Camcılığın halk arasında meslek olarak görülmediğini belirten Aykut; ‘’Burada kalifiye eleman yetişmiyor. Neden? Meslek olarak görülmediği için insanlar bu mesleğe yönlendirilmiyor. Devletin bu meslekleri koruma altına alması gerekiyor. Ben bu zaman kadar belki de 500 tane çırak yetiştirdim ama en son bizler, benim çıraklarım kaldı. 10-15 yıl sonra cam kesecek eleman bulamayacağız.’’dedi.
Bahattin Aykut;’’Ben 45 yıldır bu mesleğin içerisindeyim. Ben daha önce burada okula gidiyordum. Bir ağabeyimizin vasıtasıyla başladık. Hem okuyalım, hem çalışalım derken kendimizi camcılıkta bulduk. Onunda camcı dükkanı vardı. Cumartesi, Pazar oraya gidiyordum, orada çalışıyordum. Ben bu işe o zamanın şartlarında para kazanma amacıyla başladım. Okuyamadığım için camcı olduğumu söyleyebilirim. ‘’
‘’HAZIR ÜRÜNLER ÜRETİMİ DURDURDU’’
‘’Camcılıkta çok şey değişti, eskiden tek cam vardı. Onu kesip takıyordunuz, şimdi çift cam çıktı, ısı cam çıktı, teknoloji gelişti derken camcılık mesleği tamamen bir kenara atıldı. Herkes bugün ‘ getir elması bende cam keserim’ diye düşünüyor. Bizim eskiden macun tekniğimiz vardı. Macunu kendimiz yapıyorduk, sonradan hazır macun gelmeye başladı. Biz yaptığımız zamanlarda 10 liraya mal ediyorduk, 5 liraya hazır macun gelince bu bırakıldı. Bu teknolojiyle, gelişimle alakalı ama camcılık mesleği bitirildi. Çerçeveler değişti, ağaç demir çerçeveler yerini plastiğe bıraktı. Marmara Bölgesi’nde TSE damgalı ürünleri bir tek ben üretiyordum. Şu anda hiçbir firmanın TSE’si yok, bana da hiçbir müşteri gelip de senin TSE damgan var mı diye sormadı. Biz her yıl TSE’ye ödeme yapıyoruz. Camcılığın çok fazla sıkıntısı var; çıraklık eğitiminde bir grubumuz yok, dalımız yok. Bunu ne kadar dile getirsek de bizimle ilgilenmediler. ‘’
‘’ESKİDEN ÇOCUKLARA MESLEK ÖĞRETİYORDUK’’
‘’Camcılığı meslek yerini koymuyorlar. Herkes ‘ camı bende keserim’ diyor. Bu meslek sadece cam kesmekle bitmiyor. Bir defa gördüğü zaman insan kesebilir ama camın içerisine girdiğiniz zaman oranın büyük bir dünya olduğunu göreceksiniz. Bu işi sadece cam kesmek olarak gördüğünüz zaman bu iş bitmiş demektir. Çanakkale’de birçok sosyal grubun açtığı kurslar var. O kurslar bize cam işiyle ilgili danışmaya geliyorlar. Burada kalifiye eleman yetişmiyor. Neden? Meslek olarak görülmediği için insanlar bu mesleğe yönlendirilmiyor. Devletin bu meslekleri koruma altına alması gerekiyor. Ben bu zaman kadar belki de 500 tane çırak yetiştirdim ama en son bizler, benim çıraklarım kaldı. 10-15 yıl sonra cam kesecek eleman bulamayacağız. Her şey makineleşirse bir şey diyemeyeceğim ama ilerde bir gün iç kapı camınız kırıldığında kime yaptıracaksınız? Tamamen kapıyı değiştirmek gerekecek, bu da insanlar için ayrı bir maliyet oluşturacaktır. 1990-1992 yıllarında çocuk esirgeme kurumundan okumayan çocukları bizim yanımıza gönderirlerdi. Biz o çocuklara sanatla ilgili, zanaatla ilgili eğitim veriyorduk. Biz ‘paso parası’ diyoruz, onlar Eceabat’tan geldikleri için gemi paraları ödeniyordu, maaşları da bankaya yatırılıyordu. O çocukları yetiştiriyorduk. Bizim dalımızda iş yapanların çoğu o çocuklardandır ama bunlarda son noktaydı. Artık yetişen çırak yok. Ben yanıma çırak alacak olsam, babası ya da bir başkası meleği meslek olarak görmüyor. O yüzden de çocuğunu yanımıza vermiyor. ‘’
‘’ÇANAKKALE ESNAFI ÇANAKKALELİ DEĞİL’’
‘’Çanakkaleli olmayıp da dışarıdan gelip bazı esnaflık yapan kişiler ne yazık ki esnaflığı bilmiyorlar. Bize şikayet getiriyorlar. Biz yerel Çanakkale esnafı olarak bu durumdan şikayetçiyiz. İnsanlar ‘Çanakkale esnafı kadar kötü bir esnaf yok’ diyorlar. Gittiğiniz bütün esnaflar Çanakkaleli mi? Hayır. Çanakkaleli olup esnaflık yapan kişi sayısı en fazla %10’dur. Çanakkale’nin 20-25 bin nüfusu olduğu zamanlarda biz burada esnaflık yapıyorduk. Kimin gelip, gittiğini biliyorduk. Yeni biri geldiği zaman birbirimize haber veriyorduk. Yeni bir yerden mal alınacaksa birbirimizi uyarıyorduk. Esnaflar arasında dayanışma vardı. Bizim yanımızdan bir çırak ayrılıp başka yere gireceği zaman alacak olan esnaf bizi arayıp nedenini sorardı. Şimdi yanınızda yetiştirdiğiniz elemana daha fazla para vererek kendi yanlarına çekmeye çalışıyorlar. Çanakkale’de Kıvan Cam olarak bizim yetiştirdiğimiz bütün elemanlar prim yapmıştır. ‘’
‘’ESNAFLARA EĞİTİM VERİLMELİ’’
‘’Sorunların çözülmesi için camcıların ‘ cam, vitray’ gibi bir gruba girmesi gerekiyor. Bu meslek için bir eğitim birimi açılması gerekiyor. Esnaflık yapacak olan kişilerin 3 ay eğitimden geçirilmesi gerekiyor. Esnaf olacak kişiye 3 aylık ahilik eğitimi verildikten sonra dükkan açtırılması gerekiyor. Esnaf olacak kişi; müşteriye nasıl davranılır? Nasıl oturulup, kalkılır? Müşterinin karşısında nasıl durulur? Bu eğitimleri alması gerekiyor. Müşteri 2 kez şikayet ettiği zaman ceza uygulanacak bir düzen getirilmesi gerekiyor. Müşteri her zaman haklıdır. Ben 45 yıllık esnaflık hayatımda 2 kişiyle tartışma yaşadım. Neden? Bu senin ekmek kapın, ona göre hareket etmen gerekiyor. Her müşteride aynı kategoride değildir. Müşterinin yaklaşımını bilmen gerekiyor ki ona göre davranış sergileyebilesin. Bunları öğrenmen içinde eğitimden geçmen gerekiyor. ‘’
‘’ÇIRAK YOK, EN GENÇ CAMCI 40 YAŞINDA’’
‘’Biz yıllarca çıraklık eğitimi için çalıştık ama bir yere varamadık. Bizim elimizden gelende sadece fikir sunmak oluyor. Elimizden daha fazlası gelse yapacağız. Gelecek yıllarda camcılık bitecektir. Yetişen elemanımız yok, şu anki en genç camcı 40 yaşındadır. Malzemelerimizi dışarıdan alıyoruz. Son zamanlardaki ekonomik durum bizi biraz etkiledi. Biz eski esnaf olduğumuz için fazla etkilenmedik. Bizi %10 etkilediyse yeni dükkan açanları çok etkilemiştir. İnsanlar yeni müşteri kazanmaya çalışıyor, tanınmaya çalışıyor o yüzden daha büyük sorun yaşadılar. Biz işi çok uzun süredir yaptığımız için belli bir müşteri portföyümüz var ve ekonomik sorun bizi çok fazla etkilemiyor. Cam konusunda müşteri camı kırıldığı zaman mecbur yaptırmak durumunda kalıyor, bu yüzden para ikinci planda kalıyor. Bu da bizim etkilenmemizi sağlıyor. Eskiden bizim yanımızda 13-20 yaş arasında 7 tane eleman çalışıyordu. Şimdi sadece 50 yaşında bir ustamız var. ‘’
‘’ÇANAKKALE’NİN 10 YIL SONRASINI DÜŞÜNEMİYORUM’’
‘’Biz kendimizi geliştirmeye uğraşıyoruz. Aynadan çerçeveler yapıyoruz, cam konusunda farklı ürünler üretmeye çalışıyoruz. El sanatlarıyla daha yoğun uğraşmaya çalışıyoruz. Çünkü, sadece camcılık işi bitmiş durumda, yeni bir şeyler kazandırmamız gerekiyor. Yaptığımız işlerin hepsi genelde camla ilgili oluyor. Ben Çanakkale’nin 10 yıl sonrasını düşünemiyorum. Ben 20 yıl önceki Çanakkale’yi düşündüğüm zaman arasında dağlar kadar fark var. Sürekli bir göç var, biz eskiden geç saatlere kadar dışarıda durabiliyorduk. Kimse kimseye bir şey demiyordu. Artık insanlar korkmaya başladılar. Çanakkale eskiden nostaljik, turistik bir kasaba gibiydi, tarihine uygun bir Çanakkale vardı. Artık onları göremiyoruz.’’ CANER KÜPELİ