Yayınlanan yazıda; “Diyabet (Şeker Hastalığı), pankreasın yeterli insulin üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan, ömür boyu devam eden kronik bir hastalıktır.Sağlıklı bireylerde yenilen besinlerin parçalanması sonucu kana geçen glukoz, pankreastan salgılanan insülin hormonu yardımıyla hücrelerin içine taşınır. Şayet insülin hormonu vücudumuzda olmazsa ya da etkisi bozulmuş ise şeker hücrenin içine taşınamayacağı için, glukoz kanda artarak şeker hastalığı dediğimiz kan şekeri yükselmesi (Hiperglisemi) gelişmiş olur. Bu kan şekeri yüksekliği sürekli olarak devam edecek olursa organlarımızda (sinir, göz, kalp, böbrek vs) zaman içerisinde ciddi bozukluklara neden olur.
Diyabetin Hangi Tipleri Vardır?
- Tip 1 Diyabet (insüline bağımlı diyabet)
- Tip 2 Diyabet (insüline bağımlı olmayan diyabet)
- Spesifik nedenlere bağlı diyabet
- Gebelik diyabeti
Diyabetli hastaların çoğunluğunu tip 1 ve tip 2 diyabetli hastalar oluşturmaktadır.
Diyabetin Belirtileri Nelerdir?
- Çok su içme,
- Sık sık idrara çıkma,
- Çok yeme,
- Kilo kaybı,
- Görme bulanıklığı,
- Aşırı kaşıntı,
- Tekrarlayan enfeksiyon,
- Mantar enfeksiyonu
Diyabet Hastalığının Tedavisi Nasıldır?
Tedavide tıbbi beslenme tedavisi ile birlikte ağızdan alınan haplar ve/veya insülin kullanılmaktadır. Tip 1 Diyabette beslenme, insülin tedavisi ile beraber uzmanlar tarafından planlanmalı ve kişiye özel olmalıdır.
Tip 2 Diyabette sağlıklı ve doğru beslenmek için 3 ana öğün, 3 ara öğün yemek gerekir. Her öğünde mümkünse sebze ve/veya salata yer almalıdır. Aşırı yağlı ve hazır besinlerden uzak durulmalı, haşlama ve ızgara gibi sağlıklı pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.
Kan şekerinin düzenlenmesinde beslenme kadar egzersiz de önemlidir. Düzenli yapılan egzersiz; Kan şekerini düzenler, insülin direncini azaltır, şişmanlığı önler, iyi kolesterolü artırır, kötü kolesterolü düşürür, kalp hastalığı riskini azaltır, strese karşı dayanıklılığı artırır.
Diyabet konusunda toplumda farkındalığın arttırılması ve konunun öneminin vurgulanması amacıyla Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun öncülüğünde 14 Kasım “Dünya Diyabet Günü” olarak kutlanmaktadır.Her yıl çeşitli tema ve etkinlikler ile kutlanmakta olan “14 Kasım Dünya Diyabet Günü’nün bu yılki teması,‘Kadınlar ve Diyabet’ olup sloganı ‘Sağlıklı Bir Gelecek Hakkımız’dır. Bu yıl ki tema diyabet riski taşıyan veya diyabet ile yaşayan tüm kadınlar için ekonomik ve ulaşılabilir diyabet tedavisi, diyabet eğitimi ve kendi kendine diyabet yönetimi eğitiminin önemini teşvik etmek suretiyle Tip 2 diyabet ile mücadele kapasitesini güçlendirmektir.
Diyabette Mevcut Durum:
- Diyabet hastalığına yakalanmış 199 milyonun üzerinde kadın bulunmaktadır. Bu sayının 2040 yılına kadar 313 milyona yükseleceği tahmin edilmektedir.
- Sayıları dünya çapında 60 milyonun üzerinde olan diyabetli her beş kadından ikisi üreme çağındadır.
- Diyabet küresel olarak kadınlarda dokuzuncu ölüm nedenidir ve yılda 2,1 milyon ölüme neden olmaktadır.
- Tip 2 diyabetli kadınlar, diğer kadınlara göre 10 kat daha fazla koroner kalp hastalığı geçirmektedir.
- Tip 1 diyabetli kadınların erken düşük yapma ve sakatlığı olan bebek sahibi olma riski vardır.
- Dünyada her yedi doğumdan biri gebelik diyabetinden etkilenmektedir.
- Uluslararası Diyabet Federasyonu 2015 yılında 20.9 milyon (%16.2) canlı doğumun gebelikte yüksek kan şekeri düzeyi ile gerçekleştiğini tahmin etmektedir. Gebelik diyabeti öyküsü olan kadınların yaklaşık olarak yarısında 5 ila 10 yıl sonrasında Tip 2 diyabet gelişmektedir.
- Gebelikte yüksek kan şekeri görülen vakaların yarısı 30 yaşın altındaki kadınlardır.
- Gebelikte yüksek kan şekeri düzeyi, anne bakımına erişimin genelde sınırlı olduğu, düşük ve orta gelirli ülkelerde olmaktadır.
- Tip 2 diyabet vakalarının % 70'i sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek önlenebilir.
- Kadınlar; anne olarak, çocuklarının uzun vadeli sağlık durumu üzerinde büyük etkiye sahiptir.
- Araştırmalar annelere fırsat verildiğinde; annelerin çocuk sağlığı ve beslenmesi ve eğitimi için daha fazla kaynak ve zaman ayırdığını göstermiştir.
- Kadınlar evde beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının kapılarını açanlardır ve bu nedenle ev ve ev dışındaki yanlış yaşam tarzı alışkanlıklarını önleme potansiyeline sahiptir.” İfadelerine yer verildi.
Necmiye Tarlasüren