Merve Elveren ve Meriç Öner küratörlüğündeki VarYok Programının son bölümü “VarYok: Anıtsı”, kamusallık üzerine yürüttüğü soruşturmayı Firuzan Melike Sümertaş ve Deniz Tortum’un üretimleriyle derinleştiriyor.
Firuzan Melike Sümertaş, Osmanlı döneminde kadın baniler tarafından inşa ettirilen yapıların İstanbul’un fiziksel ve sosyal dokusundaki etkisini inceliyor. Tarihte genellikle anne veya eş rolleriyle anılan kadınların kamusal hayata yön veren güçlü yapıları bu araştırmayla görünürlük kazanıyor. Anlatının merkezinde yer alan ve on yedinci yüzyılda Kösem Sultan tarafından yaptırılan Büyük Valide Han, Metehan Özcan’ın güncel fotoğraflarıyla sergiye dahil oluyor.
Deniz Tortum ise Upstate New York ve New Jersey’de çektiği Dünya adlı deneysel filminde, meçhul bir zaman ve mekânda gezinerek var olma ve aidiyet çabalarının izini sürüyor. Şair Efe Murad’ın aynı adlı şiirine karşılık veren bu çalışma, bir şiirin filme dönüştürülme denemesini izleyicilere sunuyor.
Bir yıl içinde birbirine eklemlenen üretimlerle sürekli evrilen YUNT sergi mekânı, kamusallığın dönüşümünü anlamaya yönelik kolektif bir düşünme pratiği inşa ediyor. Farklı anları ve coğrafyaları bir araya getiren program, bulanıklaşan sınırları görünür kılarak büyük anlatılara mesafeli bir bakış olanağı tanıyor.