Çeşitli nedenlerle tek başına kalmış annenin ya da babanın, çocuğun bakımını tek başına üstlenmesi hem ebeveyn hem de çocuk açısından travmatik sonuçlar doğurabiliyor. Uzman Psikolog Selin Karabulut “Çocuğu ile baş başa kalan anne veya babanın önceliği çocuk olmak durumunda ancak bu, kendine zaman ayırmayacağı anlamına gelmez. Kişi mutlu olmalı ki çocuğu da mutlu olsun. Anne babaların en çok dikkat etmesi gereken şey, çocukları suçlu hissettirmemek” dedi. Karabulut, tek ebeveynli ailelerin dikkat etmesi gerekenleri anlattı.
Tüm dünyada hızla artan boşanma rakamları veya ebeveynlerden bir tanesinin yaşamanı yitirmesi gibi nedenlerle çocuklarının bakımını tek başına üstlenen ebeveynler zor bir süreçle karşı karşıya kalabiliyor. Tek ebeveynle büyümenin çocuk açısından da travmatik olabileceğini söyleyen Uzman Psikolog Selin Karabulut “Bu durum özellikle ani kayıplar ve anne ile baba arasında geçimsizlikten kaynaklanıyor. Anne ile baba arasındaki şiddet, çocuğa uygulanan fiziksel ve ruhsal şiddet, terk edilme, üçüncü kişilerin aile içerisine istenmedik biçimde girmesi çocuk açısından olumsuz sonuçlar doğurabiliyor” dedi. Karabulut, 0-6 yaş aralığındaki çocuk için annesiz büyümenin daha zor olduğunu belirterek “Çocuk temel güven duygusunu bu yaşlarda anneden öğrenir” şeklinde konuştu.
Ebeveynler ayrılmış olsa da çocukla ilgili konularda doğru iletişim kurmalı
Tek ebeveyn olmanın hem ekonomik hem de psikolojik zorlukları olabildiğini söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi’nden Uzman Psikolog Selin Karabulut, “Çocuklar özellikle küçükse ve aksini gerektirecek özel bir durum yoksa genellikle anne ile yaşar. Özellikle çalışan anneler çocuklarına ayırması gereken enerji, zaman ve bütçe sorumluluklarıyla birlikte işe ayırdığı zamanı yönetmek açısından zorlanabilir” dedi. Karabulut, “Anne ve baba çocuğun maddi ve manevi ihtiyaçlarını ortak bir şekilde karşılayabiliyor ve hayatına dahil olabiliyorlarsa, evdeki ebeveynin ve en önemlisi çocuğun yaşadığı zorluklar azalır” dedi.
Ebeveynler kendine de zaman ayırmalı
Çocuğu ile baş başa kalan anne veya babanın önceliğinin çocuğu olduğunu belirten Uzman Psikolog Selin Karabulut, “Bu kendine zaman ayırmamalı, kendi ihtiyaçlarını düşünmemeli demek değildir. Kişi mutlu olmalı ki çocuğu da mutlu olsun” dedi. Çocukla iletişim kurmanın bir yetişkinle iletişim kurmaktan farklı olduğunu bu yüzden evde kalan başkaları yoksa, ebeveynin sosyal iletişim ihtiyacını gidermenin yollarını bulması gerektiğini anlatan Karabulut, “Çocuğu diğer ebeveynde olduğunda kendisi için program yapmalı. Dinlense bile bu kendine ayırdığı özel zaman olmalı” açıklamasında bulundu.
Davranışsal problemler ortaya çıkabilir
Çocukların tek ebeveyn durumuna alışmasının zaman alabildiğini söyleyen Karabulut, “Özellikle etrafında anne-babası birlikte olan ve etkinliklere hep beraber gelen arkadaşları varsa kendileri ile kıyaslamalar yapabilirler” dedi. Çocukların yeni durumlara yetişkinlerden çok daha kolay adapte olduklarını anlatan Karabulut, “Yetişkinler adapte olamadığında ruhsal sıkıntılar yaşarken, çocuklar davranışsal problemler yaşayarak tepki gösterirler. Tırnak yemek, ders başarısında düşme, öfke problemleri, uyku problemleri, ergenlik döneminde iseler okul problemleri, arkadaş ilişkilerinde problemler görülebilir” diye konuştu.
Özel günlerde yanında olun
Diğer ebeveyn ile ilişkinin sadece haftasonları ile sınırlı kalmasının yeterli olmayacağını anlatan Karabulut, “Özellikle doğum günleri, mezuniyet, doktor ziyaretleri gibi ortamlara mümkünse 2 ebeveynin de katılması önem taşır” dedi. Karabulut, “Evdeki ebeveyn durumun manevi yükünü, iş yükünü tek başına sırtlamak zorunda kalır ve bunu çocuğuna yansıtırsa, çocuğun suçlu hissetmesine sebep olabilir. Anne babaların en çok dikkat etmesi gereken şey, çocukları suçlu hissettirmemek” şeklinde konuştu.
Tek ebeveyn olarak çocuk yetiştiren ebeveynler iletişimlerinde şunlara dikkat etmeli:
Çocukla anne/baba ile ilgili konuşurken kişisel duygu ve düşüncelerimizi çocuğa yansıtmamak
Çocuğu “taraf” seçmeye zorlamamak
Çocukla doğru, açık, net bir iletişim kurmak
Çocukla özel zamanlar geçirmek
Çocuğunuzla birebir zaman geçirdiğiniz gibi, sosyal ortamlarda da vakit geçirmeye çalışmak
Tek ebeveynle yaşıyor diye ona mahzun, zavallı, üzgün, problemli çocuk muamelesi yapmamak, işlerin doğal akışını sürdürmek
Olası problemleri hemen “tek ebeveynli oluş”a bağlamamak
Baba/Anne eksiğini aşırı çaba ile kapamaya çalışmamak
Çocuk üzerinden savaşmamak
Uzakta olduğunuz zamanlarda da çocuğunuzla iletişimde kalmak
Uzaktaki anne/baba olarak yaşadığınız evde çocuğunuza ait özel eşyalar, oyuncaklar, kitaplar olmasına özen göstermek
Uzaktaki anne/baba olarak çocuğunuzla olduğunuz zamanlarda onun tercihlerini de göz önünde bulundurmaya çalışmak
Uzaktaki anne/baba olarak evinizde çocuğunuza misafir muamelesi yapmamak
İhtiyaç halinde uzman desteği almak.
BÜLTEN