TÜİK kütüphane istatistiklerine göre 2020 yılında toplam kütüphane sayısı 33 bin 978 oldu. Türkiye genelinde 2020 yılında 1 milli kütüphane, 1 213 halk kütüphanesi, 606 üniversite kütüphanesi ve 32 bin 158 örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanesi bulunuyor. Milli Kütüphane kayıtlı üye sayısı 125 bin 935 bin iken halk kütüphanesine kayıtlı üye sayısı 4 milyon 437 bin 954 ve üniversite kütüphanesi kayıtlı üye sayısı 3 milyon 560 bin 694 oldu.
Okuma alışkanlıkları değişiyor
Milli Kütüphanedeki kitap sayısı, 2020 yılında 2019 yılına göre yüzde 5,1 artarak 1 milyon 475 bin 337 oldu. Milli Kütüphanedeki diğer materyal sayısı ise yüzde 1,8 artarak 188 bin 902 oldu. Milli Kütüphaneden yararlananların sayısı covid-19 pandemisinin de etkisiyle 2020 yılında, 2019 yılına göre yüzde 71,6 azalarak, 202 bin 144 oldu.
Konuyla ilgili bilgi aldığımız Çanakkale’de bulunan kütüphane yetkilileri ve edebiyat camiasının ileri gelenleri, pandemi dönemine özellikle 50 yaş üstü okuyucuların kütüphaneye gitmeye çekindiklerin dile getirdi. Covid-19 pandemisinin kalabalık ortamlarda hızlı yayılımı, kütüphane gibi toplu alanlardan 65 yaş ve üzeri vatandaşların uzak durmasını da beraberinde getirdi. Kütüphane dışında kalan ev gibi ortamlarda kitap okuma alışkanlıklarının da ev gibi ortamlarda devam etti.
2020 Mart ayından itibaren kütüphaneler sıklıkla ders çalışmak için öğrenciler tarafından kullanılıyor. Kitap okuma alışkanlıkları ise teknolojinin gelişmesiyle birlikte alternatif yöntemlere doğru geçiş yapıyor. Kitapseverler her ne kadar kitap yapraklarının çevrilmesinin kitap kültürünün önemli bir parçası olduğunu ifade ediyorsa da yönelim git gide e-kitap yönüne çevriliyor.
Kitap okum alışkanlığını değişiyor
Yetkililer ve kitapseverlerin ortak kanılarından bir diğeri ise popüler kültürün kitap okuma alışkanlığına olan etkisi. Yazılan edebi eserler dönem dönem çeşitli dinamiklerle popülerlik kazanıyor. Günümüzde en çok satılan kitaplar arasında yer alan Küçük Prens kitabı gibi kitapları örnek veren edebiyatseverler kitapların yeterince anlaşılmadığından yakınıyor. Antoine de Saint Exupery'nin ‘Küçük Prens’ adlı eseri 2015 yılında telifi kalkan eserler arasında. 140 milyondan fazla satış ile dünyada en çok satan kitaplar arasına girdi. Üzerine konuşulmayan, felsefesi tartışılmayan ve başka kitaplar okuyarak kitap bilinci gelişmeyen okumaların yalın kaldığını vurgulayan edebiyatseverler kitaplar üzerine konuşulması gerektiğine dikkat çekiyor.
Damla YELTEKİN