Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir?
PCOS, sıklıkla insülin direncine bağlı olarak ortaya çıkan metabolik bir sorundur. Kan şekerinde artış, kolesterol seviyelerinde yükselme ve uzun vadede Tip 2 diyabet, hipertansiyon ve damar sertliği gibi sağlık problemlerine neden olabilir.
PCOS Tanısı İçin Gereken Belirtiler:
Op. Dr. Numan Bayazıt, PCOS tanısı koymak için aşağıdaki üç belirtiden ikisinin bulunmasının yeterli olduğunu belirtti:
Adetlerin seyrekleşmesi (Anovülasyon): Yumurtanın büyüyüp çatlamaması nedeniyle ortaya çıkar. Bu durumda düzenli yumurtlama gerçekleşmez.
Kıllanma ve akne: Kanda erkeklik hormonu olan testosteronun artması ile ortaya çıkar. Bazı kadınlarda sadece kanda testosteron yüksekliği gözlemlenebilir.
Ultrasonda çok sayıda yumurta veya yüksek AMH seviyesi: Bu durum yumurta rezervinin fazla olduğunu gösterir ancak genç yaş grubunda doğal olarak da yüksek olabilir.
PCOS’un Uzun Vadeli Etkileri
Kadınlar genellikle adet düzensizliği, kıllanma, akne ya da çocuk sahibi olamama gibi sorunlarla hekime başvurur. Ancak PCOS'un uzun vadede oluşturabileceği rahim kanseri gibi riskler çoğunlukla göz ardı edilir. Yumurtlama olmadığında progesteron salgılanmaz ve rahim iç duvarı sürekli östrojen etkisine maruz kalır. Bu durum zamanla endometrial hiperplaziye ve kanser riskine yol açabilir.
Metabolik Sorunlar ve Genetik Yatkınlık
Her 3 PCOS’lu kadından biri metabolik sorunlar yaşar. Bu nedenle tüm PCOS hastalarının kan şekeri ve kan lipidleri düzenli olarak kontrol edilmelidir. Ayrıca, PCOS’un genetik geçiş özelliği nedeniyle, aile bireylerinin de test yaptırması önemlidir.
Tedavi ve Yaşam Tarzı Değişikliği
İyi haber ise PCOS’un, sadece kilo vererek bile düzelebilmesidir. Altta yatan neden olan insülin direnci, yağ kitlesinin azalmasıyla kontrol altına alınabilir. Yakın zamanda yayınlanan bir meta analiz, ketojenik diyetin hormon seviyelerinde düzelme sağladığını göstermiştir. Aynı zamanda bu diyetin, gebelik sorunu yaşayan PCOS’lu kadınlar için de etkili olduğu belirtilmiştir.
Op. Dr. Numan Bayazıt, “PCOS, insülin direnci ile ilgili doğuştan gelen bir yatkınlığın sonucu olarak ortaya çıkar. İlerleyen yaşlarda yüksek tansiyon, damar sertliği ve diyabet gibi hastalıklara yol açabileceği için yaşam boyu dikkat gerektirir. Spor yapmak ve düşük karbonhidratlı beslenmek, ilaçlar kadar önemlidir” diyerek sözlerini tamamladı.
Kaynak: Haber Merkezi