Bir para birimi birden çok defa el değiştirebilmektedir. Bu el değiştirme hali, genelde ortalama bir sene için ticari veya finansal bazı işlemler yapmak amacıyla gerçekleşmektedir. Paranın belirlenen zaman içinde kaç defa el değiştirdiğini açıklayan kavram, esasen paranın dolaşım hızı olmaktadır.
Paranın Dolaşım Hızı Nedir?
Finans ve ekonomi alanında kullanılan kavramlardan biri de paranın dolaşım hızı olur. Bu kavram para birimlerinin kaç defa el değiştirdiğini açıklamaktadır. Bir süreliğine para hareketlerini takip eder. Kendine özel formülü ile paranın dolaşım hızı hesaplanır. Ortalama bir sene içinde piyasalardaki nakit para miktarı, bütün mal ve hizmetleri satın almak adına birkaç defa el değiştirebilir. Gayri safi milli hasıla, elde edilen bu para tutarına bölündüğü zaman paranın dolaşım hızına ulaşılır.
Paranın Dolaşım Hızı Neye Bağlıdır?
Birbirinden farklı şekilde para arzı tanımları olabilmektedir. Bunlar ışığında para dolaşım hızı milli gelir arzına bölündüğünde sonuca varılır. Parayla rekabet halinde olan diğer yatırım araçlarının gelirleri ve reel faizler, paranın dolaşım hızına direkt olarak etki etmektedir. Ayrıca para talebinin artış ile sonuçlandığı hallerde paranın dolaşım hızı düşüş göstermektedir. Sonuç olarak dolaşım hızının azalması, para arzının eskiye oranla daha çok para gereksinimi olduğunu ifade eder. Dolaşım hızı düşünce, para arzı artar. Gerçek gelirin büyümesi, enflasyon ihtimalinin azaldığını gösterir.