Finans alanında swap terimi, bir tarafın herhangi bir varlığın değerlerini ya da nakit akışlarını diğerleri ile takas ettiği bir tür türev sözleşmesidir. Swap nedir ayrıntıları ile söz edelim.
Swap Nedir?
Temel anlamı olarak swap, değiş-tokuş demektir. Swap işlemleri, farklı faiz çeşitlerine sahip borçların birbirleriyle değişimi şeklinde tanımlanabilmektedir. Değiştirmek ve takas etmek manasında olan swap, iki tarafın belirli bir zamanda bir varlık veya yükümlülüğe bağlı olarak farklı faiz ödemelerini ya da döviz türünü karşılıklı şekilde değiştirmektir. Bir tür takas sözleşmesidir.
Mesela on senelik sabit faizli bir borcu bulunan bir şirketle dalgalı faizli borcu olan bir şirket, birbirlerinin yükümlülüklerini değiştirebilmekteler. Swap uygulamasında, döviz kurları ve faiz oranlarındaki değişimler sonucunda meydana gelen riski minimize etmek amaçlanır.
Swap kullanım alanları:
- Arbitraj ve alım satımı
- Risk yönetimi
- Kaynak kullanım maliyetlerinin düşürülmesi istenen durumlar
- Aktif getiri oranlarını yükseltmek istenen durumlar
Swap işlemlerine taraf olanlar:
- Bankalar
- İthalatçı ve ihracatçı kuruluşlar
- Uluslararası fonlar
- Yerel yönetimler
- Çokuluslu firmalar
- Merkez bankaları
- Uluslararası kurumlar
Kimler swap yapabilir sorusunun cevabı da sık olarak araştırılır. Swap sözleşmeleri, faiz oranları ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların yaratmış olduğu riskten kaçınmak isteyenler için uygun bir seçimdir.
Para Swapı Nedir?
Para swapı, iki taraf arasında belirlenen bir paranın başka bir parayla değiştirilmesi ve belirli süre sonuna gelindiğinde değiş tokuşu yapılan ana paraların geri verilmesi şeklinde yapılan bir anlaşma türüdür.
Varlık Swapı Nedir?
Bu swap seçeneği, sentetik bir varlık yaratmaya odaklanır. Bir varlık ve bir swapın kombine edilmesidir. Mesela, herhangi bir para birimi üzerinden sabit faizli bir varlığın değişken faizli bir varlık haline getirilmesi durumudur.
Faiz Swapı Nedir?
Faiz swapları genelde Amerikan Doları ile gerçekleştirilmektedir. Faizlerin iki taraf arasında anlaşılan sürelerde değişimini öngören bir sözleşme biçimidir. İlgili sözleşmede aynı para birimini içeren borçların faiz ödemelerinin yapısı değişir, anapara ise değişmez. Kısacası anapara miktarına bağlı şekilde hesaplanan sabit faiz ödemeleriyle dalgalı faiz ödemelerinin aynı para biriminde değiş tokuş edilmesidir.