Dr. Barış Borlat, İlk resmî Türk askeri tarih kitabı olan, ‘Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Harp Tarihi Çanakkale Muharebeleri’ kitabını yayınladı. Borlat, “Tarih meraklısı, özelde de Çanakkale okuması için bakılması gereken eserlerden biri olacağını düşünüyorum” dedi.
İlk resmi Türk askeri tarihi kitabı yayınlandı. Dr. Öğr. Üyesi Barış Borlat’ın kaleme aldığı ‘Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Harp Tarihi Çanakkale Muharebeleri’ isimli kitapta az sayıda tarihçi dışında varlığı bilinmeyen Mütareke dönemi (1918-22) ve Cumhuriyetin ilk yıllarında resmi askeri tarihi yazımında önemli bilgiler sunuyor. Raflarda tarih meraklılarını, araştırmacıları ve akademisyenleri bekleyen‘ Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Harp Tarihi Çanakkale Muharebeleri’ isimli eser Paradigma Akademi yayınevi tarafından basıldı.
, Kaleninsesi Gazetesi’ne özel röportajda bulunan Borlat, “Çanakkale bağlamında tarih okuması en başta; Osmanlı Devleti’nin son dönem askeri dönüşümüne özel bir örnek olması bakımından önemlidir, diğer yandan Kurtuluş Savaşı ön okuması için değerlidir. Ayrıca İstanbul ve Boğazların stratejik öneminin görülmesi noktasında özel bir yere sahiptir diyebiliriz” dedi. Çanakkale Muharebeleri kitabini yayın hayatına kazandırdınız. Hedefiniz nedir?
Çanakkale Muharebeleri konusunda bugüne kadar birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar 1916 yılından başlamak üzere günümüze kadar devam etmiştir. Bu bağlamda elinizdeki kitap Çanakkale Savaşlarına dair Harp Tarihi şubesi tarafından hazırlanan ilk kitaptır. Diğer yanıyla da ilk resmi Türk askeri tarih kitabı olma özelliğine sahiptir.
“AKADEMİK BİR ESER OLARAK DEĞERLENDİREBİLİR”
Okuyucularınız kitabınızı okuduklarında ne kazanacak?
En başta muhteva olarak Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşına girme süreci, seferberlik, Boğaz Muharebelerine kadar olan bölümü birincil kaynaklar, dönem raporlarından okuyabilecekler.
Sadece akademik çalışma için hazırlanmış bir eser mi? Osmanlı Tarihini merak edenler için dil yapısı nasıl?
Eserin orijinal kopyasının akademik bir eser olduğu değerlendirebilir. Dilinin de nispeten buna göre “ağır” olduğu söylenebilir. Ancak Osmanlıca olan orijinal kopyasından günümüz alfabesine aktarım sürecinde sadeleştirmeye gidilmiştir ve bazı yerlerde açıklayıcı notlar eklenmiştir. Bu haliyle tarihe merakla herkesin rahatlıkla okuyabileceği bir çalışma olmuştur.
“ÖZEL BİR YERE SAHİP”
Belirli bir kesit hakkında bilgi veriyorsunuz. Bu tarih kesitini nasıl ve ne şekilde plânladınız?
Bu daha çok eserin orijinal kopyasıyla şekillendi. Buna göre Birinci Dünya Savaşı arifesinden başlayıp Boğaz Muharebelerine kadar gelen bir dönem olduğunu söyleyebiliriz.
Aynı zamanda öğrencileriniz ile de bağınız kuvvetli. Bu bağlamda, öğrencilerinizin 'Çanakkale Muharebeleri' kitabından da etkileneceğini düşünüyor musunuz?
Açıkçası Çanakkale Savaşları konusunda meraklı, araştırmacı, akademisyen herkesin içinde kendine dair bir şeyler bulacağına inanıyorum.
Bu bağlamda tarihe neden ihtiyacımız var? Çanakkale Muharebeleri çalışmanızla hangi soru işaretleri giderilecek?
Zor ve uzun cevap gerektiren bir soru. Belki daha sonra ayrıca sadece bunu cevaplayabiliriz. Ancak özetle şunu söyleyebilirim. Çanakkale bağlamında tarih okuması en başta; Osmanlı Devleti’nin son dönem askeri dönüşümüne özel bir örnek olması bakımından önemlidir, diğer yandan Kurtuluş Savaşı ön okuması için değerlidir. Ayrıca İstanbul ve Boğazların stratejik öneminin görülmesi noktasında özel bir yere sahiptir diyebiliriz.
Çalışmanızı yaparken zorlukla karşılaştınız mı? Nasıl çözüme ulaştınız ?
Bu tip günümüz alfabesine aktarma yapılan çalışmalardaki en temel sorunu genel okuyucuya ulaşma kaygısının oluşturduğunu düşünüyorum. Bu durum sizin için sürekli “bunu daha anlaşılır nasıl aktarabilirim” baskısıyla çalışmanızı beraberinde getiriyor.
Herkesin okuyabileceği bir çalışma mı? Yoksa daha çok akademik bir kitap mı?
Tarih meraklısı, özelde de Çanakkale okuması için bakılması gereken eserlerden biri olacağını düşünüyorum.
KİTABIN TANITIM BÜLTENİ
Harb-ı Umumi’de Osmanlı Tarihi Harbi : Çanakkale Muharebatı, yayınlanmış ilk Türk resmi askeri tarih kitabı olduğu için hem tarihimiz hem de tarih yazımız açısından önemli bir eserdir. 1’inci Dünya Savaşı esnasında muharebeler cereyan ederken yazılmış olması ise değerini artırmaktadır. Günümüzde az sayıda tarihçi dışında varlığı bilinmeyen bu kitap Mütareke dönemi (1918-22) ve Cumhuriyetin ilk yıllarında resmi askeri tarihi yazımında örnek alınmıştır. Dr. Barış Bolat bu kitabı günümüz tarihçi ve olurları için yayına hazırlayarak önemli bir hizmette bulunmuştur. Unutulmuş bu önemli eserin yeniden yayınlanması resmi askeri tarih konulu çalışma ve tartışmalara büyük katkı sağlayacaktır.
- BARIŞ BORLAT KİMDİR?
Çanakkale doğumludur. Çanakkale İbrahim Bodur Lisesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi’nde eğitim görmüştür. Cumhuriyet dönemi iç güvenlik politikaları, I. Dünya Savaşı, II. Dünya Savaşı ve Çanakkale Savaşları ile ilgili bir çok bilimsel makalesi ve araştırma eser niteliğinde kitabı bulunmaktadır. Halen Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümünde Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktadır.
Damla YELTEKİN