Seramik ustası Burak Çiftci, kaleninsesi.web.tv’de yayınlanan Üçüncü Hamur Kültür Sanat ve Tarih Programına konuk oldu. Canlı olarak yayınlanan Üçüncü Hamur Kültür Sanat ve Tarih Programı’na katılan Seramik ustası Burak Çiftci, Çanakkale’nin göz bebeği seramik sanatına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. 2004-2008 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi mezunu olan Burak Çiftci, 2009 yılından beri seramik ile uğraştığını ifade etti. Çiftci bunun yanında çini, minyatür, hat gibi sanat dallarıyla da uğraştığını söyleyen Çiftci, yaklaşık 6-7 sene önce Çanakkale’nin son ustası İsmail Bütün ile yollarının kesiştiğini ve geleneksel Çanakkale seramiğine de bu şekilde başladığını belirtti.
Seramik ustası Burak Çiftci, seramiğin kullanım alanlarının çok geniş olduğunu, seramiğin aslında hayatımızın birçok alanında karşımıza çıktığına değinirken, silah başlarından mutfak eşyalarına kadar kullanım alanı olduğunu belirtti. Seramik sanatının önemine değinen Burak Çiftci, “Silah, füze başlarından mutfakta kullandığımız araç gereçlere kadar aslında seramiğin geniş bir kullanım alanı var. Seramikler genelde kil, toprak elementleri, tozlar ve su karıştırılarak ortaya çıkar ve şekillendirilen seramik yüksek sıcaklıktaki bir fırında pişirilerek son halini alır. Seramiklerin kullanım alanları ise, vazo, tabak, duvar objeleri gibi yerler, seramik iç dekorasyonlarda geniş kullanım yelpazesine sahiptir ve insanlar tarafından da fazlaca tercih edilirler. Bizim günlük hayatta hayatımızı kolaylaştıracak ürünler seramikten yapılmaktadır” dedi.
“Ülke şartlarında sanatla ilgili seramik adına bir şey yapmak çok zor!”
“Ülke şartlarında sanatla ilgili seramik adına bir şey yapmak çok zor” diyen Çiftci; “Ama endüstriyel seramikten mezun olan arkadaşlarımız Çanakkale Seramik Fabrikası gibi büyük fabrikalarda tasarımcı olarak görev yapabiliyor. Bunun dışında piyasada bizler gibi atölyecilik yapıp bu işi sürdürmeye çalışan arkadaşlarımız var. Onlar biraz daha zor durumdalar, çünkü hammaddeler eskisi gibi değil, alıcı bulmak çok zor, insanlara pahalı geliyor ama oradaki en ufak emeği bile atlıyorlar. Seramik işinden para kazanmak istiyorsanız Çanakkale gibi küçük bir şehirdeyseniz özellikle, müşterilere çok fazla ulaşamıyorsunuz. Müşterilere ulaşmak için dijital bir çağda yaşamamızdan dolayı sosyal medyayı çok iyi kullanıyor olmanız gerekiyor, sosyal medyada reklamlar verip bu işi geliştirebilirsiniz, uğraştırıcı işler ama Türkiye’de artık insanlar seramiğin ne olduğunu biliyorlar” şeklinde konuştu.
“Çanakkale’de seramik çok önemli”
Çanakkale’de seramik sanatının diğer illere göre çok daha önemli bir konuma sahip olduğunu söyleyen Çiftci, Çanakkale adının dahi seramikten geldiğini söyledi. Burak Çiftci; “Dünya üzerinde adını seramikten alan 3 tane şehir vardır. Bir tanesi daha önce Sayın Belediye Başkanımız Ülgür Gökhan ile beraber ziyaret ettiğimiz İtalya’da bir kent. Onun dışında Çanakkale ve yanlış hatırlamıyorsam İspanya’da bir şehir var. Bu çok güzel bir şey, kentler ismini o yöredeki yöresel ürünlerden, seramiklerden alıyor. Yani Çanakkale’nin kısaca tarihinden bahsedersek 17. Yüzyıldan sonra seramik üretim merkezi haline geliyor, çanak kalesi diye geçiyor Çimenlik Kalesi ve çevresi daha sonra yazı diline Çanakçılar kalesi diye Çanakkale olarak yerleşiyor, isim buradan geliyor. O yüzden Çanakkale için seramikler çok önemli, geleneksel seramikler çok önemli, dünya üzerinde olmayan seramikler Osmanlı zamanında da buradan tüm dünyaya yayılmış. Türkiye’de Çanakkale belki sadece boğaz olarak ya da büyük bir savaş ve zaferin kazanıldığı yer olarak biliniyor ama sanat tarihinde de Çanakkale çok önemli bir konumda bu açıdan” diye konuştu.
Pandemi döneminde satışlarda artış oldu
Pandemi dönemini de değerlendiren seramik ustası Burak Çiftci, pandemi döneminde işlerinde bir artış olduğunu dile getirdi. Çİftci, “Diğer atölyeci arkadaşlarla da konuştuk, pandemi sürecinde işlerde bir artış gördük. Bizim açımızdan maddi olarak yukarıya doğru bir ivme gördük diyebilirim. İnsanlar evlere kapandılar, kurallara riayet etmek zorunda kaldılar ve doğal olarak internet üzerinden satışlarda bir artış oldu” ifadelerini kullandı.
“İsmail Bütün, Çanakkale seramiklerine tekrardan can kattı”
Burak Çiftci, Çanakkale’ye adını veren seramiklerin daha önceden üretim konusunda zayıf olduğunu fakat yaklaşık 10 senedir bu seramiklerin üretilmeye başladığını belirtti. Çiftci; “2010 yılına kadar seramikler yeterince üretilmiyordu. 17. Yüzyıl sonundan 20. Yüzyıl başlarına kadar sıkça üretilmiş, ekonomiye büyük bir katkı sağlayan bu seramikler üretilmemeye başlamıştı. Fakat 2010 yılında Çanakkale’de bazı ustalar devreye girdiler. ‘Son Usta’ dediğimiz İsmail Usta yani İsmail Bütün, yeni kursiyerlerle sanata tekrar can verdi, tekrar Çanakkale seramiklerini hatırlattı. Yavaş yavaş bu seramiklerin tekrar hatırlanması ve üretilmesi sağlandı” dedi.
“Geleneksel seramikler çok fazla üretilmiyor!”
Geleneksel seramiklerin çok fazla üretilmediğini ve bunun sebebinin ise maddi sebepler olabileceğini ifade eden Burak Çiftci; “Şöyle bir şey söyleyebilirim, Çanakkale’de şu an yaklaşık 30-35 tane seramik ile ilgili yerel atölye var. Bunların arasından 5 ya da 6 tane geleneksel üretim yapanı anca çıkıyor, tabi onlar da satış politikalarından dolayı üretmiyor olabilirler. Çok yoğun bir üretim yok diyebilirim” ifadelerini kullandı.
“Seramik Bayramı’nda Çanakkaleli seramikçiler hatırlanmıyor”
Seramik Bayramı’na ilişkin sitemini de dile getiren seramik ustası Burak Çiftci; “Burada biraz sitem edeceğim ister istemez, Çanakkale’deki seramikçiler olarak biz hiçbir zaman Seramik Bayramı’nda hatırlanmadık. Genelde ülkemizde olduğu gibi bu tarz programlarda en önde her zaman protokol oluyor, Seramik Bayramı’nda Çanakkaleli seramikçiler hatırlanmıyor. Yaklaşık 35 atölye var, her birinden 2 kişi ekmek yese yaklaşık70-80 kişi bu işten yaşamını devam ettiriyor. Ama bu seramikçiler hatırlanmıyor ve bu organizasyonlara davet edilmiyorlar” dedi.
Funda Figen