ÇANAKKALE GELECEĞİNİ KONUŞUYOR
Çanakkale'nin dinamikleri Çanakkale'nin geleceğini konuşuyor.
Mehmet Durmuş
Ziraat Mühendisi
1- 2018 Troia Yılı yeterince tanıtılıyor mu? Yapılan etkinliklerin, yatırımların ileriki yıllarda Çanakkale'ye artısı olacak mı?
Bu konunun turizm boyutuyla ele alınması gerektiğini düşünüyorum. Turizm, Çanakkale’nin tarımdan sonra en büyük ekonomik kaynağıdır. Tarımın azalması Çanakkale’nin turizme daha çok yönelmesinin önünü açtı. Turistik olarak bölgelerimize baktığımızda Çanakkale’nin bu açıdan çok zengin olduğunu görüyoruz. Troia Antik Kenti, Assos, Behramkale, Kaz Dağları, Apollo Smintheion vs. birçok antik değerimiz bulunuyor ve insanlar buraları merak edip gezmek istiyorlar. Tabi bir anket yapılsa çoğu insan bu değerli yerlerin Çanakkale’de olduğunu bilmiyordur diye düşünüyorum. İşte Troia Yılı buraları dünyaya ve Türkiye’ye tanıtmamız için bir fırsat, Troia Yılı Çanakkale’nin reklamı olacaktır. Yeterli tanıtılıyor mu diye değerlendirirsek, ben tanıtılmadığını düşünüyorum. Tabii bu çalışmayı başlatanlara öncelikle teşekkürlerimi sunuyorum. Çok değerli bir çalışma ve büyük emek istiyor. Aslında sorunumuz hazırlıksız olmak. Birkaç yıl önceden hazırlığı yapılmış olsaydı daha derin bir çalışma yürütülebilirdi. Önümüzde 3 aylık bir yaz sezonu var. Ben etkinliklerin birçoğunun bu yaz sezonuna bırakıldığını düşünüyorum. Tabii öncelikle müzenin de bitmesi gerekiyor. Gelen turistlere müzeyi gezdirip Troia’nın ne olduğunu anlatmamız gerekiyor. Sadece yurt dışından değil, yurt içinden de Troia’yı merak eden insanlarımız vardır. Yurt içinde tanıtımlarımıza hız kazandırarak bu sezon içerisinde onları buraya çekebiliriz. Diğer yandan Çanakkale’nin de bu yıla adapte olması gerekiyor. Çanakkale halkının konunun dışında tutulduğunu düşünüyorum ama onların bu yılın içerisinde yer alması gerekiyor. Turistler sadece Troia’yı değil Çanakkale’yi de gezeceklerdir. Halkımız bilinçlendirilirse ileriki yıllarda daha güzel, daha umut verici çalışmalar ve kazançlar olacağını düşünüyorum.
2- İl ve ilçeler yeterince yatırım alıyor mu? Aklınızda kalan yatırımlar nelerdir?
İl ve ilçelerin yatırımlarına bakarsak yatırım olarak neyi değerlendirmemiz önemli diye düşünüyorum. Yatırımlar ilçelerin ihtiyaçlarına yönelik olarak yapılmalıdır ve bu yatırımlar devlet tarafından olmalıdır. Bu yatırımların en güzel örneğini ben Ezine Gıda İhtisas OSB olarak değerlendiriyorum. Öncelikle Çanakkale’nin tarımsal ürünleri için dönüm noktası olacaktır. Bu ürünlerin Çanakkale’den çıktığına dair elimizde bir belgemiz olacak. Diğer yandan 8.000 işçiye istihdam sağlanacak ve bu da işsizlik sorununa bir nebze de olsa çözüm olacaktır. Bu OSB ile Ezine Peynir’i hak ettiği değerle piyasalarda yer alacak ve sadece aracı değil üretici de kazanacaktır. İlçelerimiz tarımsal ve hayvansal ürünleri üretmekte zorluk çekiyorlar. Tarım politikamızın belirsizliği, girdilerin çok fazla olması üreticiyi oldukça zorluyor. Ben ilçelere yapılacak olan yatırımın bu yönde olması gerektiğine inanıyorum. İl bazında baktığımızda yani merkez ilçe olarak yatırımlar turizm alanına, konaklama alanına yapılmalıdır. Çanakkale her sezon turist alan bir il ve insanlar buraya geldiklerinde kalacak yer bulamıyorlar. Yer bulamadıkları içinde şehir dışında konaklama yapıyorlar. Bu da insanları buradan soğutuyor. İl merkezine yeşilini bozmadan yatırımlar yapılacak olursa Çanakkale’nin turizmin gözdesi haline geleceğini düşünüyorum.
3- Çanakkale ili ve ilçelerinde tarım arazileri birer birer satılıyor. Bunlar çiftçiyi ve üretimi nasıl etkiler?
Bu Çanakkale’nin bir ayağının betonlaşma arzusuyla kırıldığının göstergesidir. Tarım arazileri Çanakkale’nin büyük gelir kaynağıdır. Dediğim gibi Çanakkale’nin kendine has birçok ürünü bulunuyor. Siz bu ürünleri geliştirmek, üretimini arttırmak yerine sattırıyorsanız kendinizi suçlu hissetmelisiniz. Bir yandan şehir hayatının özendirilmesi de bu satımlara fayda sağlıyor diye düşünüyorum. Çünkü gelecek nesil tarımdan bir yarar göreceğine inanmıyor. Onlara üretimin bir şehir, bir ülke için ne kadar önemli olduğunu anlatmamız gerekiyor. Bu araziler satılabilir buna kimse karışamaz ama burada belediyenin bu arazileri tekrardan tarımsal arazi olarak değerlendirmesi gerekiyor. Belediye oraya imar verirse bu bütün tarım arazilerinin dolayısıyla da üretimin sonu olacaktır. Lapseki tarafında bunun örneğini görebiliyoruz. Köprünün yapımına başlanmasıyla arazi fiyatları absürt şekilde arttı. Tabi bunu fırsat bilen borçlu üretici de çareyi arazisini satıp merkezlere yerleşmekte buldu. İşte orayı alan insanlara demeliyiz ki ‘’burası tarım arazisidir, buraya imar verilemez’’ Yapmamız gereken tek şey bu, yerleşmeyi tarım arazileri yerine çorak arazilere vermektir. Umuyorum ki hem Çanakkale hem de ülke olarak üretimin ne kadar değerli olduğunu anlarız.
4- Gelibolu Tarihi Yarımada'da neler yapılıyor? Gezip görme şansınız oluyor mu?
Gelibolu Yarımadası’nın bu konuda yapılaşma ve oradaki izinler bağlamında müsteşar yardımcısı seviyesinde bir başkanlık tarafından bu işlerin koordine edilmesi çok mantıklı çok başarılı bir karardır. Çanakkale ve Gelibolu Yarımadası, Türkiye’deki her insanın bir parçasının bulunduğu ortak noktamızdır. Yani bir halının desenleri gibi iç içe geçmiş bir Anadolu motifini biz Gelibolu Yarımadası’nda görüyoruz. Memleketin neresinden olursa olsun her insanın mutlaka bir parçası var orada, bu bağlamda baktığınız zaman Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın biraz daha interaktif, aktif bir şekilde orada, oraya ziyarete gelenlerle ilgili bir takım programlar yapması lazım. Bu anlamda imarla ilgili, karşı tarafta Kilitbahir Kalesi’nin restorasyonu falan vs. o anlamda orada yapılan çalışmaları takip etmemiz gerekiyor. Çanakkale Savaşları Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde vatan savunması için canını vermiş atalarımızın yattığı yer, bu yeri biz kirlettiğimiz zaman kanımızın durması gerekiyor. Son zamanlarda yerli turistlerimiz burayı ziyarete geliyorlar ama günübirlik ve yorgun oluyorlar. Bence o insanları sadece bir günlük değil de birkaç günlüğüne buraya getirip daha detaylı bir şekilde burada neler olduğunu anlamalarını sağlamamız gerekiyor. Çocuklar için tiyatral ve görsel etkinlikler yapılarak bu ruhu daha iyi benimsemeleri sağlanabilir. Genel olarak ben çalışmaları olumlu ama geliştirilebilir buluyorum.
5- Yakın bir tarihte Küçükkuyu - Midilli seferleri başlayacak. Bunun Çanakkale'ye katkısı olur mu? Tatilinizin bir bölümünü Midilli'de geçirmek ister misiniz?
Çanakkale'de olduğu gibi yakınlarında da oldukça güzel yerler mevcut. Midilli'de bunlardan bir tanesi. Güzel bir girişim diye düşünüyorum. Ayvalık taraflarından günübirlik gidiş-dönüşler yapılıyor diye biliyorum. Küçükkuyu'ya da koyulmasıyla Çanakkale insanı biraz daha rahat gidip gelebilecek. Tabi ki bende tatilimin bir bölümünü Midilli'de geçirmek isterim. Yunanistan’la aramızda bazı siyasi krizler çıkabiliyor ama bunların halkları etkilememesi gerekiyor. Halklar barış içinde olmalı ve hem kültürel hem de ekonomik olarak birbirlerine katkı sağlamaları gerekiyor. Böyle çalışmaların aradaki buzu eriteceğini ve insanlarımızı kaynaştıracağını düşünüyorum.
Nursel Güngördü