Çanakkale’de uzun yıllardır hayvancılıkla uğraşan üretici Şamet Arabacı, doğal sütün satışının her geçen gün azaldığını ve üreticinin zarar ettiğini söyledi. Arabacı, kendi ürettiği sütün kilosunu 18 TL’ye satmak zorunda kaldığını, buna karşın marketlerde işlem görmüş sütlerin litresinin ortalama 40 TL civarında alıcı bulduğunu belirterek “Sütü sudan ucuza satıyoruz!” dedi.
Ulusal veriler ve sektör araştırmaları, çiğ süt üretim maliyetlerinin son dönemde arttığını; üreticinin eline geçen fiyatla maliyet arasındaki makasın daraldığını gösteriyor. Ulusal Süt Konseyi ve sektörel kuruluşların açıkladığı rakamlar, çiğ süt üretim maliyetinin litre başına 17–21 TL bandında seyrettiğini; bazı aylarda tavsiye fiyatların da üretici maliyetlerine yakınlaştığını ortaya koydu.
İnsanlar doğal olana sırtını dönüyor
Arabacı, tüketicilerde oluşan algının üreticiyi derinden etkilediğini vurguladı. Doğal sütün güvenilirliğinin tartışılmaz olduğunu ancak ambalajlı ürünlerin reklamlarla daha güçlü bir konuma getirildiğini söyleyen Arabacı, “Market sütü uzun süre bozulmuyor diye insanlar onu daha sağlıklı sanıyor. Oysa doğal süte hiçbir işlem uygulanmıyor. Ancak ekonomik kaygılar ve yanlış algılar yüzünden insanlar doğal olana sırtını dönüyor.” ifadelerini kullandı.
Tüketici tercihi: Market sütü — üretici mağdur
Arabacı, tüketicilerin yüksek fiyatlı ve katkılı market sütlerine yöneldiğini, organik ve yerel süt talebinin zayıfladığını söyledi. Market sütlerinin ambalaj, dağıtım ve marka değeriyle raf fiyatlarının yükseldiğini; aynı zamanda promosyon ve kampanyalarla tüketicinin market tarafına çekildiğini vurguladı.
Girdi maliyetleri ve destekler yetersiz
Üreticiler en büyük maliyet kalemi olarak yem, mazot ve gübreyi işaret ediyor. Son dönemde yem fiyatlarındaki dalgalanma ve enerji maliyetleri, süt üretiminin enflasyonunu yukarı çekti. Arabacı; ilaç, bakım ve işçilik giderlerini de hesaba kattığında elindeki üründen kar edemediğini, verilen desteklerin ise maliyet artışlarını dengelemeye yetmediğini söyledi.
Tuğde Yıldırım