yılları arasında en fazla artış gösteren iller sıralamasında da Çanakkale ilk sırada yer aldı. Söz konusu dönemde Çanakkale'nin endeks puanı 0,026 puanlık artışla öne çıktı. Bu artış, hem sağlık hem de eğitim altyapısının güçlendiğini ve bu alanlara yapılan yatırımların verimli sonuçlar verdiğini ortaya koydu.
Beşeri Sermaye Endeksi Nedir?
Dünya Bankası’nın metodolojisiyle hesaplanan Beşeri Sermaye Endeksi, bugün doğan bir çocuğun yaşadığı sağlık ve eğitim koşulları çerçevesinde 18 yaşına geldiğinde sahip olacağı potansiyel beşeri sermaye düzeyini ölçüyor. Endeks üç temel bileşenden oluşuyor:
Hayatta Kalma (5 yaş altı çocukların sağ kalım oranı)
Sağlık (çocukların sağlıklı büyüme ve gelişme potansiyeli)
Eğitim (okullaşma oranları ve öğrenme kalitesi)
Endeks değeri 0 ile 1 arasında hesaplanıyor. 1’e yaklaşan değer, bir çocuğun yüksek kaliteli sağlık ve eğitim hizmetleri alarak gelecekteki üretkenliğinin en yüksek seviyede olacağını ifade ediyor.
Türkiye Genelinde Diğer İllerin Durumu
2023 yılı verilerine göre Beşeri Sermaye Endeksi’nde Çanakkale’yi şu iller takip etti:
Antalya – 0,761
Erzincan – 0,756
Eskişehir – 0,755
Rize – 0,749
Öte yandan en düşük endeks değerine sahip iller arasında Şırnak (0,599), Ağrı, Şanlıurfa, Gümüşhane ve Muş yer aldı. Bu veriler, bölgesel kalkınma ve beşeri sermaye gelişimi açısından farklılıkların sürdüğünü gösterdi.