Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi Çanakkale’de yaşayan engelli vatandaşlar için harekete geçti. Türkiye’de bir ilk olan ‘Engelsiz Atölye’ sayesinde, engelli vatandaşların ekipmanlarıyla ilgili yaşadığı teknik sorunlar en hızlı şekilde giderilecek. Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şube Başkanı Ümit Burunlular, Kaleninsesi Gazetesi’ne yaptığı özel açıklamada, engelsiz atölyelerin Türkiye’de sadece birkaç tane olduğuna değinerek, “Ama biz ilkiz. Türkiye'de ilk olmasının nedeni benim eski bir zanaatkâr ve usta olarak burada hem dernek başkanlığı yapmam hem de engelli kardeşlerimizin tamir, bakım ve onarımlarını gerçekleştirmem” diye konuştu.
“Engelli vatandaşın mağduriyeti en hızlı şekilde çözülecek”
Mobil Engelsiz Atölye için de girişimlerde bulunduğunu ifade eden Başkan Burunlular, “Engelsiz Atölyenin kapısı herkese açık. Sponsorların desteklerin bekliyoruz. İkinci bir projemiz olan Mobil Engelsiz Atölyeyi de kurmak istiyoruz. Girişimlerde bulunuyoruz. Mobil Engelsiz Atölye sayesinde, engelli vatandaşların kullandığı ekipmanlarıyla ilgili yaşadığı teknik bir soruna çözüme kavuşturmak için hemen gidebileceğiz. Yolda kalacak mıyım diye endişelenmeyecekler. Araba ile gidip yapılabiliyorsa bulundukları yerde hemen tamir edeceğiz ve engelli vatandaşın mağduriyeti en hızlı şekilde çözülecek” ifadelerini kullandı. Kaleninsesi Gazetesi olarak Başkan Burunlular ile yaptığımız röportajın ayrıntılarını siz değerli okuyucularımız ile paylaşıyoruz;
Engelsiz Atölye’nin amacı nedir?
“Çanakkale’de yaşayan, akülü sandalye, manuel sandalye, görme engelli bastonu, işitme engeli cihazı gibi engelli ekipmanı kullanan kardeşlerimizin yaşamış olduğu sorunları gidermeyi amaçlıyoruz. Yolda kaldıklarında, aküleri bittiğinde ya da cihazlar arıza yaptıklarında bu cihazları büyük şehirlere gönderiyorlardı. Gidiş, geliş kargo parası 400-500 TL veriliyordu. Bunu da engelli ödüyordu. Mali olarak engelli vatandaşları zorluyordu.”
Engelleri kaldırıyorsunuz. Engelsiz Atölye ile nasıl bir farkındalık sağladınız?
“Benzer projelerden ülkede bir iki tane var ancak bu projenin güzel başka bir yönü daha var. Türkiye Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi’nde, Türkiye'de ilk olmasının nedenini bir kez daha vurgulamak istiyorum. Eski bir zanaatkâr ve usta olduğum için burada hem Dernek Başkanlığı yapıyorum. Hem de engelli kardeşlerimizin kullandığı ekipmanların tamir, bakım ve onarımlarını gerçekleştiriyorum. Projesini hocamla beraber yazan kişiyim, üreten kişiyim. Tek olmasındaki sebep buranın hem ustasıyım, hem çırağıyım, hem malzeme tedarikçisiyim.”
Engelli vatandaşlar nasıl problemlerle karşılaşıyor?
“Mesela elimde tamir ettiğim engelli ekipmanının joystickin de ufak bir kablosu var. Onu tamirini,
bakımını yaptım. Kablolarından biri zamanla kopmuştu. Elimizde olan bir parça ile onardık.”
Engelsiz Atölye fikri de sanırım bu şekilde doğdu.
“Ufacık bir kablo için ekipmanın şehir dışına gidip, 400-500 TL kargo parası ödememesi için, sorununda Çanakkale'de çözülmesi noktasında girişimde bulunduk. Engelsiz Atölye Projemizin hayata geçmesi için kafamızda bu projeyi canlandırdık. Çanakkale’mizde bunu hayata geçirmek için bir proje yaptık. Ana tema buradan çıktı. Çanakkale içinde engelli kardeşlerimiz çok büyük sorunlar yaşıyordu. Bu sorunları da büyük illerde halletmek zorunda kalıyorlardı. Cihazlarının neresinde arıza olduğunu da bilmedikleri için cihazın tamamını kargoya veriyordu. Kargo büyük olduğu için daha çok para da alınıyordu. Hatta birkaç kere cihazın neresinde tamir gördüğü de söylenmedi. Şikâyet geldi. Akü değişecek ya da başka bir şey değişecek diyorlar. 5-10 liralık ya da 100 liralık arızası olan malzemeyi kargo ödemeleri de dahil birkaç bin liraya mal ediyorlardı. Engelli bunu bilmediği için ödemek zorunda kalıyordu. Engellinin maddi anlamda rahatlatacak bir atölye. Atölyeden önce de maddi anlamda olanakları olmayan engelli arkadaşlarımız bizimle irtibat halinde oluyordu ve sponsor bulmaya çalışıyorduk.”
Tamirleri siz mi yapıyorsunuz?
“Ben zanaatkârım, ustayım. Zaten 8-10 senedir bu gibi arızaların ufak tefek tamir ve bakımlarını yapıyordum. Bu atölye sayesinde ekip ve ekipmanlarımızı aldık. Bir dükkanda kullanılması gereken her şeyi kapsayan malzemelerimizi aldık. Bir iki tane eksik malzemelerimiz var. İnşallah onları da zamanla halledeceğiz. Cihazlarımızı tamir ederek engelli vatandaşlarımızın hizmetine sunduk.”
Gerekli ekipmanları nasıl temin ettiniz?
“Covid-19 pandemisi, ülkemizi, ekonomimizi ağır engelledi. Ülkemiz külfet altına girdi. Sponsor bulma konusunda da arkadaşlarımız külfet altındaydı. Ben de araştırmasını yaptım. Avustralya Konsolosluğumuz var. Onlarla bir iki proje yaparak onlarla güzel etkinlikler yapmıştık. Onlarla iletişime geçtim. İletişime geçtiğim Barış Bey, konsolosluk değil, büyükelçilik üzerinden yapacaklarını söylediler. Avustralya Ankara Büyükelçiliği ile görüşüp fikrimizi sunduk. Proje Koordinatörümüz Gökhan Keleş aracılığıyla projeyi yapıp onlara gönderdik. Onayladılar ve alınması gereken ekipmanların maliyetini bütün bütçesini Avustralya Büyükelçiliği’nden aldık. Onlara çok teşekkür ediyoruz. Sponsor bulmada zorlanıyoruz. Covid-19 umarım bir an önce biter, rahatlarız da bu anlamada yaşadığımız zorluklar gider. Ekipmanların tamir ve bakımında gidecek olan giderlerin sponsorların bulması gerekiyor, projenin içinde bu var çünkü. Ekip ve ekipmanların yedek parçalarını da sponsorlar aracılığı ile tamamlar, engelli kardeşlerimizin tüm sorunlarını atölyelerden sorunsuz bir şekilde engelsiz bir şekilde atölyemizde tamir eder ve teslim ederiz diye düşünüyoruz.”
Maddi olarak, engelli vatandaşları ‘Engelsiz Atölye’ nasıl rahatlatıyor? Örnek verebilir misiniz?
“Jak ve joysticki birleştiğinde akülü sandalye şarjla 220 voltluk elektrik verip aküsünü dolduruyor. Bu engelli vatandaş için çok önemli. Eski model olduğunda çıkma parça gerekebiliyor. Mesela elimizde bir tane var. Akünün bozuk parçası 1500 lira istediler. 100 lira kargo ile 1600 lira ediyordu. Bir parçasını tamir edip, bir de ekleme yaparak yaklaşık 500 liraya mal ettik.”
Projenin yaygınlaşması konusundaki görüşleriniz neler?
“Pilot olarak Çanakkale'yi düşünüyoruz ama basının aracılığı ile bizlerin tanıtımı ile tüm illerde yapılmaya başlanılacaktır. Her ilde olması gerektiğini, belediyeler aracılığı ile desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu tip faaliyetlerin belediyeler aracılığı ile yapılması gerekiyor. Belediyelerin 5393 sayılı kanununda bunlar yer almakta. Bazı belediyeler destek verip vermeme noktasında kendilerinin insafında oluyor. Belediyenin desteklerinde olursa çok daha kaliteli işler çıkar.”
‘Engelsiz Atölye’de ne gibi tamir ve bakımlar yapıyorsunuz?
“Burada her cihazın bakım ve onarımını gerçekleştiriyoruz. Elektronik kapsamda bizim yapamayacağımız bir şey olursa ustalarımıza götürüyoruz. Onlarda çözemediyse, dışarda yaptırmaya çalışmanın bir anlamı yok. Yenisinin alınmasını öneriyoruz.”
Engelli ekipmanları her yerde tamir edilebilir mi?
“Elektrik ve elektronikçilerin yapabileceği işler ama bilinmediği için üzerinde durulmadığı için yapılmıyor. 8 senedir bunu yapıyorum. Kendi araç ve gerecimle ekipmanların tamirini yapıyordum. Ustalara, sanayiye gidiyordum. Şimdi yeni takımlarımızla işimiz kolaylaştı. Bir de kaynak makinesi almayı planlıyoruz. Her şey kolaylaşacak.”
‘Engelsiz Atölye’ Çanakkaleli engelli vatandaşlara ne kazandıracak?
“Yüzde 95 oranında dışa bağımlılığı kesecek. Şehir dışına malzeme gittiğinde 2-3 gün kargo tutuyor. Maliyet ve tamirleri ile birlikte 10-15 gün zaman gidiyor. 15 gün demek onların hapis kalması demek. Akülü sandalyeye binen manuel sandalyeye binemiyor. Bu anlamda farkındalığı yarattık. Maksimum 15 gün süren tamir işlerini minimum zamanda burada yapıyoruz. Sosyal hayata kazanmalarını sağlayacağız. İlerde Çanakkale’de akülü, manuel ve tekerlekli sandalye, engelli ekipmanları tamir bakım ustalığı eğitimi vermeyi planlıyoruz. Buda bir meslek olacak. İŞKUR ile görüşüp istihdam yaratmayı düşünüyoruz. Eğitim vererek de istihdam yaratacağız. Engelliyi de istihdam ettirebilirsek, projenin amacına ulaşacağız.”
Tepkiler nasıl?
“Engelli kardeşlerimiz bizi tebrik ederken içlerinin rahatladığını söylediler. ‘En azından arıza olduğunda en kısa sürede nereye gideceğini biliyoruz’ dediler.”
Talep ve istekleriniz neler?
“Sponsor bekliyoruz. Bu anlamda bize destek vermek isteyen sponsorları bekliyoruz. Gönüllü olmak isteyenleri bekliyoruz. Bu büyük bir nimet. Sadece bizim desteğimiz ve yönetimin desteğinden ziyade Çanakkale halkının, kurumların belediyelerin buna destek vermesi lazım. Özel İdare’den, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne, Milli Eğitim’den Valiliğe, vekillerimize herkes destek oldu. Ama herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Engellilerin sorunlarını minimuma indirdik ama bundan sonra çıkacak sorunlar için sponsor bulmamız şart. Sponsorların buraya vereceği desteğin vergiden düşüleceğini unutmamalılar. Desteğin iyi yere gittiğini bilmeliler. Herkesi atölyeyi görmeye, sponsor olmaya, sorunları varsa bizlerle paylaşmaya bekliyorum. Belediyelerle buraya elektrikçi alımı konusunda görüşmeler yapıyorum.”
Damla YELTEKİN