Kaleninsesi Gazetesi Wep TV’de yayınlanan, imtiyaz sahibi İlker Ülker öncülüğünde yapılan ve Bülent Büberci’nin hazırlayıp sunduğu Dobra Dobra programı, birbirinden değerli konuklarını ağırlamaya devam ediyor. Programa konuk olan Sivil Toplum ve İlişkiler Çanakkale İl Müdürlüğünden emekli İbrahim Yerli önemli açıklamalarda bulundu. Çanakkale’de 1007 derneğin olduğunu hatırlatan Yerli, “Bu dernekler kamu yararına çalışmıyorlar mı? 'Kamu yararına çalışan dernekler' kanundan kaynaklanıyor. Yerelde kurulan bir derneğin tüzüğü Valilik tarafından onaylanıyor. Çanakkale'de 21 tane Kamu yararına çalışan dernekler var. Kızılay, Türk Hava Kurumu, Türk Anneler Derneği gibi dernekler. Bunlar şube isimleri. Sakatlar Derneği Çanakkale Şubesi gibi. Genel Merkezi başka bir ildedir. Bunların genel merkezlerindeki tüzükler Bakanlar Kurulunda onaylanıyor. Bu dernek tüzüklerinde mutlak suretle ‘şube açılır’ ibaresinin olması lazım. Tüzüğünde bu ibare varsa, Çanakkale merkezde kurulmuş bir dernek her ilde ve ilçede şube açabilir” ifadelerine yer verdi. Yerli, “Dernek kuruluşunda en az 7 kişi, şube kuruluşunda en az 3 kişi lazım. Alınan kararla şubenin kurulacağı il ve ilçenin idari amirliğine gönderilmesiyle başlıyor. 3 kişinin ikametgahları, imza atmaya yetkili kişiler, kuruluş bildiri formu dediğimiz formu doldurarak şubesini kuruyor. Geri kalan tüm işlemler dernek iş ve işlemlerin aynısı. Genel merkezin tüzüğünde örneğin 3 yılda bir mart ayında genel kurul yapın diyorsa, şube de 2 ay öncesinde yapar” dedi.
“Temsilcilikler ve şubeler derneğin emrindedir”
Şubelerin ve temsilciliklerin sorumluluklarına değinen Yerli, “Temsilciliklerin yönetim kurulu, denetim kurulu, genel kurulu gibi üst kurulu yoktur. Şubelerin genel kurulu da var, yönetim kurulu da var, denetleme kurulu da var. Şubeler yaptıkları bütün faaliyetlerde yönetim kuruluna haber vermek zorundalar. Genel kurula da beyanname verdi, bunu genel kurulu vermek zorunda. Şube derneğin, altında, derneğin emrindedir. Dernek isterse kuruluşunu yapar isterse şubeyi feshedebilir. Temsilcilik de böyle. Şube ve temsilcilikte amaç nedir? Derneğin Çanakkale'deki etkinliklerini tüm Türkiye'ye duyurması” sözlerine yer verdi.
“Birlikten güç doğar”
Derneklerin şube ve temsilcilik açabileceğini vurgulayan Yerli, “Çanakkale'de bir dernek tüzüğünde ‘şube açabilir, temsilcilik açabilir’ ibaresi varsa Ordu ilinde de temsilcilik açabilir. Bunla ilgili karar alması lazım. Dernek temsilcilik, şube açabiliyor. Tüzüğünde varsa federasyon kurabiliyor. 5 tane aynı amaç doğrultusunda çalışan dernek bir federasyon açabilir. Kurulmuş 3 tane federasyonda bir konfederasyon kurabilir. Çanakkale'de bir kaç tane federasyon bir tane de konfederasyonumuz var. Bu birlikteliktir. Birlikten güç doğar. “Tüzüğünde aynı amaçları olan derneklerin bir federasyon kurarak güç birliği yapmış olur. Tüzükte 'Federasyonda bulunabilir ya da kurabilir' ifade olması gerekir” dedi.
“Oy oranına göre yedek sıralaması olur”
“Olağan Olağan, olağanüstü ya da Türk Medeni Kanunun 76ıncı maddesine göre yapılan seçimsiz genel kurulların 30 gün içinde bildirilmesi gerekiyor. Derneğin yönetim kurulunun ve denetim kuru asillerinden istifa olduğu taktirde karar aldığı zaman yedekten birinci sıradaki kurula giriyor. Dernekler burada bazen hata yapıyor” diyen Yerli, “İstifayı kabul ediyorlar. Ama yedeklerde 5. sıradaki kişiyi kurula alamaz. O sıralama zaten verilen oy oranına göre. Ancak o kişiden önce sıralaması olanlar 'Ben yönetim kuruluna girmek istemiyorum' diye dilekçe verdiklerinde ancak alt sıralardaki kişi yedeğe geçebilir. Yedekten asile geçişte birinci sıradan başlayacaksın” ifadelerini kullandı.
Yönetimin tamamı istifa ederse ne yapmalı?
Bildirimlerin hukuki olması için karar alınan tarihin önemli olduğunu belirten Yerli, “Karar aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde DERBİS’e bildirmen gerekiyor. Yönetim kurulu en az 5 kişi olmalı. O 5 kişide istifa ettiyse, yedekler bu işi yönetiriz derlerse yedekler yönetimi alır, güven tazelemesi için ilk seçime giderler. Ama yönetime gelecek kimse yoksa dernek boşta kaldıysa seçime de götüremezsin, kararda alamazsın çünkü imza yetkisi de yok. Bu halde derneğin üyelerinden bir kişi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak derneğin tasfiyesine veya geçici olarak mahkeme tarafından görevlendirilen birkaç kişiyle genel kurula gönderilmesi sağlanır” diye konuştu.
“En yetkili kurul genel kuruldur”
Yerli sözlerine şu şekilde devam etti; “Derneğin üyelerinin yüzde 10’u imza toplayarak, derneğin olağan üstü genel kurula gitmesini sağlarlar. Burada yönetim kuruluna ilgili evraklarla müracaat edilir. İlgili evraklarla olağan üstü genel kurula gitmesini isterler. En yetkili kurul genel kuruldur. Dernek üyeleri önce kurul toplanması için derneğe gider ve iç hukuku kullanır. Dernek yönetimi kabul etmemişse sulh hukukuna müracaat ederler. Dernekte hukuksuz bir durum varsa Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü'ne ihbar eder. Denetlenmesi sağlanır ve denetlenmesi neticesinde de mahkemeye sunulur. Mahkeme bunu kapatmaya kadar gidebilir. Sulh Hukuk Mahkemesi ilgili belge ve bilgiler olduğunda derneğe yazı yazar. Faaliyet yapılıp yapılmadığına dair defterlerini ister. Ya da suç unsuru varsa ilgili belgeleri ister. Dernekte bu belgeleri vermekle yükümlüdür.”
DERBİS NEDİR?
Dernek Bilgi Sistemi, yani DERBİS ile ilgili bilgi veren Yerli, “”2005'ten sonra başladı. Her kurulan derneğin başkanına Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü bir şifre veriyor. Çanakkale bu konuda lider. Şifre sahibi olmayan dernek yok. Bu şifreyi dernek kuruluşundan itibaren kurucu başkana verilir. Her genel kurulda, yönetim değiştiyse ya da yönetim kurulu kendi içinde görev taksimi yaptığında şifre o anki dernek başkanına verilir. Dernek başkanı için falanca kişi derneğimizin başkanı seçilmiştir, 'DERBİS şifresi verilmesine' diye bir karar alınacak, üst yazı eklenerek Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne gönderilecek, böylelikle şifre verilecek. Şifre başkana zimmetlidir” dedi.
“Her şey DERBİS’ten yapılabilir”
Olağan dışı bir durumda Başkanın şifreyi ve sistemi kullanamadığı durumlara ilişkin bilgi veren Yerli; “Bir karar alınarak, istisnai bilgileri karara yazarak yönetim kurulundan kişinin bilgileri ve T.C. numarası yazılarak bu kişiye zimmetle mazruf zarfla kurum bunu verir. Bloke olmasını engellemek için 3 ayda bir sisteme giriş yapmak gerekir. Sayfamda ne gibi bilgiler var, ne gibi eksiğim var diye kontrol edilmesi gerekir. Üye aldıktan ya da çıkarttıktan sonra 30 gün içinde DERBİS sistemine bunu işlemen lazım.Üye çıkartılması durumunda kişinin isminde yer alan aktif butonunun pasif hale getirilmesi gerekiyor. İsmi silemezsiniz. Üyelikten çıksa da kişiler zamanında üye olduğu belli” sözlerine yer verdi.
DERBİS sisteminde geliştirmeler olduğunu vurgulayan Yerli, “Her şeyi DERBİS’ten yapabilirsiniz. Bütün makbuzları da, üye aidatı ve bağışı da kesebileceksiniz. DERBİS'e kayıtlı üyeler e-devletten istifa edebiliyor. Dernek defterler tutulmak zorunda. Yakında defterlerde DERBİS sisteminden kullanılacak. Dernek merkezinin yanması ya da hırsızlık konusunda tedirginlik yaşıyorduk. Artık her şey sistemden görebilecek” diye konuştu.
Bülent Büberci