Meteoroloji Uzmanı, Klimatoloji ve Coğrafya alanlarında da eğitim alan Erdinç Uslan, uydu verileri ve meteorolojik analizler ışığında yaptığı değerlendirmede, yangın sonrası toprağın üst örtüsünün yanarak kaybolduğunu, bunun da yağışla birlikte toprak hareketlerini hızlandırabileceğini belirtti. Uslan, özellikle sonbahar ve kış aylarında beklenen yoğun yağışların, bölgede heyelan riskini ciddi şekilde artırabileceğine dikkat çekti.
“Sırtlardaki tepelerde ciddi bir ağaç kaybı meydana geldi”
Uslan Kaleninsesi Gazetesi’ne yaptığı değerlendirmede, “Çanakkale Güzelyalı bölgesinde çıkan yangının ardından bölgedeki ağaçlar büyük zarar gördü. Üniversitedeki hocalarımızla birlikte yangın bölgesine giderek araziyi yerinde inceledik. Daha önce 2007 yılında da benzer bir yangın yaşanmış ve o dönem de bölgedeki ağaç örtüsü büyük oranda zarar görmüştü. Bu yangınlar sonucunda özellikle sırtlardaki tepelerde ciddi bir ağaç kaybı meydana geldi. Uydu verileri üzerinde yaptığımız çalışmalar da bölgedeki toprağın hareketlendiğini, bir açılma ve heyelan tehlikesinin söz konusu olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki sonbahar ve kış aylarında, meteorolojik şartlar ağır yağışlara uygun olursa; ağaç örtüsünün yokluğu nedeniyle bölge toprak kayması ve heyelan riskiyle karşı karşıya kalabilir” dedi.
Kritik Noktalar Tehlike Altında
Uslan, Güzelyalı’da jandarma kampı, seyir terasları ve çevresindeki yamaçların riskli bölgeler arasında olduğunu vurguladı. “Yangından sonra bitki örtüsünün yok olması, toprağı adeta savunmasız bırakıyor. Bu durum, meteorolojik şartlar uygun olduğunda büyük heyelanlara yol açabilir” ifadelerini kullandı.
“Güzelyalı’daki jandarma kampı çevresinde ve Çamlıbel Sitesi yakınlarında yangınla mücadele sürerken, bölgede toprak kayması ve heyelan riski hızla artıyor” diyen Uslan, “İzmir istikametine giden yolun sol tarafında, Nusret Mayın Gemisi’nin bulunduğu seyir terası çevresi tamamen yanmış durumda. Ağaç örtüsünün yokluğu, bölgedeki toprak hareketliliğini tetikleyerek büyük bir risk oluşturuyor” şeklinde konuştu.
“Meteorolojik afetlerin depremden daha etkili olabileceği gerçeği ise ülkede yeterince dikkate alınmıyor”
Çanakkale-İzmir karayolunun yanlış güzergâhtan geçtiğini belirten Uslan, yolun üzerindeki araç titreşimlerinin bile heyelan ihtimalini artırdığına dikkat çekti. “Yangın nedeniyle yolun kapanmasıyla bölgeye müdahale zorlukları yaşandı; alternatif bir güzergâhın olmaması ise büyük bir eksiklik olarak öne çıkıyor” diyen Uslan, “Meteorolojik afetlerin depremden daha etkili olabileceği gerçeği ise ülkede yeterince dikkate alınmıyor. Rüzgarın şiddeti ve yönü gibi kritik veriler zamanında değerlendirilmedi; meteorolojinin sahada etkin kullanımı ise maalesef ihmal ediliyor. Bu durum, afet yönetiminde ciddi bir zafiyet olarak karşımıza çıkıyor” dedi.
“Tedbirli ve bilgili olunmalı”
Uslan, “Türkiye’de afet yönetiminde yaşanan en büyük sorun, tedbirlerin afet olmadan önce alınmaması ve toplumsal bilinç eksikliğidir; bu da en güçlü rüzgarların estiği günlerde bile insanların mangal yakması gibi riskli davranışlarla kendini gösteriyor, oysa afetlerle mücadelede başarı için her yaşta eğitim ve farkındalık şarttır” diye konuştu.
Yangının çıktığı yere de dikkat çeken Uslan, “Orman yangını ilk müdahale ekibi diye asılan tabelanın olduğu alanda yangın çıktı. İlk müdahale ekibi diyor. Orman yangını ilk müdahale ekibinin olduğu yerde çıkan yangın Güzelyalı’yı yaktı. Sorgulanması gereken bir konu bu” dedi.
Afet Planlarının Güncellenmesi Şart
Uslan, Çanakkale’nin doğal afetlere karşı hazırlıklı olması gerektiğinin altını çizerek, “İlk müdahale ekiplerinin yetersizliği ve afet planlarının eksikliği, olası bir felaketin boyutlarını artırabilir. Meteorolojik verilerin dikkate alınmaması, risk yönetiminde büyük bir hata olur” dedi.
Yangınların Nedeni ve Müdahale Süreci
Yangınların nedenine ilişkin de açıklamalarda bulunan Uslan, “Her yıl doğal afet gibi gösterilen yangınların arkasında farklı nedenler olabilir. Sabotaj ihtimali de elbette göz ardı edilmemeli. Ancak en önemli konu, yangına ne kadar hızlı ve etkili müdahale edildiğidir” diye konuştu.
Alınması Gereken Önlemler
Bölgede yangın sonrası risklerin azaltılması için şu adımlar öneren Uslan, “Afet senaryolarının hazırlanması ve düzenli tatbikatlar yapılması. Yerel yönetimlerin ve halkın bilinçlendirilmesi için eğitim programları düzenlenmesi. Altyapı ve tahliye yollarının güçlendirilmesi. Meteorolojik verilerin anlık takibi ile erken uyarı sistemlerinin etkinleştirilmesi. Ormanlar tekrar filizlenecektir, ağaçlar yetişecektir. Ama yapılması gereken şu bizim senaryolara ihtiyacımız var bakın ben hep şunu söylüyorum. Çanakkale boğazı dünyanın en önemli su geçişlerinden bir tanesi. Boğazda yaşanabilecek bir Tanker faciası bir gemi çarpışması ihtimali yok mu, var, maske var mı yok” dedi.
Uslan, “Orman yangınlarının önlenmesi ve müdahale kapasitemizin artırılması için bilimsel verilere dayalı, uzun vadeli planlamalar yapılmalı. Risk yönetiminde proaktif davranmak, olası felaketleri en aza indirir” dedi.
“Çanakkale’nin şu anda afet bölgesi ilan edilmesini gerektiren bir durum yok”
Çanakkale afet bölgesi ilan edilmeli mi sorusuna ise Uslan şu ifadelerle yanıt verdi: “Çanakkale’nin şu anda afet bölgesi ilan edilmesini gerektiren bir durum olmadığını düşünüyorum” dedi.