ÇANAKKALE BÜYÜYOR, ÇANAKKALE DEĞİŞİYOR
Ahmet ANIL
Çıplakköy Köyü Muhtarı
- Çanakkale her geçen gün büyüyor ve gelişiyor. Bu büyümenin köylerimize katkıları sizce nelerdir? Bu anlamdan neler yapılıyor?
Köyümüz Truva’nın milli parklar sınırı içinde Batak ovasın da. Batak ovasının ekonomik durumu şu an çok kötü. Türkiye büyüyor, Çanakkale büyüyor, gelişiyor diyoruz ama bunu önce çiftçiye sormak lazım. Çiftçinin, ekonomik durumu çok bozuk. Domates, şeftali, mısır para etmiyor, 30 kuruşa domates satılıyor. Köylünün büyümekle falan alakası yok daha çok küçülüyor. Köyün yarısı zaten şehir merkezine göçüyor. 10 yıl önce 800 civarı nüfusumuz varken şimdi 300’e düştü. Kış ayların da daha da düştüğü oluyor. Hep ihtiyarlar kalıyor, köyde genç nüfus kalmadı. Bir iş yapmaya kalksan gençlik bulamıyorsun. Şehir büyüyor, biz küçülüyoruz.
- Önümüzdeki 5 yıl içerisinde size göre Çanakkale ne yönde ilerleme kaydedecektir ? Bu gelişme köylerimizi nasıl etkileyecektir?
Önümüzdeki beş yıl için planlarımız değişik. Milli parklar içinde olduğumuz için çok önemli çalışmalarımız var. Belki de çoğu çiftçi tarımı bırakacak ve turizme yönlenecek, pansiyonculuk yapacak. Şimdi Truva’ya bir kültür parkı yapıp genişletmeyi düşünüyorlar. Büyük bir yatırım. Köylerin çehresi, alt yapısı hatta halkı bile değişecek. Eğitimler, seminerler, kurslar verilecek ve köylü turizme yönlendirecekler bizde muhtarlık olarak bunu destekliyoruz. Zaten çiftçi tarımla bir şey kazanamıyor en azından turizmle kazansın, amacımız o. Truva dediğiniz zaman bir kültür, Çanakkale’nin çehresi. Ben turizm yönünde olacağını ve çevre köyleri olumlu etkileyeceğini düşünüyorum.
- Ekonomik yönden değerlendirdiğinizde değişim ve gelişim yönündeki yatırımlar ne yönde olabilir? Bu yatırımlar köylerimizi nasıl etkiler?
Köylüyü öncelikle yönlendirmek gerekir, gençleri teşvik etmek gerekir. Tarım cazip hale getirilmeli ki gençler bu işe heveslensin. Desteklemeler, hibeler artmalı, genç çiftçilere destek olunmalı. Şimdi gençlere seralar kurdurmaya başladırlar ama bunu genişletmeleri lazım. Her şey planlı, programlı yapılması lazım. ‘’Al sana sera parası’’ demekle olmaz kontrol edilip, gençlere yol gösterilmeli. Hayvancılık desteklenmeli, hayvan verilmeli, çiftçiye traktör alımında yardım edilmeli, seralar kurulurken destek çıkılmalı. Genç çiftçilere Çanakkale den çekmek gerekli ki köylerde çiftçilik yapabilsinler. Şuan biz ölsek köyde cenazemizi kaldıracak genç yok. Gençliği sadece düğünlerde, mevlitlerde buluyoruz. Çünkü gençler, büyüklerinden bir şey öğrenemediler neden? Büyüklerinin durumu kötü olduğu için onlarda çiftçilik yapmalarını istemediler. O yüzden küçüklükten yetişen çiftçide kalmadı. Yaşlı çiftçiler çabalıyorlar ama hep borçla gidiyor. Nereye kadar böyle gidecek? Köylü sezona borçla giriyor, sezonda kötü geçince borç olduğu gibi kalıyor. Eskiden batak ovası denilince insanların aklına pamuk gelirdi. Ama pamuk bitti şuan batak ovasına giden tane pamuk göremezsiniz. Eskiden çiftçinin birikimi, tasarrufu, teminatı her şeyi pamuktu. Domates eker, domatesini satar, pamuğun işçiliğine başlar, en son pamuğunu satar o da cebine kar kalırdı. Sezona girerken de elinde birikimle girerdi. Şimdi pamuğa destekleme yok, işçiliği çok, yevmiye masrafı çok zaten o işi yapacak insan bulmakta ayrı bir dert, dışarıdan getirtmek zorundasınız. Sadece tarım değil hayvancılığı da teşvik etmek lazım. Süt yok, yumurta yok 10 yıl önce de süt 1 lira yirmi beş kuruştu, şimdi de aynı değişen bir şey yok ama yem fiyatlarında yüzde yüz zam var. Bu insanlar desteklenmezse nasıl yapacaklar bu işi. O yüzden tarım ve hayvancılığa destek yapılması lazım, en azından fiyatlarda iyileştirme yapılması gerekli.
- Maden ve termik santral konusuna nasıl bakıyorsunuz?
Bizim madenle ilgimiz yok ovadayız ama Kaz Dağında yapılan maden çalışmalarının bize de zararı var. Bizim sulamamız Kaz Dağlarından gelen yer altı sularıyla yapılıyor. Birkaç kez ovamızda da yaptılar, yıl da iki üç kez gelip, ölçüm yapıp gidiyorlar. Bizim sularımız da kirleniyor. Onun yerine güneş enerjisi var, yenilenebilir enerji diyoruz. Bu konuda biz Muhtarlar Derneği olarak, hizmet götürme olarak rüzgar gülü projesine girdik. Muhtarlıkların elektriklerine katkı olması için böyle bir proje düşündük. Bu proje hibeli bir proje, Çanakkale milletvekilimiz, valimiz, il genel meclislerimizle ortak bir proje yürütüyoruz. Büyük bir yatırım, güzel olacağını düşünüyoruz. Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeleri gerekir. Maden ve termik santrallerin yararlı olacağını düşünmüyorum.
- Çanakkale 1915 köprüsü şimdiden ses getirmeye başladı. Bittiğinde şehrimize ve köylerimize nasıl katkısı olur?
Katkısı tabi ki olacaktır. Biz sebze meyve olarak İstanbul’a bağlıyız. Ulaşım olursa her yerden gelecektir. Şimdi insanlar, feribot parasını hesaplıyor, zamanını hesaplıyor, satışını ona göre yapıyor. Köprü olunca daha rahat olacaktır. Yerlerimiz de değerlenecek, belki sanayi kuruluşları gelecek, sebze, meyve fabrikaları açılacak buradaki üreticide rahat edecek, üretim de daha fazla seçenek olacak. Bizim sanayi olarak sadece çimento fabrikamız var başka da bir şey yok. Köprüyle birlikte fabrikalar çoğalacak ama gıda fabrikası olması lazım bizim fayans fabrikasına ihtiyacımız yok. Bizim ovamız milli park olduğu içi bazı sıkıntılar çekiyoruz tabi, her şeye izin verilmiyor. Yavaş yavaş yumuşatmalar yaptılar ama bir değişim olması lazım. Köprü sanayicileri buraya yönlendirecektir. Köprüye doğruda bir genişleme olacaktır. Eskiden ben köprüye sıcak bakmıyordum. Çünkü, esnafa zararlı olacağını düşünüyordum. Feribot sırasın da bekleyenler bir su alsa ekonomiye katkıları olur diye düşünüyordum ama köprüye doğru bir büyüme olacağı için esnafın sıkıntı çekeceğini zannetmiyorum. Oralar da merkez olacak artık. Zaten sıra bekleyen insanlar, burada yaşayan halk trafikten sıkıntı çekiyor. O yüzden
yararlı olacağını düşünüyorum.
- Muhtemelen Büyükşehir olacağız. Bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?
İnşallah bizim için hayırlı olur. Biz muhtarlıkların kendi bütçeleri var bu bütçeden bazı sorunları çözebiliyoruz. Belediye ye bağlandığımız zaman bizim yaptığımız hizmetleri bize getirebilecekler mi? Bence yetiştiremeyecekler. 52 tane köy var 1’er lira alsın 52 lira yapar.Ben hep burada üniversitenin bütçesinden bahsederdim, 40 bin tane öğrenci var he gün 1’er lira harcama yapsalar Çanakkale’nin ekonomisine 40 bin lira katkı oluyor. Aynı bizimde öyle olacak 52 tane köye nasıl yetişebilecekler. Bazı küçük sorunları biz kendi imkanlarımızla çözebiliyoruz. Ama büyükşehir olunca yapabilir miyiz bilmiyorum. Bir yandan da muhtarlar biraz rahatlar. Her sorun da muhtarlığa giden halk artık belediyeye gidecektir bu da bizim üzerimizdeki yükü biraz rahatlatır. Köylü için iyi mi yoksa kötü mü olur bilemiyorum tabi. Biz bütçemizle işçi bulamıyoruz. Kepçe arıyoruz yoğunluktan gelemiyorlar. Belediye 52 köye aynı anda nasıl kepçe gönderecek? Köylü için de ayrı bir sorun olacaktır çünkü, alışık değiller. Köylü evinin önüne samanını, ineğini koyuyor ama belediye gelince buna izin vermeyecektir. Sonra yerlere vergi çıkaracaklar, köyde vergi falan yok insanlar nereden bilecekler? Çanakkale’nin en eski köyü bizim köyümüzdür. O kadar senedir burada yaşayan böyle bir şey görmemişler onlara ters gelecektir. Eskiden bizim köyün oraya yol yapıldığında köylümüz geçen araçlardan rahatsız olmuş vergiye alışmalarını kolay olmayacaktır. Yapacaklarsa geçici dönemlerle yapmaları daha sağlıklı olur. Önümüzdeki beş yılda kademeli bir şekilde yapılabilir. En basit örneği köylerde nikahları muhtarlar kıyıyor. Büyükşehir olunca memurlar kıymaya başlayacak 10 köyde birden nikah olunca yetişmesi zor olacaktır. Geçiş döneminde bu yetki tekrardan mahalle muhtarlarına verilebilir. Birden geçilirse sıkıntılar çıkacaktır. İnsanları bilgilendirerek yapılması daha sağlıklı olur. İnşallah hayırlısı olur.
Caner KÜPELİ